Plus Interview

Pedagoog Belle Barbé: ‘Ik sta graag op de bres voor fijne seks’

Seks gaat niet alleen over ongewenste zwangerschappen en nare soa’s, betoogt pedagoog Belle Barbé (27). In Ik & seks legt ze uit waarom seks leuk en lekker is.

Beeld Merel Corduwener

Vleiend is het niet, het rapportcijfer dat jongeren geven aan de lessen seksuele vorming op school. Een 5,8, oftewel een schamele voldoende. Het ontbreekt in de lessen aan informatie over homoseksualiteit, genderdiversiteit en relationele aspecten, klinkt het in een recent onderzoek van kenniscentrum Rutgers en Soa Aids Nederland. De resultaten die begin oktober werden gepresenteerd, liegen er niet om: jongeren zijn ontevreden over de seksuele voorlichting die zij op school krijgen.

Op het verlanglijstje voor verbetering staat onder andere meer aandacht voor de leuke kanten van seks. Die raken vaak ondergesneeuwd door de waarschuwingen voor soa’s en ongewenste zwangerschappen. Het toeval wil dat vandaag, een maand na het ongenadige Rutgersrapport, Ik & seks van specialist seksuele opvoeding en pedagoog Belle Barbé verschijnt. Het ronkende persbericht van de uitgever rept over ‘het eerste sekspositieve voorlichtingsboek voor jongeren’.

Wat is dat, sekspositieve voorlichting?

“Voorlichting die niet afschrikt, maar waarvan je juist zin krijgt in seks. Ik heb weleens naar m’n kop gekregen dat ik kinderen aanzet tot seks, maar dat bedoel ik niet. Wel vind ik het paradoxaal dat volwassenen het vaak hebben over hoe bijzonder en mooi seks is, maar tegelijkertijd in de voorlichting een ander beeld schetsen. De meesten hebben seks omdat het leuk en lekker is, maar op school hoor je voornamelijk de negatieve kant. Geen wonder dat jongeren zich vervolgens gaan afvragen waarom iedereen het toch zo leuk vindt. Daar hoop ik met dit boek antwoord op te geven. Ik wil de angst om fouten te maken wegnemen.”

Is die angst er dan?

“In zekere zin wel. Als je altijd te horen hebt gekregen dat je moet oppassen, maar je raakt toch zwanger of krijgt een soa, dan is de impliciete boodschap: jij bent dom. Je hebt blijkbaar niet goed geluisterd, niet genoeg je best gedaan. Maar seks is nogal rommelig, en het gaat zelden in één keer goed. Er bestaat niet zoiets als een recept voor ­succes, maar de druk om het meteen goed te doen is hoog. Als zulke berichten je ervan weerhouden te experimenten, dan is dat kwalijk. Je mag immers fouten maken. Het is supergoed als jij je grenzen kunt aangeven, maar misschien wist je niet dat er een grens was totdat je eroverheen ging.”

Kwamen de resultaten van het Rutgersonderzoek voor u als een verrassing?

“O nee, zeker niet. Jongeren hebben een veelvoud aan diverse vragen, maar docenten hebben óf geen tijd om deze te beantwoorden, óf ze durven het gesprek niet aan te gaan. De vraag is heel breed, maar op school kan daar op dit moment nog niet aan worden voldaan.” Dan, lachend: “Mijn boek is dus hét antwoord op alles wat jongeren willen weten. Nee hoor, dat pretendeer ik niet.” “Kijk, je moet het zo zien: de afgelopen vijftig jaar is er veel veranderd op het vlak van voorlichting. Voordat anticonceptie werd geïntroduceerd, stond seks ongeveer gelijk aan een zwangerschap. Vervolgens ging het lange tijd over soa’s en aids, en op dit moment bevinden we ons in een tijdperk waarin seksueel overschrijdend gedrag wordt aanpakt.”

“Eigenlijk zijn dat de drie grootse mankementen die bij seks kunnen geschieden: ongewenste zwangerschap, een soa of dat grenzen niet worden gerespecteerd. Hoewel we niet meer in de jaren vijftig of tachtig leven, kampt de voorlichting nog altijd met de nasleep van campagnes uit die tijd. ­Sommige meisjes zijn superbang om zwanger te worden nadat ze zijn gevingerd. Dat hardnekkige beeld is er omdat dat verhaal zo vaak is herhaald. Terwijl we ons nu volgens mij moeten richten op het laatste punt: seks met wederzijds respect waar je van geniet.”

In 2016 richtte u Wipsite op, een website die seksualiteit en seksuele voorlichting eveneens op een positieve manier benadert. Waarom kiest u voor die rol van pleit-bezorger van plezierige seks?

“Ik zie seksualiteit als een belangrijk onderdeel van je identiteit. Plezier beleven aan seks heeft te maken met in hoeverre jij je op je gemak voelt, hoe je naar je eigen lichaam kijkt, hoe je communiceert met anderen: de bouwstenen van een gelukkig leven. Dus ja, ik sta graag op de bres voor fijne seks.”

“Mijn fascinatie voor seksualiteit heb ik al van jongs af aan. In groep acht ging mijn spreekbeurt over puberteit en zwangerschap en op de middelbare school kwam iedereen naar mij toe met hun vragen. Ik was destijds niet heel goed in iets, ik kon geen instrument bespelen en blonk ook niet uit in een sport, maar over seks raakte ik niet uitgepraat, dus als tiener besloot ik dan daar maar heel goed in te worden en er iets mee te doen. Volgens mijn moeder begon het trouwens al eerder. Bij de geboorte van mijn broertje lag ik als zevenjarige als een soort automonteur onder de baarkruk. Maar dat is haar theorie.”

Waarin verschilt uw boek van soortgelijke lectuur?

“Ik ben heus niet de enige die voor een sekspositieve voorlichting pleit, maar op veel plekken vormt het niet de basis. Zo las ik laatst iets over opwinding, maar het ging alleen maar over erectieproblemen en pijn bij het vrijen. Ik & seks is geschreven met het idee: hoe kan informatie bijdragen aan fijne seks. Zoals bijvoorbeeld over sexting. Keer op keer wordt gezegd: wees voorzichtig, doe het niet. Maar dat vind ik zonde, sexting kan ook heel sexy zijn. Dus open ik mijn lijstje om lekker te sexten met: ‘Stuur nooit iets door, wees respectvol naar degene die zich kwetsbaar opstelt voor jouw genot’. Maar ik benoem ook dat een berg vuile was een afknapper kan zijn, dus dat je op de achtergrond van je foto moet letten.”

“Het boek bestaat uit vier delen. ‘Ik & een ander’ gaat bijvoorbeeld over het relationele aspect, en in ‘Ik & veilige seks’ gaat het vooral over veilige seks, want dat is lekkere seks omdat je niet over vervelende consequenties hoeft na te denken. In ‘Ik’ gaat het over jou, je lichaamsbeeld, zelfvertrouwen en je lekkere plekken. Het laatste deel gaat vooral over hoe leuk en ­plezierig seks kan zijn en hoe je dit in praktijk brengt. Daar werkt het hele boek naartoe.”

Het boek opent met een quote van historicus Yuval Noah Harari waarin hij jongeren adviseert niet te veel op volwassenen te vertrouwen. Op de laatste pagina schrijft u: ‘Nu je al deze dingen weet moet je het volgende doen: vergeet ze.’ Haalt u hiermee niet uw eigen boek onderuit?

“Alsof ik zeg: luister vooral niet naar mij.” Barbé lacht. “Maar ik vind juist niet dat de quote van Harari en mijn advies het verhaal ontkrachten, ik denk juist dat het versterkt. Ik wil dat jongeren zelf op onderzoek uit gaan, informatie verzamelen en een mening vormen. Je moet je eigen verhaal maken.”

Ik & seks, Belle Barbé, HarperCollins (€18,99). Ter gelegenheid van de boeklancering is op 12 november een avond over seks georganiseerd in Pakhuis de Zwijger, met onder anderen hoogleraar seksuologie Ellen Laan en seksvlogger Linda de Munck.

5 tips om een gesprek over fijne seks te beginnen

- Formuleer je zinnen positief. Zeg dus wat je wél wilt in plaats van wat je niet wilt.

- Praat vanuit jezelf. Geef aan wat je fijn vindt, waar je plezier aan beleeft.

- Zeg het op het moment zelf. Geef ­tijdens de seks aan dat je het harder of juist zachter wilt.

- Of zeg het juist niet op het moment zelf. Kom er later op terug, zo kan het minder confronterend voelen.

- Blijf erover praten. Hoe vaker je dit soort gesprekjes voert, hoe makkelijker het wordt!

Bron: Ik & Seks

Belle Barbé: ‘Ik raakte niet uitgepraat over seks, dus besloot ik daar heel goed in te worden.’ Beeld Marie Wanders
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden