Plus

Musical Ciske de Rat is nostalgische ode aan Amsterdam

Er wordt met aanstekelijk plezier gespeeld in de musicalbewerking van Ciske de Rat. Door de verweving met Ciskes latere jaren, zien we een gelaagd personage dat opgroeit van kwajongen tot volwassen man.

Ciske de Rat is een rijke musical, met goed spel en uiteenlopende liedjes Beeld Roy Beusker

Franciscus Aloysius Gerardus Vrijmoeth is misschien wel Amsterdams geliefdste straatschoffie. Kortweg: Cis. De rat. Bedacht door Piet Bakker, die een trilogie over het schoffie schreef. De eerste twee delen - Ciske de Rat en Ciske Groeit Op - werden twee keer verfilmd: in 1955 en in 1985.

In die laatste werd de titelrol vervuld door de toen veertienjarige Danny de Munk. Voor de musicalbewerking - die negen jaar geleden voor het eerst werd uitgebracht - werd ook het derde deel, Cis de Man, meegenomen. Daarin is de rat volwassen geworden. En in die hoedanigheid vinden we De Munk (inmiddels 46) nu ­terug.

Twee Ciskes
Dat was overigens negen jaar geleden ook het geval, toen dezelfde musical met vrijwel hetzelfde creatieve team in première ging, in Carré destijds. Met dezelfde regisseur: Paul Eenens. Wel een andere cast - op De Munk na.

André Breedland schreef de trilogie om tot musical. Die vangt aan op het Centraal Station, 1939. Amsterdamse mannen worden gemobiliseerd voor de dienst. Daar ontmoet de volwassen Cis zijn oude schoolmeester Bruijs. Samen reizen ze naar de Grebbeberg. Het verhaal aldaar dient als kapstok om de herinneringen aan Ciskes jeugd in flashbacks voorbij te laten komen.

Dat is een dankbare structuur, die zorgt voor afwisseling en dynamiek. Vaak zijn de twee tijden tegelijk op het podium vertegenwoordigd, waardoor ze op elkaar inwerken. De volwassen Cis kijkt letterlijk terug op zijn jeugd.

Bovendien zijn er twee prachtige momenten van interactie tussen de twee Ciskes: natuurlijk tijdens de klassieker Ik Voel Me Zo Verdomd ­Alleen, maar ook op het eind, als de volwassen Cis streng wordt toegesproken door de jonge.

Kwajongensspeeltuin
Brengt ons meteen bij Silver Metz, de achtjarige ster van de première. Allereerst vanwege zijn guitige kwajongensgezicht, maar daarbij zijn zijn zang en spel ook nog eens behoorlijk op ­niveau.

Er wordt sowieso met aanstekelijk plezier gespeeld. Bas Keijzer is op dreef als onstuimige, lompe maar onvoorwaardelijk liefdevolle vader Vrijmoeth.

Ellen Evers is op haar lelijkst als alcoholistische moeder, een genot om naar te kijken. En Ad Knippels is als leraar Bruijs een aangenaam rustpunt, met helder en fijn spel, in de kwajongensspeeltuin die zich om hem heen voltrekt.

Hij wandelt knap schakelend van de Grebbelinie (rechts) naar het klaslokaal (links) en weer terug. De Munk is op zijn best als hij zich van grote emoties mag bedienen, en daar schort het in deze musical niet aan.

Amsterdams sentiment

Ciske de Rat is een rijke musical, die behalve goed spel ook uiteenlopende liedjes heeft, die - op die eerder genoemde hit na - allemaal zijn geschreven door Henny Vrienten. Zeker door de verweving met Ciskes latere jaren, zien we een gelaagd personage dat opgroeit van kwajongen tot volwassen man, met alle schade en schande die dat met zich meebrengt en alle trauma's die zich in een hoofd nestelen.

Daarbij, niet onbelangrijk, is het een nostalgische ode aan Amsterdam, met zijn typische ­humor en liedjes. Op momenten ook lekker dik aangezet melodramatisch, zoals dat past bij het Amsterdamse sentiment. 'Zolang ik de Westertoren maar eventjes kan horen, weet ik zeker: ik hoor bij Amsterdam.'

Ciske de Rat

Door Stage Entertainment
Gezien 20/11, DeLaMar Theater
Te zien t/m 26/2, aldaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden