PlusAchtergrond

Ook voor huisdieren is ‘het nieuwe normaal’ even wennen

Ook voor Amsterdamse huisdieren is het wennen aan de nieuwe wereld, zeker als baasjes gebukt gaan onder de maatregelen. Als het nodig is, grijpen de hulpverleners in. ‘Huiselijk geweld en dierenmishandeling gaan vaak hand in hand.’

Birgit Reizevoort en haar zieke kat Habibi (14), die waarschijnlijk nog maar een paar maanden te leven heeft. “De aanleiding, corona, is natuurlijk vreselijk, maar dat ik nu fulltime thuis bij haar kan zijn voelt als een groot cadeau.”Beeld Isabella Rozendaal

Baasjes die ineens hele dagen thuis zijn, mensen die buiten met een grote boog om elkaar heen lopen: ook voor huisdieren is ‘het nieuwe normaal’ even wennen.

Dat merkt ook Zoë Hale, verpleegkundige in OLVG West, die samenwoont met haar moeder Marie-Louise Hale en mini-labradoodle Pepper (2). Zoë heeft astma, dus ze wordt als verpleegkundige zoveel mogelijk weggehouden bij patiënten met het coronavirus, maar ook zij moet op oproep beschikbaar zijn.

Sinds de uitbraak van het virus gedraagt hond Pepper zich vreemd, zegt Marie-Louise Hale. “Als Zoë thuiskomt na een dienst slaat Pepper letterlijk haar pootjes om haar heen. ’s Nachts blijft ze net zo lang voor haar deur staan huilen tot ze bij haar in bed mag, en overdag brengt ze haar de hele tijd teddybeertjes. Ze wil gewoon constant bij haar zijn. Als Zoë dienst heeft, slaapt Pepper in haar lege bed. En buiten is ze onhandelbaar geworden; ik kan haar niet meer los laten lopen.”

Het lijkt wel alsof Pepper de veranderde sfeer aanvoelt, zegt Zoë. “Van andere ­verpleegkundigen hoor ik hetzelfde: hun huisdieren zijn ook veel aanhankelijker geworden, zelfs de katten!”

Andersom hebben mensen ook veel aan hun huisdier, juist in coronatijden. Door de opgelegde social distancing komen meer mensen in de verleiding om een dier te adopteren, al is het maar om de verveling te verdrijven. Bij DOA (Dierenopvang Amsterdam) zijn ze daar bedacht op en hanteren ze een grondig intakeproces.

Annalena Hartmann fungeert via Dier&Vriend als tijdelijk gastgezin voor Skunk (13). Baasje Rick, die op straat belandde na een rechtszaak met zijn ex: “Nu Skunk is opgevangen, krijg ik tijd om werk te regelen, en een huis waar ik mijn kinderen weer kan ontvangen.”Beeld Isabella Rozendaal

“Mensen hebben nu de tijd, maar hoe moet dat als ze straks weer aan het werk zijn?” zegt dierenverzorger Tanja van den Hengel. “We geven echt niet zomaar aan het hek een hondje mee. Het is wel lastiger geworden om een thuisbezoek te doen, en interviews gaan nu op afstand.”

Vooralsnog is geen grote stijging te zien in het aantal aanmeldingen van nieuwe dieren, zegt Van den Hengel. “We kunnen het nog goed aan omdat onze vrijwilligers meer tijd hebben. Maar mochten er door het toegenomen aantal overledenen meer ­dieren moeten worden opgevangen, dan staan wij klaar.”

Zorg uitstellen

Bij dierenartsen wordt de situatie wel ­nijpend. Dierenzorg valt (nog) niet onder de vitale beroepen, met uitzonding van keuringsartsen die in de voedselketen ­werken met vee. Er is een petitie gaande om daar verandering in te brengen, want een opgeleide arts of assistent die wegvalt, kan niet worden opvangen met vrijwilligers. “Als iemand een hoestje heeft, moet je ­diegene naar huis sturen,” zegt dierenarts Joyce Hofman van Dierenkliniek Watergraafsmeer.

“We proberen de mensen zoveel mogelijk telefonisch te woord te staan, en alle niet-acute zorg uit te stellen. Maar dat betekent dat enorm veel inkomsten wegvallen. We kunnen dus niet meer coulant zijn, en mensen tussendoor met iets kleins helpen. Alles wordt in rekening gebracht, en daar is niet altijd begrip voor. De zorg kost ons nu twee keer zoveel tijd, salarissen moeten worden doorbetaald, extra invalkrachten moeten worden betaald.”

Medewerker van de Dierenambulance houdt afstand van Misty, in het mandje, en haar baasjes.Beeld Isabella Rozendaal

Al ziet Hofman ook positieve kanten. “De nieuwe situatie dwingt ons om stappen te zetten om te moderniseren. Dat kwam er nooit van.”

Cententrekkers

Ook dierenarts Michal Oppenheim van Dierenkliniek Europaplein heeft de preventieve zorg stopgezet, en is deels overgeschakeld op telefonische- en videoconsulten. Ze roept mensen op om begrip te tonen. “Mensen denken: je houdt toch van dieren? In hun ogen rijmt dat niet met het feit dat we geld moeten vragen voor de zorg; we worden in onze beroepsgroep soms weggezet als cententrekkers. Economisch gezien is het op een bepaald punt eigenlijk beter om de deuren te sluiten, maar voor onze klanten en hun dieren houden we vol, zolang we kunnen.”

De nieuwe situatie vraagt ook om een andere manier van werken. Oppenheim zorgt dat baasjes afstand houden van haar team, en van elkaar. “Als we euthanasie moeten plegen, kunnen we dat helaas niet meer aan huis doen. En waar vroeger de hele familie erbij mocht zijn, kunnen we nu nog maar één of twee mensen toelaten. Dat is wel moeilijk.”

Bij de Dierenambulance is afstand bewaren lastiger. Waar de dierenarts kan vragen om het dier in een draagkooi aan te leveren, moeten de medewerkers de mensen thuis vragen om zelf gewonde dieren te vangen en in kooien te krijgen.

Pepper kijkt haar baasje Zoë Hale na, wanneer die naar haar werk in het ziekenhuis gaat.Beeld Isabella Rozendaal

Vrijwilliger Saskia Vos: “In de ambulance reden we altijd met twee man, maar nu alleen. Waar voorheen de bijrijder achterin zuurstof kon toedienen tijdens de rit, moeten we dat nu improviseren op de passagiersstoel. Dat is even puzzelen.”

“Aan de telefoon is het anders, je moet mensen erdoorheen praten. Laatst sprak ik een oudere dame die haar kat écht niet in een kooi durfde te doen. Normaal gesproken stuur je er dan meteen iemand op af, maar nu mogen we niet bij de mensen binnenkomen. Uiteindelijk is het goed gekomen met die kat, maar door die onmacht vallen de telefoondiensten me nu zwaarder dan de ritten.”

Dierenambulancevrijwilliger Céline Klopper heeft juist moeite met het houden van persoonlijke afstand. “Als iemand zijn gewonde of gestorven dier moet afgeven, moet hij het op de grond neerleggen en dan weglopen zodat ik het kan oppakken. Dat voelt zo koud. Als iemand dan emotioneel wordt, kun je ook geen hand op de schouder leggen. Gelukkig hebben mensen er wel veel waardering voor dat we ons werk nog steeds doen.”

Op elkaars lip

Volgens de betrokken instanties komen de huisdieren in Amsterdam op dit moment nog niet ernstig zorg tekort, maar ze bereiden zich alvast voor op een toegenomen zorgvraag en verminderde capaciteit als meer hulpverleners ziek worden.

Rianne Haaijema, directeur van stichting Blijf van mijn Dier, houdt haar hart vast voor probleemgezinnen die door de maatregelen gedwongen op elkaars lip zitten. “De Kindertelefoon ziet al een enorme toename in het aantal telefoontjes. Huiselijk geweld en dierenmishandeling gaan vaak hand in hand: als gefrustreerde mensen geen uitlaatklep hebben, wordt dat al gauw thuis afgereageerd. Op gezinsleden, maar ook op huisdieren. Mensen blijven soms wel een jaar langer in een gewelddadige situatie, omdat ze hun kat of hond niet willen achterlaten.”

Wachtkamer van Dierenkliniek Watergraafs-meer.Beeld Isabella Rozendaal

Voor slachtoffers van huiselijk geweld heeft Blijf van mijn Dier een speciale regeling. “Als je in zo’n situatie zit, hoef je je dier niet af te staan aan het asiel: wij kunnen zorgen voor een time-out. Onze stichting kan het dier tijdelijke opvang bieden bij gastgezinnen tot de situatie verbetert.”

Een ander project dat tijdelijke opvang verzorgt, is Dier&Vriend (onderdeel van stichting De Regenboog Groep), dat de gezelschapsdieren helpt van dak- en thuislozen, verslaafden, mensen met ­psychische problematiek en andere ­kwetsbare Amsterdammers.

“Mensen die het moeilijk hebben, weigeren vaak toch hulp als het betekent dat ze hun dier moeten afstaan. Vaak kunnen ze bij de opvang niet terecht met een hond, dus slapen ze maar op straat,” zegt projectleider Nerissa ten Velthuis.

“Het lijkt makkelijk om te zeggen dat iemand die niet goed voor zichzelf kan zorgen zijn dier beter kan afstaan. Maar die situatie is soms tijdelijk, en juist kwetsbare mensen hebben onnoemelijk veel steun aan hun dier. Een cliënt zei ooit tegen me: ‘Het touw hangt er al, maar dan kijk ik naar mijn katten, en kan ik het toch niet doen.’ Die dieren bieden naast onvoorwaardelijke liefde ook structuur, en geeft ze een reden om uit bed te komen.”

Patiëntenservice

Voor eenzame mensen, personen met psychische aandoeningen en zij die het onder normale omstandigheden al moeilijk hebben, kan isolatie levensgevaarlijk zijn. Voor hen heeft Dier&Vriend mogelijkheden. Ten Velthuis: “We kunnen tot zes maanden opvang regelen als je die tijd nodig hebt om je situatie te verbeteren, en we bieden ook een uitlaatservice voor als het je even niet lukt om dat zelf te doen. Om bijvoorbeeld te kunnen douchen of uitrusten bij de opvang. Deze service biedt de stichting nu ook aan coronapatiënten die moeten uitzieken, en mensen met ­cruciale beroepen.”

Naast Dier&Vriend en Blijf van mijn Dier hebben de vrijwilligers van de Dierenambulance aangegeven om in hun eigen buurt te willen helpen waar ze kunnen. Ze zijn telefonisch bereikbaar voor diergerelateerde hulpvragen (op hun site te vinden onder ‘DierEnHulp’), bijvoorbeeld als je niet in staat bent om boodschappen te doen voor de huisdieren of om medicatie op te halen bij de dierenarts.

Ook zijn er talloze buurtinitiatieven opgezet om mensen en dieren te helpen. En dat is nodig, zegt Haaijema van Blijf van mijn Dier. “Let op elkaar. Als je twijfels of vermoedens hebt, trek aan de bel. Er is hulp.”

Melanie Hoorn werkt in de uitvaartbranche en is baasje van Vie (5). “Door de coronacrisis en de fors hogere werkdruk heb ik het emotioneel zwaar. Gelukkig heb ik Vie, die er altijd is als ik haar nodig heb.”Beeld Isabella Rozendaal
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden