PlusFilm-interview

Oscarwinnend drinkgelag Druk is geen commercial voor alcohol. Regisseur Thomas Vinterberg: ‘Het gaat om de moed om te leven’

Druk, het Deense drinkgelag van Thomas Vinterberg, was in eerste instantie bedacht als een viering van alcohol. Uiteindelijk kwam ook de duistere kant aan bod. ‘Mijn film is een onderzoek, geen oordeel of provocatie.’

In Druk onderzoekt leraar Martin (Mads Mikkelsen) met drie collega’s of alcohol echt de geest verruimt.  Beeld Henrik Ohsten
In Druk onderzoekt leraar Martin (Mads Mikkelsen) met drie collega’s of alcohol echt de geest verruimt.Beeld Henrik Ohsten

“Ik ben lang bezig geweest met het script,” begint de Deense regisseur en scenarist Thomas Vinterberg het een-op-een zoomgesprek over Druk (Deens voor bingedrinken). “Oorspronkelijk was het louter een viering van alcohol; een erkenning van het feit dat tal van belangrijke historische gebeurtenissen onder invloed of zelfs stomdronken zijn bewerkstelligd. Hemingways boeken zouden niet hetzelfde zijn als er geen wijn in het spel was geweest, er zijn jonge mannen naar het front gestuurd door dronken machthebbers als Churchill. En volgens mij waren de meeste gelukkig getrouwde mensen alles­behalve nuchter toen ze elkaar voor het eerst ontmoetten – ik niet in ieder geval.”

Gaandeweg veranderde de insteek, vervolgt Vinterberg. “Ik vond het steeds fascinerender dat dit sociaal geaccepteerde vocht dat mensen kan verlichten en verheffen, ook mensen doodt en families en samenlevingen vernietigt. En ik vond het realistischer de duistere kant ook te laten zien. Ik besefte dat het niet om drinken gaat, maar om het leven. Om de moed om te leven. In ieders leven komt een punt waarop de lust je vergaat en je niet meer nieuwsgierig bent. Waarop je totaal geen inspiratie, geen spirit meer hebt. We hebben geprobeerd een film te maken die niet alleen gaat over ‘in leven zijn’, maar over het leven zelf.”

Monument overleden dochter

Toen Vinterberg net begon met de opnamen van Druk, werd zijn eigen leven volledig overhoop gegooid; zijn ­tienerdochter Ida raakte met haar moeder betrokken bij een verkeersongeval en overleed. “Voordat ik aan deze film begon, leefde ik een behoorlijk gelukkig leven. Vanaf dat moment was het een grote tragedie. Ik ben mijn dochter verloren, al het andere valt daarbij in het niets. Ik mis geen nieuwsgierigheid of inspiratie, ik mis alleen mijn dochter. Maar de tragedie heeft de cast en de crew nóg dichter bij elkaar gebracht. Deze film hebben we voor haar ­gemaakt: het is een monument voor Ida.”

Maar Druk mocht ook weer geen commercial worden voor overmatig alcoholgebruik. “Ik heb hard gewerkt aan de balans en nu is ie goed. Als vijfhonderdvijftig mensen de film zien, zijn er vijfhonderdvijftig verschillende conclusies te trekken. Omdat mijn film een onderzoek is en geen oordeel – en overigens ook geen provocatie. Ik wilde een fenomeen onderzoeken, samen met mijn cast en crew, en samen met het publiek. Het is misschien frustrerend voor een enkeling, want er zijn altijd mensen die antwoorden willen. En ik wil juist dat het open is.”

Dronken Russen

Dronkenschap acteren is geen sinecure, aldus Vinterberg. Hij is dan ook lang bezig geweest met zijn vier hoofdrolspelers: Mads Mikkelsen, Magnus Millang, Thomas Bo Larsen en Lars Ranthe. “Het is vaak oké tot het punt waarop je het kunt verbergen. Want dat kunnen de meeste acteurs heel goed: verbergen wat je probeert te tonen. Voorbij dat punt wordt het een soort tragisch ballet, dan doe je al snel te veel. Daarom hebben we lang gerepeteerd.”

Tijdens de repetities werd er wel alcohol geconsumeerd. “Ik zette de vier mannen samen in een kamer met bier en andere alcoholische versnaperingen, met als belangrijkste doel alle gêne weg te nemen; ze moesten elkaar zien terwijl ze slecht acteerden. Naakt, zeg maar. Dat was heel moeilijk, én heel grappig.”

Ook keken ze talloze filmpjes van dronken Russen op YouTube. “Daar zagen we dat je, als je valt als je heel erg dronken bent, automatisch je hand uitsteekt om jezelf te beschermen. Maar als je maar dronken genoeg bent, doe je dat niet meer, dan val je gewoon. Alleen is dat heel gevaarlijk, want als je valt terwijl je níet dronken bent breek je meestal van alles. Op de set werd overigens niet gedronken. Althans, niet waar ik bij was. Ik heb de mannen verteld dat ik van ze verwachtte dat ze hun werk konden uitoefenen, dus dat ze twaalf uur per dag konden acteren. Waar ik bij was werd daarom niet gedronken, maar wat er tussen de opnamen door in de trailers gebeurde, daar ging ik niet over. Het zijn immers volwassen mannen.”

De scholieren die meedoen aan de Lake Run – een hardlooprondje om een meer, gecombineerd met zoveel mogelijk bier drinken – waren allemaal ook volkomen nuchter. “Volgens de Deense regelgeving mochten we ze geen alcohol geven, dus schonken we alcoholvrij bier. Maar er is ooit een interessant onderzoek gedaan in een bar, waar dertig jongelui de ene na de andere cocktail kregen. De helft met alcohol, de andere helft zonder. Na verloop van tijd waren ze allemaal ongeveer even dronken – doordat ze samen op dezelfde plek in hetzelfde moment waren. Het leven kan je dronken maken. Interessant, nietwaar?”

Het oncontroleerbare

De Lake Run bestaat overigens echt. “Soortgelijke rituelen heb je overal ter wereld, vooral in Engeland, maar ook bij ons in Denemarken. Ida deed er ook aan mee toen ze op de middelbare school zat. We hadden die dag een zeer erudiete, zeer open minded schrijfster uit Los Angeles op bezoek. Toen Ida haar vertelde dat ze een rondje om het meer ging rennen en onderweg een krat bier ging leegdrinken, keek ze me vragend, bijna verwijtend aan. Zo van: gaat de vader hier niets van zeggen? Wat is er mis met deze man?”

Vinterberg – Scandinavisch, liberaal, vrij – kon alleen maar een beetje stom voor zich uitlachen. “Toen vroeg ze Ida: ‘Word je dan niet ziek?’ Zij antwoordde dat als ze synchroon zouden kotsen er tijd wordt afgetrokken, dus dat dat juist goed is. Onze gast wist niet wat ze hoorde. ‘En de politie,’ vroeg ze, ‘komt die niet langs? Of de leraren?’ Ze snapte er helemaal niks van. Hoe kan dit? What the fuck!

“Het vreemdste van de hele situatie was dat ik een beetje trots was. Zo van: ha, dat is mijn dochter! Jonge mensen hebben tegenwoordig zo’n gecontroleerd, beheerst leven. Ze moeten 24 uur per dag goed voor de dag komen op verschillende socialemediakanalen, er zitten trackers in hun iPhones, er is bijna geen ruimte meer voor het oncontroleerbare. Ik vind het oncontroleerbare juist het mooiste wat er is. Je hebt opeens een briljant idee. Dat kun je niet plannen, het is er opeens. Zoals het ook oncontroleerbaar is als je verliefd wordt. Dat kun je niet plannen. Prachtig toch? Het oncontroleerbare is iets heel waardevols.”

De Deense regisseur en scenarist Thomas Vinterberg. Beeld Wireimage
De Deense regisseur en scenarist Thomas Vinterberg.Beeld Wireimage

Filmprijzen

In Thomas Vinterbergs Druk (inter­nationale titel: Another Round) raken vier bevriende, enigszins uitgebluste docenten van middel­bare leeftijd in de ban van de theorie dat lichte dronkenschap de creati­viteit ver­hoogt en de geest beter opent naar de wereld om hen heen. Ze gaan de uitdaging aan en probe­ren geduren­de de werkdag het alcoholpercen­tage in hun bloed op een constant niveau te houden.

Het zeer geslaagde Deense drink­gelag, gecoproduceerd door het Amsterdamse productiebedrijf Topkapi Films, maakte vorig jaar juni al deel uit van de officiële selectie van het festival van Cannes, dat vanwege corona alleen in virtuele vorm plaatsvond, maar bleef lange tijd op de plank liggen, eveneens vanwege corona. Eind 2020 werd Druk als beste film bekroond bij de European Film Awards. Thomas Vinterberg was de beste regisseur en won met Tobias Lindholm de prijs voor het beste scenario. Hoofdrol­speler Mads Mikkelsen werd onder­scheiden als beste acteur. Kers op de taart was de Oscar voor beste interna­tionale film eerder dit jaar. Vinterberg droeg al zijn prijzen op aan zijn dochter.

Druk is te zien in Cinecenter, City, Eye, FC Hyena, De Filmhallen, Het Ketelhuis, Kriterion, Rialto, Studio/K, Pathé ­Tuschinski

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden