Plus Achtergrond

Met een bluetoothspeaker XL kun je een volwaardig feestje bouwen

Beeld Ted Struwer

Van krakkemikkige herriemakers aan of in de rugzak zijn bluetoothspeakers volwaardige geluidssystemen geworden, die muziek luisteren sociaal hebben gemaakt. 

Ruim een meter hoog en 1100 watt audiogeweld. De tijd van het bescheiden bluetoothboxje, bungelend aan de rugzak, is definitief voorbij. Wie potent draadloze muziek wil verspreiden, besteedt bijna duizend euro aan de Partybox 1000, de allergrootste bluetoothspeaker die marktleider JBL net heeft gelanceerd. Alsof een Jamaicaans soundsystem in de wei is geland.

“Ik pikte het idee vorig jaar in China op met een paar van mijn mensen,” zegt Lou Schreurs, audiotopman bij JBL-moederbedrijf Harman. “We hebben de partybox vervolgens in 32 weken ontwikkeld.”

Niet iedereen bij Harman,met zijn Europees hoofdkantoor in Amsterdam, was bij voorbaat overtuigd of nog grotere bluetoothspeakers levensvatbaar waren. “Maar we zijn sinds de lancering vorig jaar wereldwijd van nul procent marktaandeel naar 28 procent gegaan. In ­Nederland is dat al meer dan 80 procent. We zijn uitverkocht in Europa. Had ik er deze zomer maar tienduizend meer gehad. De productie is opgevoerd, met het oog op de feestdagen.”

Opstijgende Jumbo Jet op 200 meter

JBL was niet de eerste. Er zijn al vergelijkbare producten van LG, Philips en Sony. Het Duitse Teufel heeft zelfs een exemplaar, de Rockster (€899,99), die gevoed met een ­auto-accu twintig uur tot 121 decibel herrie piekt – meer dan een opstijgende Jumbo Jet op 200 meter.

Maar volgens Schreurs heeft JBL de markt opengegooid. “Sinds onze introductie is de markt voor grote bluetoothspeakers gegroeid met 69 procent (in waarde). Ik denk dat wij naar 40, 50 procent marktaandeel gaan. Dat hangt samen met het JBL-merk, dat goed in de jonge doelgroep zit waar dit soort producten aanspreekt.” JBL is, naar eigen zeggen, met 34 procent aandeel het grootste merk voor draagbare audio ter wereld.

Partyboxen zijn een nicheproduct, erkent de Nederlandse topman, maar hun succes toont volgens hem aan dat de wereld van bluetoothaudio volwassen is geworden. Volgens analist GfK is bluetooth momenteel dé aanjager van de audio-industrie. De omzet uit de wereldwijde verkoop van bluetoothspeakers steeg vorig jaar 14 procent naar 4,2 miljard euro, na draadloze koptelefoons (37 procent) de snelste sprinter in de audiowereld. Sommige analisten voorspellen een verzevenvoudiging van die omzet in de komende vijf jaar, als bluetoothspeakers reguliere audio-apparatuur zullen vervangen.

“Het explodeert,” zegt Schreurs. “Gebruikers stappen over van persoonlijke audio naar sociale audio. Bluetoothspeakers maken audio luisteren meer inclusief, ook buitenshuis. Ik zie voldoende blije mensen met onze speakers, kijk maar naar filmpjes op YouTube. Mensen pakken er twee, zetten ze in de weilanden of in het park en bouwen een feestje. Die markt bestond wel, maar was niet erg sexy. Wij hebben hem sexy gemaakt door deze keuze te maken en kwaliteitsonderdelen te gebruiken.”

Bluetoothdrempel

De opmars van bluetoothspeakers is ook traditionele ­audiofabrikanten niet ontgaan, producenten die zich lang afkeerden van de draadloze technologie vanwege de krakkemikkige geluidsverbinding en veelvuldig haperende verbindingen.

“Vraag één die we van onze gebruikers kregen is: wanneer kan ik jullie speakers mee naar buiten nemen? Vraag twee: wanneer werken ze ook met bluetooth?” Jeff Derderian, hoofd productontwikkeling bij Sonos, is klip-en-klaar over de wensen van klanten van de Amerikaanse speakerfabrikant Sonos pioniert sinds begin deze eeuw met wifispeakers, maar de Amerikanen schuwden tot nu steevast bluetooth als geluidsdrager. “Bluetooth was lange tijd simpelweg niet in staat om audio te behandelen zoals wij vinden dat audio moet worden behandeld.” Maar die technische hobbels zijn de afgelopen jaren sterk verbeterd, vooral vanwege de populariteit van draadloze hoofdtelefoons.

Derderian erkent dat de bluetoothdrempel ook lang ­intern werd opgeworpen, misschien wel te lang. “Voor ­gebruik in huis blijft wifi volgens ons altijd de beste oplossing. Het is stabieler en beter in staat muziek te streamen. Maar die denkwijze heeft ons te lang beperkt. De laatste kamer in huis waar we niet aanwezig zijn, is buiten. Terwijl onze klanten juist daarom vragen. Gebruikers zijn gewend aan bluetooth. Dan kunnen wij niet vasthouden aan een uitgangspunt dat wellicht verouderd is.”

Dus doorbraken de Amerikanen dit najaar hun dogma en ligt de Sonos Move (€399) in de winkel, een luidspreker die zowel via wifi als met bluetooth kan worden gebruikt. Dat leverde wel technische uitdagingen op. “Maar we hebben ervoor gezorgd dat de geluidskwaliteit vergelijkbaar is.”

Akoestische architectuur

Dat had gevolgen voor de akoestische architectuur van de luidspreker, die in staat moest zijn binnenshuis en buiten aanvaardbaar geluid te produceren. “Binnen heb je ­geluidsreflectie van muren en plafonds, buiten niet. De hoge frequenties verdwijnen dan. We moesten dat oplossen door het interne ontwerp heel anders vorm te geven dan onze andere speakers.”

“Buiten verdwijnt de bass erg snel, dus moest hij meer ‘oomph’ krijgen. Dat betekende dat we meer power moesten toevoegen, waardoor de Move ook zwaarder en groter werd. Daardoor moest het ontwerp weer veel sterker worden en beter beschermd tegen vallen.”

Buitengebruik ­betekende ook dat de speaker voorbereid moet zijn op ­allerlei bedreigingen, van water tot zand en stof en zelfs ketchup of zonnebrandmelk.

De Move is daarmee de januskop onder de bluetoothspeakers geworden. Door de Move zowel voor regulier huiskamergebruik als buitengebruik geschikt te ­maken, wil Sonos de benutting van de speaker maximaliseren. “In huis kan de Move onderdeel zijn van je audiosysteem, buitenshuis een draagbare speaker. Dat is ook duurzamer, zeker voor een product met dit prijskaartje.”

Laten zien wat er klinkt

JBL verkocht dit najaar zijn 100 miljoenste bluetoothspeaker. Zeven jaar geleden gaf Andy Tsui bij Harman het startschot voor de bluetoothspeakercategorie met de JBL Flip, een simpel speakertje dat je aan de rugzak kon hechten. “We waren zeker niet de eersten met bluetoothspeakers,” zegt de ontwerper. “De technologie kende veel weerstand. Men vond de verbinding niet goed genoeg en de audiokwaliteit te slecht. Echt doorbreken wilde het maar niet.”

Maar Tsui zette door. Hij vindt bluetoothspeakers een emotioneel product en niet alleen omdat er muziek uitkomt. De ontwerper wil vooral laten zien wat er klinkt. “Geluidskwaliteit staat altijd voorop,” zegt hij, “maar ik denk voortdurend na hoe we, met behoud van die kwaliteit, zaken kunnen toevoegen die de ervaring verbeteren.”

Drie jaar geleden kwam hij op het idee om meer te doen met de ledlampjes die aangeven of het apparaat aanstaat. In de eerste versie van de JBL Pulse dansten ze, als een ouderwetse VU-meter, mee met de muziek. “Zodat je kunt zien wat je hoorde.”

Maar dat was niet het effect waar hij op uit was. Tsui wist van zijn bezoeken aan de talloze leveranciers van elektronicaonderdelen in China dat er veel meer mogelijk was. Met de JBL Pulse 4 (€229), die oogt als een halveliterbierblik gevuld met noorderlicht en klinkt als een klok, heeft hij dat naar eigen zeggen bereikt. “Een levendige, veelkleurige ervaring die meedanst met de muziek, niet langer semitechnisch ogend maar transparant en fluïde. Dát was het effect dat ik probeerde te bereiken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden