Plus Reportage

Nog één keer iemand anders naakt zien

Een naakt lichaam gênant? Niet in de kunsten – totdat je een vrijgezellengroep een naaktmodel laat tekenen. ‘Iedereen voelt zich aanvankelijk even opgelaten, zowel de groepen als de modellen.’ 

Naaktschilderen, workshop van een vrijgezelleparty bij atelier Vincent van Oss. Beeld Eva Plevier

Een atelierwoning in de Schinkelbuurt is wellicht niet de plaats waarvan je meteen verwacht dat er wekelijks een paar vrijgezellenfeesten worden gehouden, maar tijden veranderen, dus voorkeuren ook. “Er stapt hier nog wel eens een enkele keer een vrijgezel in een piemelpak binnen,” zegt workshopdocent Vincent van Oss (58), “maar de tijd dat een vrijgezellenfeest alleen maar drinken in een feestcafé was, die is wel voorbij.”

In plaats daarvan kunnen vrijgezellen (m/v) bij Van Oss terecht, die hun de beginselen bijbrengt van het tekenen of schilderen van een naakt. Daarvoor is een naaktmodel nodig, wat de twee uur durende bijeenkomsten niet alleen educatief en cultureel maakt, maar toch vooral ook spannend en erotisch.

En dat laatste, weet Van Oss – die deze workshops al sinds 2002 organiseert – is wel een vereiste: “De rite de passage is toch een beetje dat het de laatste keer is dat je als vrijgezel iemand anders naakt ziet.”

Maar wie nietsvermoedend een atelier binnenstapt waar twee vazen op een tafeltje staan om te worden nagetekend, soms na een afternoontea of een borrel met bitterballen, kan zich nogal overvallen voelen als er ineens een bloot persoon vanachter een gordijn tevoorschijn stapt. “En dat waar je moeder bij is,” zegt Van Oss, lachend. Het is immers een vrijgezellenfeest, dus dat komt voor.

Stilleven

Charissa Doelwijt (32) uit de Bijlmer vierde afgelopen maand haar vrijgezellenfeest in Van Oss’ atelier en werd tot twee keer toe overvallen door een gevoel van gêne. ‘Ik kwam geblinddoekt binnen, en toen ze die afdeden, zat mijn verloofde daar op het podium, halfnaakt.’

Doelwijt was met haar vier zussen en een dozijn vriendinnen, en ze ‘kwamen niet meer bij van het lachen.’ Tegelijkertijd dacht Doelwijt: we gaan hier toch niet even gezellig met z’n allen mijn halfnaakte aanstaande zitten tekenen? Nee, dat niet, Vincent van Oss vroeg haar in de tuin bloemen te gaan plukken voor een stilleven. De vaas stond al op tafel.

Doelwijt: “Zit daar in de tuin een model, Jason, in een soort robe, dus ook al halfnaakt, en die begint een liedje van Beyoncé voor me te zingen.” Eenmaal weer binnen ontdeed Jason zich stante pede van zijn robe, en poseerde naakt op het podium voor de groep vrouwen. Doelwijt: “Wij werden er behoorlijk giechelig van, maar hij hield zich goed, hij bleef heel cool, terwijl hij toch zo exposed was.”

“In eerste instantie was het heel gênant, want je ziet gewoon alles, maar dan ga je over de drempel en gaandeweg focus je je op de tekening. Al met al hebben we echt gelachen, we hebben ervan genoten.”

Vincent van Oss: “De sfeer is over het algemeen goed. Er wordt veel over het geslachtsdeel gepraat, vooral door vrouwen.’

Toch is dat niet het centrum aller dingen. Van Oss: “Niet alle dames tekenen de piemel, sommige dames laten die plaats open. Ik maak dat regelmatig mee. Anderen tekenen het geslachtsdeel juist te groot of te klein.” Charissa Doelwijt beaamt dat: “Een van mijn zusjes tekende alleen een arm van het model, en dat was de beste tekening van allemaal.”

Hebben de vrijgezellengroepen voorkeuren qua modellen? Vincent van Oss: “Ja, er zijn wel vrouwen die graag een donker model willen, en ik heb een keer meegemaakt dat een groep wat dikkere mannen graag een Rubensmodel wilde hebben. Die waren wel teleurgesteld dat ik die niet op voorraad had.”

Respect

“Noem me maar Elle Foley,” zegt de 24-jarige studente biologie uit Newcastle, die regelmatig voor kunstenaars en vrijgezellengroepen poseert, en niet met haar echte naam in de krant wil. Het is voor haar een bijbaantje. “Voor mij is alles beter dan serveren in de horeca, dan krijg je geen respect. De docenten zorgen er hier voor dat je met respect wordt behandeld.”

‘Elle Foley’ kwam op het idee om naakt te gaan poseren doordat ze zelf deelnam aan workshops waarin naaktmodellen werden getekend. “Ik had in het begin vaak een rood hoofd, ik vond het zenuwslopend. Iedereen voelt zich aanvankelijk even opgelaten, zowel de groepen als de modellen. Maar bij mij ging de gêne snel over, en daarna is het best bevrijdend. Het is in feite veel minder gênant dan wanneer je naakt bent in een privésituatie, dan geef je jezelf echt bloot.”

Het poseren verloopt volgens haar altijd relaxt en zonder problemen. “Wel is de sfeer bij een vrijgezellenfeest heel anders, veel giecheliger dan die in een studio waar serieuze kunststudenten aan het werk zijn.”

Van Oss: “Mannen zijn vaak echt aardig tegen het model, die weten ook wel dat lomp doen niet werkt. En vrouwen? Ach, ik werkte eens met een model, een jongen van 24, die vaak een erectie kreeg tijdens het poseren. Ik vind dat onschuldig, maar het is natuurlijk wel een extra dingetje. Ik merkte dat vrouwen dat vooral een beetje sneu voor hem vonden.”

Smoezen

Fernando Oliveira (36) uit São Paulo, Brazilië, is danser van beroep, en is afgelopen maand gestopt met het poseren voor vrijgezellengroepen – wel is hij nog actief als model voor kunststudenten. “Ik verwacht een wisselwerking: ik geef iets en ik verwacht iets terug. Bij vrijgezellengroepen is de sfeer totaal anders. Ik hecht waarde aan mijn lichaam, ik ben een danser immers, en die groepen nemen het allemaal niet zo serieus. Ik vond het moeilijk dat ze altijd lachen en zitten te smoezen, je hoort altijd dezelfde grapjes en ze zeggen altijd hetzelfde.”

Vincent van Oss: “Ik ben geen heilige hoor, ik snap prima dat het een erotisch tintje heeft, maar alles dat met seksualiteit te maken heeft, heeft een dubbele moraal. Ik bekijk het ook van de andere kant. Je kan het benaderen als iets ordinairs, als iets banaals, of je kan het beschouwen als een vorm van teambuilding, als iets leuks, iets moois. En dat doen de meeste mensen ook. Iedereen doet eigenlijk altijd gewoon mee. Het is maar zelden dat iemand er zich met een kopvoeter (zoals een peuter tekent: een hoofd met ledematen, zonder lichaam) van af maakt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden