PlusInterview

Millennialdominee: ‘Deze stad maakt je vanzelf niet-gelovig’

Dominee David van der Meulen (34) probeert namens de Protestantse Kerk Amsterdam millennials in Oud-Zuid te inspireren vanuit de liefde van God, niet vanuit de geloofsleer. Want: ‘Ze zijn hier totaal niet met God bezig.’

David van der Meulen (34), is pionier namens de Protestantse Kerk in Zuid.Beeld Erik Smits

Het klinkt als een onmogelijke queeste: millennials in Oud-Zuid warm maken voor het geloof. Dat weet David van der Meulen ook wel, dus hij legt er de nadruk niet op. Sterker: op de website van zijn community Licht Oud Zuid (LoZ) wordt met geen woord gerept over geloof, kerk of christendom. Hij spitst zich toe op wat millennials belangrijk vinden: persoonlijke ontwikkeling, praktische spiritualiteit en meer halen uit relaties.

Dat doet hij door masterclasses te organiseren en als dominee David een-op-eengesprekken te voeren. “Mensen zoeken altijd naar verbinding. De kerk was daar van oudsher de plek voor, maar vindt het nu moeilijk hoe ze jongeren moet bereiken. Ik heb ruimte gekregen om dat in een nieuwe vorm te gieten.”

Nadat Van der Meulen in 2013 was afgestudeerd op hoe de kerk zich door de eeuwen heen telkens heeft weten te vernieuwen, dacht hij: hoe kan ik dit in de praktijk brengen? Hij vond met zijn vrouw een huis in Oud-Zuid en besloot: hier wil ik pionieren. “Ik heb mini-interviews gedaan met millennials in het stadsdeel. Ik vroeg naar persoonlijke groei, zingeving, wat ze van God vinden, welke activiteiten ze interessant zouden vinden. Hun antwoorden bevestigden mijn vermoeden dat ze zichzelf willen ontwikkelen, maar totaal niet met God bezig zijn.”

En dan komt u ze bekeren?

“Dat is niet mijn diepste drijfveer. Ik zie LoZ als een tussenwereld: millennials stappen nu eenmaal geen kerk binnen. Ze willen zich wel ontwikkelen, contact maken met wie ze zijn, de beste versie van zichzelf worden en alles uit het leven halen. Ze zoeken die dingen niet in het geloof, maar kunnen – en dat weten ze vaak niet – wel rijkdom vinden in wat de kerk te bieden heeft.”

Persoonlijke groei, de beste versie van jezelf worden – is dat de boodschap van de kerk?

“Het liefst kijk ik samen met ze wat er onder die oppervlakte zit. Millennials zijn vaak druk bezig de carrière­ladder te beklimmen en denken dan ineens: is dit het? Ze hunkeren naar meer verbondenheid, maar staan daar niet op voorgesorteerd. Als je twee heel goede vrienden maakt in je studententijd, maar je ziet ze maar twee keer per jaar omdat je druk bent met carrière maken, ben je constant aan het bijpraten. Het is dan moeilijk om een laag dieper te gaan, jezelf te laten zien. Dat soort onderwerpen proberen we tijdens onze masterclasses te bespreken.”

Daar komt weinig geloof bij kijken.

“Ze zijn er niet naar op zoek. Mijn drijfveer is Gods onvoorwaardelijke liefde. Ik ben daarom niet bezig met mensen bekeren. Iedereen, gelovig of niet, is gemaakt naar het beeld van God en daarom mijn aandacht en liefde waard. Dit is de nieuwe vorm van kerk-zijn.”

Uiteindelijk wil de kerk toch resultaat zien. Hoeveel mensen bekeert u per jaar?

“De afgelopen jaren heb ik veel mensen zien openbloeien en meer plezier zien krijgen in hun werk en vriendschappen. Ongeveer één op de honderd mensen die ik tegenkom, krijgt wat met het geloof. Dat zijn er een paar per jaar. Ik kan geen mensen bekeren en daar gaat het de kerk ook niet om. Ik ben overigens niet in dienst van de protestantse kerk. Ik werk in hun naam. Ze voorzien in een derde van onze begroting. Verder heb ik een bescheiden verdienmodel met de masterclasses en ik schrijf fondsen aan en doe aan crowdfunding. De een-op-eengesprekken met mij als dominee zijn gratis, hoewel ik na verloop van tijd een uurtarief reken. Het is geen vetpot, maar ik word er geestelijk rijk van.”

Hoe is het om als gelovige millennial hier te wonen?

“Je gaat tegen de stroom in. Deze stad maakt je automatisch niet-gelovig. Je wordt niet gestimuleerd je liefde bij God te vinden, om het leven te zien als meer dan je werk. Ik voel me soms totaal anders dan de ‘gemiddelde’ millennial, al neem ik ook dingen van ze over. Zo probeer ik meer te investeren in mijn persoonlijke ontwikkeling.”

Is dat eenzaam?

“Mensen komen hiernaartoe om het te maken in de grote stad. Ze zijn op zichzelf. Dat geeft me soms een eenzaam gevoel. Er zijn hier weinig mensen van mijn leeftijd die ook in God geloven, liefde ervaren wanneer je met Jezus praat. Als ik daarover begin, kijken ze me aan of ze water zien branden. Dan denk ik weleens: waar doe ik het eigenlijk voor?”

Zoeken millennials door Covid-19 meer toenadering?

“Ik voel mezelf nu zeker nuttiger. Het leven van millennials verliep altijd zonder tegenslag. Door de crisis komen ze erachter dat al die dingen die ze verzamelen – werkervaring op hun cv, ervaringskapitaal op Instagram of pronkstukken in hun woonkamer – beperkte voldoening geven. Plotseling zijn ze intrinsiek gemotiveerd om verder te kijken dan zichzelf en hun eigen succesverhaal. De grotere verlangens zijn geluk en gezondheid, de fragiele fundamenten van het leven. Voor Covid-19 kwam ik minder snel op dat punt in een-op-een-gesprekken.”

Hoe typeert u de millennial?

“Ze hebben de luxe om niet genoegen te hoeven nemen met de middelmaat. Na twee jaar van baan wisselen, omdat die toch niet helemaal bij hen past. Geen gewone fiets, maar een Swapfiets. Met vakantie naar de mooiste bestemmingen, het liefst buiten Europa. Ik zie dat in beginsel als een zege, maar het kan ook een juk worden. Als mooie dingen een obsessie worden, worden we slaaf van datgene waarvan we dachten dat ze ons vrijmaakten. We willen een nieuwe, dure keuken, zijn drie maanden gelukkig en moeten weer iets nieuws verzinnen.”

Wat is daarin de rol van het geloof?

“Millennials zijn zonder Godsgeloof opgevoed. Hun ouders hebben die instituten omvergeworpen. Ze verwierven daarmee vrijheid voor zichzelf en hun kinderen. Alleen heb je dan negatieve vrijheid. Je weet duidelijk wat je niet wilt. Maar wat wil je wel? Als je alles aan vrijheid hebt, heb je ook helemaal niets.”

De vraag is natuurlijk: hoe erg is dat?

“Millennials zijn bezig met hun individualiteit. Graven in het karakter, ontdekken wie ze zijn, in hun kracht staan. Daar kunnen veel kerkgangers wat van leren, die zijn vaak gericht op de ander, op God. Je kunt dan het contact met jezelf kwijtraken. Het werkt ook andersom: als je zo staat voorgesorteerd op wat je voelt, weet je niet hoe het is om je te verplaatsen in de ander. Dan krijg je een competitieve sfeer onder collega’s. Mannen die niet tegen hun huilbaby kunnen, omdat die ze afleidt van hun werk.”

Hoe wapent u zich tegen die vraag: is dit het nou?

“Ik geloof dat alles wat we hier zien, gemaakt is, tijdelijk is. Daarachter zit de Schepper. Wanneer je beseft dat het leven eindig is, is dat best ontmoedigend en teleurstellend. Dat het leven zo weinig te bieden heeft. Begrijp me niet verkeerd, ik heb drie fantastische kinderen, een lieve vrouw en een mooi huis, maar diep van binnen voel ik ook een hunkering die daar bovenuit stijgt. Toen ik ging geloven, vond ik daar rust in.”

Wanneer ging u geloven?

“Mijn vader en grootvader waren beiden dominee. Lang wist ik niet wat ik met de kerk moest. Tijdens mijn studententijd raakte ik nieuwsgierig: wat voelen mijn ouders wanneer ze met Jezus praten? Ik vroeg ernaar, mijn vader ging voor me bidden en legde zijn handen op me, zoals een dominee dat kan. Ik voelde zo veel liefde en blijdschap. Alsof ik werd vernieuwd. Dat was mijn persoonlijke ontmoeting met Jezus Christus. Het is het mooiste wat me ooit is overkomen.”

Vindt u het moeilijk mensen niet te bekeren?

“In het begin wel. Ik wilde presteren, doelen halen. Maar dat kon ik langzaam loslaten. Ik geef echt om de ander. Dat draag ik uit in mijn werk als dominee. En natuurlijk denk ik soms: waarom is het nou zo moeilijk om te geloven? Dat vind ik een moeilijke vraag. Als God echt bestaat, en hij heeft al deze mensen gemaakt en wil ze dat bevrijdende gevoel van geloven laten ervaren, waarom gebeurt het hier dan niet? Aan de andere kant zie ik veel millen­nials stappen zetten in hun persoonlijke ontwikkeling. Dat is mooi om te zien. Het voelt alsof ze iets minder losgezongen raken van zichzelf en van God.”

loz.nudomineedavid.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden