Patrick McGrath - Trauma

De Britse schrijver Patrick McGrath (1950) heeft de laatste jaren een ontwikkeling doorgemaakt die je kunt samenvatten met: 'Van gothic naar Gotham.' Want na de drie jaar geleden gepubliceerde bundel Ghost town - tales of Manhattan, then and now speelt ook zijn nieuwste roman, Trauma, zich vooral in zijn woonplaats af. En was in zijn eerste boeken, met veelzeggend griezelige titels als The grotesque (1989), het niet voor niets door David Cronenberg verfilmde Spider (1990) of Asylum (1996), nog vaak een rol weggelegd voor zombies, spoken en vampiers, nu lijkt hij zijn literaire verbeelding definitief te hebben verlegd naar het pijnlijk realistische terrein van de gewone sterveling.

Al is gewoon ook hier een relatief begrip, en is de suspense er niet minder om in deze bíjna tot het eind behoorlijk geslaagde kruising tussen een psychologische thriller en een psychiatersofadrama.
Verteller is Charlie Weir, die als psychiater jaren praktijk hield in New York (specialisatie: traumaslachtoffers), totdat zijn eigen problemen en trauma's hem te veel werden. En dat zíjn er nogal wat. Te beginnen met zijn tamelijk troosteloze vrijgezellenbestaan, dat vooral bestaat uit zijn werk en eenzame avonden op de bank met de romans van Jane Austen en de symfonieën van Rachmaninov. De deur komt hij in zijn vrije tijd eigenlijk alleen uit voor de uitstapjes met zijn dochtertje Cassie en zijn vaste bezoek aan de hoeren. Liefst hoeren die sprekend lijken op zijn ex-vrouw Agnes...

Naar haar blijft hij smachten, ook als hij een relatie krijgt met de beeldschone, maar getroebleerde Nora. En als zijn moeder overlijdt en Agnes op de begrafenis verschijnt om hem te troosten, beginnen ze aan een pijnlijk soort affaire. Zijn ex is namelijk wel bereid met hem te praten en, achter de rug van haar nieuwe echtgenoot om, te vrijen. Maar, maakt ze duidelijk, hem terugnemen of vergeven kan ze niet.

Vergeven waarvoor? Voor het feit dat haar broer, een Vietnamveteraan, ooit zelfmoord pleegde terwijl (of misschien wel: doordát) hij bij Weir onder behandeling was. En vooral voor zijn besluit haar daarop, op het moment dat ze hem het meest nodig had, 'voor haar eigen bestwil' te verlaten.

Lang lijken de geestelijke wonden van die zelfmoord het trauma te zijn dat Charlie lamlegt. Maar - uiteraard, zou je haast zeggen - er liggen nog grotere verschrikkingen verborgen in zijn jeugd en gezinsleven. Met een klaploper van een stiefvader, die er vaker wel dan niet was en wiens jovialiteit in wilde agressie kon omslaan, en een moeder die aan depressies leed, aan de drank was en zijn broer, kunstenaar Walt, idealiseerde. Ook al was (en is) die in zijn ogen een bourgondisch soort egomaniak, die zich nooit wat aan haar gelegen liet liggen. Charlie was dan wel de verzorgende Assepoester, maar zijn broer kreeg alle aandacht en bewondering.

En dan is er nog die nachtmerrieachtige herinnering van pa die, toen hij een jaar of negen was, een pistool tegen zijn hoofd zette...
De wending die op het eind aan die laatste verschrikking wordt gegeven, is eerlijk gezegd nogal voorspelbaar. Zoals de finale toch wat weinig geloofwaardige en melodramatische kantjes heeft.

Maar dat neemt de vele pluspunten van Trauma niet weg. De knappe manier waarop McGrath de verhaallijnen verweeft en de perfecte timing waarmee hij je de puzzelstukjes uit het verleden aanreikt. En vooral het personage Charlie Weir, die een prettig quasilaconieke vertelstem heeft en die paradoxaal genoeg vooral fascinerend is omdat hij zijn eigen blinde vlekken zo goed (her)kent. Hij is een heelmeester die gevangen zit in zijn eigen ziektebeeld, opgetrokken uit pijn, liefdeloosheid en schuldgevoel. Een figuur uit een modern horrorverhaal eigenlijk, zonder griezelwezen en special effects. (DIRK-JAN ARENSMAN)

Patrick McGrath - Trauma
Bloomsbury (imp. Penguin), 19,65 euro
Vertaald onder dezelfde titel door Piet Verhagen,
De Bezige Bij, 18,90 euro

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden