Plus Achtergrond

Opeens wil iedereen naar het Metis Montessori Lyceum

Technasiumklas 1V2. Beeld Dingena Mol

Ineens willen grachtengordelkinderen ook naar het gemengde Metis Montessori Lyceum in Oost, dat lang een slecht imago had. Hoe kan dat? ‘We gaan niet voor de makkelijke weg.’

Van Caszimirs (12) oude basisschool, een witte school in de grachtengordel, wilde twee jaar geleden geen enkel ander kind naar het Metis. “Ze noemden het een Turkenschool,” zegt de 2 vwo-leerling. “En dat was kennelijk iets negatiefs.” Hij is toch gaan kijken, want hij moest en zou toegelaten worden tot de programmeerklas, de coderclass. En dat is gelukt. 

Deze ochtend loopt hij stralend rond in de les. Hier leren 21 jongens en 6 meisjes HTML-codes, web­sites bouwen en games ontwikkelen. Trots komt hij laten zien welke spellen hij heeft geprogrammeerd: een soort airhockey voor vier personen, en een spelletje waarin twee cowboys elkaar neer kunnen schieten. De bijbehorende geluiden had ie nog ergens in Minecraft staan, vertelt hij achteloos aan zijn docent, en daarna ontspint zich een ­gesprek dat voor een niet-ingevoerde dertigplusser volstrekt niet te volgen is.

Klasgenoot Quinten (15) noemt de coderclass het ‘beste ding ever’. Ook voor hem was dat de reden dat hij zich inschreef voor het Metis. “Er zijn niet veel scholen die zo’n programmeerklas aanbieden. Ik had het Metis op 1 en op 2 gezet.”

Het Metis Montessori Lyceum aan de Mauritskade in Amsterdam was aanvankelijk een probleemschool maar is inmiddels razendpopulair. Beeld Dingena Mol

Dat deden er meer. Het technasium en de coderclass zijn zowel voor havo als voor vwo ruim overschreven, bij de loting vielen meer dan 40 kinderen buiten de boot voor wie het Metis op de eerste plaats stond. In 2017 zetten 100 kinderen de school op 1, in 2018 124, dit jaar 191. Op dit moment staan 199 leerlingen op de reservelijst.

Gülenschool

Directeur Hüseyin Asma (41) is trots op zijn school. Het zijn moeilijke jaren geweest, vertelt hij in zijn kantoortje op de eerste verdieping van het gebouw aan de Maurits­kade. Het etiket ‘Turkenschool’ kleefde al vanaf het begin aan het Metis. Dat was ook niet zo gek, want toen Asma in 2008 werd gevraagd een school voor alle Amsterdamse kinderen op te zetten, kreeg hij de eerste aanmeldingen uit zijn eigen netwerk. “Ik had nog geen gebouw, nog geen ­docenten,” zegt ­Asma. “Wie zich inschreef, deed dat op ­basis van vertrouwen. Dat kreeg ik vooral uit Turkse kring.”

Het viel niet meteen goed. Zelf noemt hij de school, toen nog het Cosmicus Montessori Lyceum, liever ­mono-etnisch, maar het beeld was hardnekkig. Nog zoiets: enkele medewerkers en docenten zijn geïnspireerd door de islamitische prediker Fethullah Gülen. Dus kreeg het Cosmicus meteen de naam een Gülenschool te zijn.

Zeven verhuizingen volgden. De laatste was na de fusie met het Amstellyceum, in 2013. Het Amstellyceum, vlak naast het Tropenmuseum aan de Mauritskade, was een zwarte school waar vooral kinderen uit de Indische Buurt heen gingen. De witte kinderen, die toch ook in de buurt woonden, fietsten er allemaal langs. Op naar de gymnasia in Zuid.

Het Amstellyceum had financiële en organisatorische problemen. De kinderen waren vrijwel allemaal van ­Marokkaanse komaf, met lageropgeleide ouders. De fusie was hard werken, één jaar had de havoafdeling het predicaat ‘zwakke school’.

Directeur Hüseyin Asma: ‘Vertrouwen kreeg ik in eerste instantie vooral uit Turkse kring.’ Beeld Dingena Mol

Toen kwam ook nog de coup in Turkije, zomer 2016.

Iedereen in Turkije die ook maar een vage connectie met Fethullah Gülen had, werd ontslagen of ­gearresteerd. Ook in Amsterdam miste de heksenjacht van president Erdogan zijn uitwerking niet. Kinderen schreven zich uit bij scholen die in verband werden gebracht met Gülen, en dat overkwam ook het Metis. Zeker tien kinderen vertrokken – waarschijnlijk meer, denkt Asma, maar die gaven dan officieel een andere reden op. “Mensen zeiden tegen ons: we vinden jullie prima, maar we hebben nu eenmaal familie in Turkije.”

Asma blijft er strijdbaar onder. Hij praat vijf kwartier in een uur, en zegt dingen als: het moeilijke doen we meteen, het onmogelijke doen we straks. “Een witte school opzetten is geen probleem, een zwarte school ook niet. Dat is de makkelijke weg. Van een gemengde school een succes ­maken is veel lastiger.”

Seksuele diversiteit

Hij lijkt een heel eind op weg. Op de school wordt de week tegen racisme gehouden, de week tegen islamofobie, de week tegen antisemitisme. Met Pasen was er aandacht voor seksuele diversiteit. “Ouders snappen dat soms niet – de kritiek komt van alle kanten. Maar we hebben alles in huis: hetero- en homoseksuele docenten, mensen van ­allerlei verschillende religies.”

Coderclass 2V1, waar kinderen leren programmeren. Beeld Dingena Mol

Het is met het Metis eigenlijk net als met het montessorionderwijs, betoogt hij. “Het onderwijs van Maria Montessori was gericht op de zwakste kinderen, maar toen het een succes werd, werd het omarmd door de elite. Het Metis was opgezet als een diverse, gemengde school, maar is nu ontdekt door de grachtengordel. Vroeger werd ik gebeld door Turkse mensen of ik misschien iets voor ze kon betekenen, nu word ik gebeld door de witte elite.”

“Het is gewoon een heel fijne school,” zegt Nils Nouwen, lid van de ouderraad en vader van 3 havoleerling Na’im. “Het is niet hip en wild, maar wel dynamisch. Er gebeurt hier van alles. En als ik kijk naar de begeleiding: mijn zoon heeft elke week een half uur contact met een leerkracht over hoe het met hem gaat. En dan zit ie al in zijn derde jaar, hè.”

Nouwen heeft een Joodse achtergrond. “Als je je in die Fethullah Gülen gaat verdiepen, is dat best een enge man,” zegt hij met een glimlach. “Maar zijn ideeën over wereldburgerschap, over midden in de wereld staan, daar sta ik dan weer helemaal achter.”

V.l.n.r: Rana, Gayatri, Quinten, Caszimir, Vikram, Ebba en Mo. Beeld Dingena Mol

In de school hangen grote panelen met portretten erop. Ze dempen de ergste galm in de trappenhuizen, maar zijn ook de ‘wereldburgers’ die de leerlingen moeten inspireren: Muhammad Ali, Eleanor Roosevelt, Steve Jobs, Annie M.G. Schmidt. Het vak wereldburgerschap gaf voor de 14-jarige Ebba de doorslag om zich in te schrijven. “Hier heb je een goede band met je leraren. De verhoudingen zijn hier bijna gelijkwaardig. De lerarenkamer bijvoorbeeld, is hier gewoon een open ruimte.” Ze snuift. “Op mijn basisschool had de lerarenkamer een slót op de deur.”

Slimme prullenbakken

Mo (13) en Gayatri (12) vielen voor de sfeer. Rana (13) staat er elke ochtend om zes uur voor op. Ze woont in Zaandam, maar haar zus was hier zo gelukkig, dat wilde zij ook. Dan maar elke dag om zeven uur met de bus. Ze vindt de acteerlessen van de Kunstbende het fijnst. “Wij hebben een heel drukke klas, en bij de Kunstbende mógen we druk zijn.”

Vikram (14) kwam speciaal voor het technasium, de specialistische techniekklassen die hier ook op havoniveau worden aangeboden. Hij heeft net nog gewerkt aan een project dat uitwerpselen omzet in biogas, vertelt hij. De brugklas werkt nu bij het technasium aan slimme prullenbakken. De leerlingen hebben eerst onderzoek gedaan in de school om te kijken wat er nodig was, en kwamen vervolgens met een prullenbak met een sensor erin, zodat de conciërge een seintje krijgt wanneer de bak vol is. Een ­andere prullenbak heeft speciale rubberdeksels tegen fruitvliegjes, en weer een ander een zuigsysteem, zodat zelfs al het afval dat ook maar zo’n beetje in de richting van de prullenbak wordt gegooid, doel treft. Geïnspireerd op de dagelijkse praktijk in de kantine, zoveel is duidelijk. Noa (12): “In het technasium maak je dingen die je ook echt kunt gebruiken.”

Het technasium is zeker een van de oorzaken van het huidige succes van het Metis, zegt directeur Asma. Net als zijn team, natuurlijk. En de coderclass. “Latijn en Grieks hebben ook hun charme hoor, maar daar zijn al genoeg ­andere scholen voor. En programmeren is het vak van de toekomst.”

Leerlingen van het Metis, tijdens de ochtendpauze. Beeld Dingena Mol
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden