PlusReportage

Opeens moet je overal achteraan sluiten in de rij: ‘Dit is mijn uitje’

Nieuw in het straatbeeld: de rijen voor de winkels. Omdat het niet anders kan. Omdat we tijd genoeg hebben. En het is soms best gezellig.

In de rij bij Sijmons Bloemen in de Gerard Doustraat. Beeld Marjolein van Damme
In de rij bij Sijmons Bloemen in de Gerard Doustraat.Beeld Marjolein van Damme

De rijen voor koffiezaken als Lot 61 en Ikaria in West hebben iets weg van een staand terras. Net als de rij voor vongole en paella bij het stalletje van restaurant Brut de Mer op het Gerard Douplein. En ook voor de deur van Louis Vuitton in de P.C. Hooft is het een drukke bedoening.

Rijen verschijnen daar waar nooit een rij had gestaan. Rijen die er ‘voor corona’ al waren zijn langer. We gaan er niet alleen in staan voor de laatste iPhone of de beste Black Friday-aanbieding, tegenwoordig kijkt niemand ervan op als je bij de doe-het-zelfzaak achteraan aansluit voor een schroef en een bout. We wachten omdat het niet anders kan – omdat de mandjes binnen op zijn. We wachten omdat we verder ook weer niet veel te doen hebben.

Iedereen heeft zeeën van (corona)tijd. In de rij staan is niet per se een ongemakkelijk oponthoud meer. Je sluit aan, socializet met lotgenoten, en gestaag kom je steeds anderhalve meter dichter bij je flat white of lunchbroodje. Je zou er bijna je mooiste outfit voor uit de kast trekken.

In de rij voor: bloemen

“Dit is mijn uitje van de week,” zegt de Canadese Stephen Soltys (31) uit West, die op vrijdagmiddag net in de rij heeft gestaan bij de loods van ­Sijmons Bloemen, achter de Albert Cuypmarkt. De vangst: twee grote bossen bloemen. “Verse bloemen in huis en mijn balkontuintje houden me sane in deze rare tijden.”

Stephen Soltys, met zijn zojuist bemachtigde bloemen. Beeld Marjolein van Damme
Stephen Soltys, met zijn zojuist bemachtigde bloemen.Beeld Marjolein van Damme

Mede-rijstaander Hester van Marwijk Kooy (26) heeft wel wat over voor een mooie bos bloemen, want daar wordt ze ‘blij’ van, helemaal nu ze ‘door corona vrijwel altijd thuis zit’. Morgen heeft ze met haar broer afgesproken om door de Jordaan te gaan wandelen. “Onderweg zoeken we een take-out loket voor een hapje en een drankje. Je moet er toch iets leuks van maken in het weekend.”

In de rij voor: sint-jacobsschelpen

Op zaterdagochtend staat er om tien uur al een flinke rij bij vishandel Tel op de Kloveniersburgwal. Twee brandweermannen halen zalm voor de hele kazerne, vanavond wordt de vis gebakken in kokos­nootolie met paksoi en rijst. Marlene Ducamp (41) rekent sint-jakobs­schelpen af. “Ik ben speciaal vroeg gekomen; straks ga ik tennissen en daarna kan ik op mijn gemak gaan koken.”

Marc Sijmonsbergen (52), manager van de vishandel, is blij dat het sinds maart veelal mooi weer is geweest. Dat scheelt nogal voor het in de rij staan. “Als het eens regent, delen we paraplu’s uit. Mensen brengen door corona meer tijd door in de keuken. Gelukkig maar, want de horeca als grote klant zijn we kwijt. Ik dank God iedere avond, zo blij ben ik dat de mensen blijven komen.”

In de rij voor: croissants

Ook bij de Franse bakkerij Gebroeders Niemeijer op de Nieuwendijk vormt zich rond elf uur een voorzichtige rij; iedereen houdt zich aan de anderhalve meter afstand. Student Eefje van den Broek (25) haalt croissants, voor zichzelf en haar twee huisgenoten. “Dat is ons ritueel op de zaterdagochtend: koffie, croissants en de krant. Eigenlijk houd ik wel van dit afstand houden, beter dan dat iedereen in je nek staat te niezen. Als het aan mij ligt mag het wel zo blijven, wat betreft de rijen dan.”

De Franse bakkerij Gebroeders Niemeijer op de Nieuwendijk. Beeld Marjolein van Damme
De Franse bakkerij Gebroeders Niemeijer op de Nieuwendijk.Beeld Marjolein van Damme

Rempko de Bie (48) is vanuit zijn huis in de Baarsjes naar de bakkerij gefietst. “Zo heb ik een ommetje. Eerst stond ik bij Le Fournil in de rij, mijn zoon voetbalt bij Swift, daar om de hoek. Beide bakkers kunnen wedijveren voor de langste rij én de beste croissant. Deze zijn zo lekker vet dat ik het de fietstocht én de rij zeker waard vind.”

In de rij voor: gehaktballen

Ook voor een gewoon stukje vlees staat men in de rij. En wat voor een rij. In de Kinkerstraat staan zo’n 35 mensen te wachten om binnen te kunnen bij Kema Vlees, een soort supermarktslager. Maria Cruz (32) is speciaal uit Purmerend gekomen. “De prijs-kwaliteitverhouding is goed en ze hebben het hier nu tijdens corona goed geregeld. Er mogen maximaal vier mensen in de winkel en iemand van het personeel deelt mandjes uit bij de deur.”

De rij voor Kema Vlees in de Kinkerstraat. Beeld Marjolein van Damme
De rij voor Kema Vlees in de Kinkerstraat.Beeld Marjolein van Damme

Judith de Waal (50) is met haar dochter in Oost op de scooter gestapt . “Ik heb denk ik tien minuten in de rij gestaan, voor een zaterdag valt dat nog mee.” Vanavond maakt ze gehaktballen met andijviestamppot. Geen probleem om naar West te gaan en daar in de rij te staan: “Mijn schoonmoeder kocht hier altijd Jordaans gehakt, dat is het allerlekkerste.”

In de rij voor: zuurdesembrood

De Jan Pieter Heijestraat is de laatste jaren uitgegroeid tot een paradijs voor culi’s. Grote hit is bakkerij/wijnwinkel Levain et Le Vin, die onder meer bekendstaat om het zuurdesembrood. Zwitser Jan Duevel (35) wacht er graag voor. “Het brood van de Albert Heijn lust ik niet. Sowieso steun ik liever een lokale ondernemer.”

Judith de Waal met dochter Maxime hebben hun inkopen gedaan. Beeld Marjolein van Damme
Judith de Waal met dochter Maxime hebben hun inkopen gedaan.Beeld Marjolein van Damme

Florian (2) doodt de wachttijd in zijn wandelwagen met Buurman en Buurman op de tablet. “Zo duurt het wat minder lang,” zegt zijn moeder Merel de Koning (41) . “Straks mag hij een magdalena cakeje, die zijn hier geweldig. Sinds corona is die rij bij deze winkel soms drie keer zo lang, maar ik heb het ervoor over.”

In de rij voor: een boek

Bij Linnaeus Boekhandel in Oost staat aan het einde van de zaterdag een kleine rij. Ingeborg van der Waal (51) wachtte tien minuten om Scenario van Thomas Acda te kopen: “De boekhandels hebben het moeilijk nu, dus ik bestel geen boeken bij bol.com. Samen in de rij staan is niet erg, het zorgt voor een zekere verbondenheid. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje.”

In de rij voor: Pandemic Legacy

De rij bij spelletjeswinkel Friends & Foes in de Roelof Hartstraat is deels te danken aan de populariteit van bordspellen tijdens de lockdown. Lex Razoux (27) verlaat de winkel met het spel –hoe kan het anders – Pandemic Legacy. “Season 1 hebben mijn vriendin en ik al bijna uitgespeeld, morgen beginnen we aan Season 2. Gezellig: samen met een speciaalbiertje en borrelhapjes vechten tegen een virus dat de wereld dreigt uit te roeien.”

Wachten heeft nut

Rijen tijdens corona hebben een nuttige functie, zegt Ad Pruyn, emeritus hoogleraar consumentenpsychologie van de Universiteit Twente. “Ze geven een duidelijk signaal dat er iets aan de hand is, en dat je als je eenmaal in de winkel bent voorzichtig moet zijn. Door corona is ook de snelheid van de hele maatschappij verlaagd, die gedwongen onthaasting zou ervoor kunnen zorgen dat mensen in de rij staan inmiddels ervaren als een verzetje, zeker als het hun enige uitje van de dag is.”

Pruyn deed voor de Erasmus Universiteit en de UT in Twente jarenlang onderzoek naar de psychologie van wachten in een rij. Hoe mensen het wachten ervaren heeft vooral te maken met waarvóór ze wachten. “Mensen zijn bereid te wachten voor een diner in een chic restaurant, of voor een attractie in de Efteling of Disney World, maar in het ziekenhuis of op de trein wordt het snel als irritant ervaren.”

Over het algemeen vinden mensen wachten vervelend, alleen heeft de ene persoon een hogere frustratiegrens dan de ander, aldus Pruyn. “Mensen houden er niet van het gevoel van controle kwijt te zijn, het irriteert nog meer als ze niet weten wat de oorzaak van een rij is.”

De wachtenden bij Louis Vuitton in de P.C. Hooftstraat.  Beeld Marjolein van Damme
De wachtenden bij Louis Vuitton in de P.C. Hooftstraat.Beeld Marjolein van Damme
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden