Plus Achtergrond

Nu in de bieb: ­boeken die de culinaire diversiteit van de stad weergeven

Foodblogger Jonneke de Zeeuw (32) stelde in de OBA een boeken­collectie samen die de culinaire diversiteit van Amsterdam weergeeft. ‘Iedereen moet weten wat roti is.’

Jonneke de Zeeuw: ‘Deze selectie is er voor iedereen die de keukens van Amsterdam beter wil leren kennen.’ Beeld Lin Woldendorp

“Mamoesjka van Olia Hercules is een van mijn favorieten uit de collectie. Een geweldig boek met Oekraïense, Moldavische en Armeense recepten. Die keukens vind je niet terug in restaurants in Amsterdam, maar dit eten wordt wel gekookt bij mensen thuis.” Jonneke de Zeeuw zet het felblauwe kookboek weer terug in de kast. Haar kast, want zij selecteerde alle boeken die erin staan: van een modern naslagwerk over de Perzische keuken en een kleine ringband met veertig Bulgaarse recepten tot een dikke studie naar de geschiedenis van noedels en Het Bijlmer-kookboek. Vanaf zondag zijn de boeken te leen of ter plekke te raadplegen. “De selectie is er voor iedereen die de keukens van Amsterdam beter wil leren kennen. Of dat nu puur uit nieuwsgierigheid is of omdat je meer wilt weten over je ­eigen roots.”

De Zeeuw profileerde zich als voorvechter van onontdekte eetplekken in Nederland op haar blog Mooncake, dat in 2017 werd gekozen tot beste foodblog van het jaar. Er volgden filmpjes voor de Volkskrant en het RTL-­programma 5 uur live, foodtours door de Indische Buurt, ­Osdorp en Rotterdam en bakboek Mooncake, dat recent werd genomineerd voor de verkiezing van het Multiculinair Kookboek 2019. Haar boekencollectie bij de OBA is onderdeel van Het Huis van alle Talen, een programma waarmee de OBA een zo groot en divers mogelijk publiek naar de bibliotheek wil trekken. Onder meer het historisch ­archief The Black Archives, het centrum voor Arabische kunst en cultuur El Hizjra en hiphopcollectief SMIB ­stellen hun eigen boekencollecties samen. Die zullen ­uiteindelijk alle 180 nationaliteiten in Amsterdam ver­tegenwoordigen.

Echt Surinaams

In de Mooncakekast vallen de Indiase kookboeken op. “Die kunnen niet ontbreken, want de Indiase keuken in Amsterdam is de laatste jaren een stuk gevarieerder geworden door de komst van veel expats. Een paar jaar geleden was je nog aangewezen op chicken tikka masala en zo, maar nu kun je helemaal losgaan op Zuid-Indiase dosa en thali bij restaurants als Saravanaa Bhavan.”

De Zeeuw plaatste ook Syrische kookboeken in de kast. “Doordat er de afgelopen jaren veel Syriërs in Nederland zijn gekomen, kun je nu op veel plekken goede shoarma krijgen: sappig en met veel specerijen, met uitgebreide mezze erbij. In Amsterdam ga ik graag naar Tigris & ­Eufraat in Oost. Daar werkt sinds kort een nieuwe shoarma­jongen en hij is steengoed.”

De Zeeuws verzameling bevat zowel culinaire klassiekers als hedendaagse, nieuwe werken. Het groot Surinaams kookboek (eerste druk 1976) dus, maar ook boeken die de afgelopen jaren verschenen, zoals de SuriMAM-kookboeken en Surinaams koken met Jen. “Het is super­interessant om te zien wat de tweede of derde generaties in de keuken doen. Dat merk je in Amsterdam ook in het restaurantaanbod. In Eetcafé Uitvlugt bij Westerpark koken ze bijvoorbeeld echt goed Surinaams, ze serveren alles met een twist en er hangt een heel gezellige sfeer.”

Nog zo’n voorbeeld: Uit de keuken van Fatima (2019) van Fatima El Irari. “Door bloggers als zij gaan jongens en ­meiden weer traditionele Marokkaanse recepten koken. ­Fatima heeft al jarenlang een bereik waar menig ander ­jaloers van zou worden, toch heeft het lang geduurd voordat ze werd opgepikt door de mainstream media. Toen dit boek er eindelijk kwam, stond het meteen op de best­sellerslijst. Wat ik zo leuk vind, is dat ze niet alleen Marokkaanse recepten heeft opgetekend, maar ook een pasta, een gefrituurd visje met aardappelpuree en een Kitkat­taart. Ze schopt lekker alle hokjes omver.”

Blinde vlek

In 2015, toen De Zeeuw na een paar jaar in Tel Aviv te hebben gewoond in Amsterdam-Oost terechtkwam, viel haar de eenzijdige blik van veel journalisten en bloggers op. Het was de aanleiding een eigen website te beginnen. “De nieuwe bewoners gingen allemaal naar dezelfde hippe restaurants en cafés en lieten de tentjes waar ik graag at links liggen. Als het al over die Surinaams-Creoolse, ­Syrische, Turkse of Irakese plekken ging, was dat altijd met een exotische bril op: zij tegenover wij. Dat vond ik zo irritant, dat ik besloot er zelf maar over te gaan schrijven.”

Dat was een gouden greep. “De tijd was er rijp voor en het bleek perfect bij mij te passen.” Als De Zeeuw enthousiast schrijft of vlogt over een eettent, is de kans groot dat het er een paar dagen later stampvol zit. “Dat zijn vaak mensen die al jaren om de hoek wonen, maar er nog nooit naar binnen zijn gegaan. Dat snap ik wel: je krijgt een soort blinde vlek als je ergens woont en je kijkt niet ­verder dan je vaste adresjes. Bovendien zien sommige ­tenten er op het oog ­helemaal niet bijzonder uit. Mensen rijden zelfs om voor mijn tips: komen ze speciaal uit ­Maastricht om bij Ricardo’s op de Javastraat Creools-Surinaams te eten.”

Dat is precies waar Mooncake, en ook de nieuwe kookboekencollectie in de OBA, voor is bedoeld: culinaire schatten toegankelijk maken voor een groot publiek en mensen met elkaar verbinden door eten. “In de grote ­steden zie je al dat het deel witte autochtonen een minderheid wordt; dat zal alleen maar meer worden. Laten we wat opener naar elkaar worden en nieuwsgieriger naar wat er bij de ander te vinden is. Iedere inwoner van dit land moet gewoon weten wat roti echt is.”

Voor wie dat nog niet weet: in de bieb zoek je het zo op.

Eettips van Mooncake

Toko Makassar
“Een begrip in de Indische en Indonesische community. Het is een winkel, maar je kunt er ook eten afhalen. Ga op zaterdag om een uur of twaalf, dan komen de snacks vers uit de frituur. Onde-onde, bijvoorbeeld: gefrituurde balletjes met sesamzaadjes.”

Sam van Houtenstraat 35, ­Geuzenveld

Bhatti Pasal
“Echt Nepalees eten, dus niet Nepalees-Indiaas, wat je meestal ziet. Ik kan alles van de kaart aanraden, maar sla vooral de momo niet over. Dat zijn Nepalese dumplings, met groenten, kip of varkensvlees, die ze in hun minikelder vouwen. Inmiddels maken ze er wel honderden per dag.”

Voetboogstraat 23, Centrum

Restaurant Ons Dorpje
“Een Marokkaans eethuis 2.0. De grillgerechten doen het heel goed, maar ik neem altijd bissara – erwtensoep met olijfolie en komijn – en briwat, een deeghapje met kip, amandel, kaneel, poedersuiker en een beetje honing. In tegenstelling tot andere zaken bakken ze hem hier à la minute voor je, dus is hij superknapperig.”

Tussen Meer 55, Osdorp

Poolse markt Krakus
“Ik was laatst op een zondag­ochtend Marokkaans aan het ­ontbijten en zag een menigte Polen uit een katholieke kerk stromen en direct naar dit supermarktje gaan. Blijken ze er zelf­gemaakte gerechten te verkopen. Veel soep en vleesgerechten, waaronder bigos, een vleesstoof met zuurkool. Voor zo’n zeven euro eet je er een dagmenu.”

Pieter Calandlaan 705, Osdorp

Aryana Afghaanse Cuisine
“Weer Osdorp ja, maar daar gebeurt nu ook het meest – ik ben hier niet voor niets foodtours gaan aanbieden. Ik stop altijd bij dit Afghaanse afhaaltentje. De eigenaar maakt alles zelf en heeft opvallend veel veganistische keuzes, waaronder groentekebab en groentestoofpotjes. Sowieso een bijzondere plek, want je kunt in Amsterdam nauwelijks Afghaans buiten de deur eten.”

Osdorpplein 728, Osdorp

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden