PlusReportage

Mee met diehard kerstdorpfans naar Tuincentrum Osdorp: ‘Ik heb de Westertoren al thuis’

Liefhebbers leven er het hele jaar door naartoe: de opbouw van hun knusse kerstdorp. Daar hebben ze veel voor over. Ze zetten er geld voor opzij, nemen vakantiedagen op of eten tijdelijk met het bord op schoot. ‘In de zomer kijken we er al naar uit.’

Marloes de Moor
Het eerste weekend van oktober staat de kerstafdeling in Tuincentrum Osdorp alweer opgesteld. Leden van de KerstdorpClub krijgen de primeur en mogen al voor openingstijd de miniatuur-winterlandschappen boordevol Lemaxhuisjes bewonderen.  Beeld Dingena Mol
Het eerste weekend van oktober staat de kerstafdeling in Tuincentrum Osdorp alweer opgesteld. Leden van de KerstdorpClub krijgen de primeur en mogen al voor openingstijd de miniatuur-winterlandschappen boordevol Lemaxhuisjes bewonderen.Beeld Dingena Mol

Een man wijst op een rechthoekige doos, vergelijkbaar met een Legoverpakking, met daarop ‘Jägerndorfer Seilbahn.’ 285 euro, staat op het prijskaartje. Familieleden turen aandachtig over zijn schouder mee.

Tegen een zeventiger achter hem: “In principe moet hij gewoon thuis kunnen draaien. Wat denk jij, pa?”

De oudere man zet zijn wandelstok tegen het schap en bestudeert de achterzijde van de doos. “Dat moet te doen zijn. Maar red je dat met de bedrading?”

Tuincentrum Osdorp, de eerste zondag van oktober. Terwijl veel Amsterdammers vast nog op één oor liggen, zijn kerstdorpbouwers vanuit heel Nederland al vroeg onderweg om de jaarlijkse primeur mee te maken. Het moment waar ze lang naartoe leven.

Speciaal voor de landelijke KerstdorpClub opent het Amsterdamse tuincentrum elk jaar om 09.00 uur de deuren, vóór de officiële openingstijd van 10.00 uur. De clubleden krijgen dan de gelegenheid om als eersten het kerstdorp met de nieuwe collectie huisjes te komen bekijken.

Poppetjes, skipistes, lichtsnoeren

Als kinderen in een speelgoedwinkel dwalen ruim honderd mensen met forse winkelkarren door een besneeuwde, idyllische wereld vol huisjes, poppetjes, kabelbanen, skipistes, lichtsnoeren en feestelijkheden.

Dromerig vergapen ze zich aan de fantasierijke hersenspinsels die fabrikanten als Lemax, MyVillage, Dickensville en Department 56 dit jaar op de markt hebben gebracht: Santa’s chalet met rokende schoorsteen, een verlicht huisje met schaatsbaan en muziek, een reuzenrad of een Santacarrousel. Ze variëren in prijs van veertig tot ver over de honderd euro, maar liefhebbers laten zich daardoor niet weerhouden.

Jan Kol (54) uit Haarlem, voorzitter van de KerstdorpClub, is elk jaar van de partij. “Tuincentrum Osdorp is er ieder jaar als eerste bij. Daarna bezoeken we nog andere kerstdorpen in tuincentra in Lisse, Lochem en Hoogwoud,” vertelt hij. De KerstdorpClub, die sinds 2009 bestaat, begon met 400 leden, maar heeft er inmiddels 4800. “Sinds we in 2014 de contributie hebben afgeschaft, zijn we in ledental explosief gestegen.”

De club wordt gesponsord door fabrikanten, webshops en tuincentra die bijvoorbeeld flink wat prijzen voor een loterij beschikbaar stellen. Ook als de temperaturen inmiddels ver boven de twintig graden kruipen, zijn de leden volop actief. “Zodra we ons kerstdorp hebben afgebroken, beginnen we eigenlijk alweer. In januari is de vakbeurs Kerstwereld in Frankfurt. Daar kijken we alvast wat ze hebben. De rest van het jaar hebben we clubmeetings, knutseldagen, tweedehandsmarkten en bouwdemonstraties. ’s Zomers kijken we alweer uit naar september, als alles langzamerhand weer gaat beginnen.”

Met een lachje: “Ja, dit is wel iets voor gelijkgestemden. Niet iedereen denkt nu al over zijn kerstboom na.”

Zelf is hij elk jaar weken bezig met de opbouw van zijn Christmas Carol-dorp, dat hij Christmas K(ar)ol noemt. Daar hoort ook een verzameling van tachtig verschillende brandweerkazernes bij. “Het opbouwen is het mooist. Als ik klaar ben en de lichtjes aan doe, denk ik vaak: tja, dat is het dan. Al is het natuurlijk leuk als er visite komt. Ze zien er alleen niet aan af hoe lang ik bijvoorbeeld bezig ben geweest om een put te maken waar een mannetje uit kruipt.”

Zijn paradepaardjes zijn de Londense huizen, de Tower Bridge en London Castle. “En een klokkenstoel waar mijn naam op staat. Met dat ontwerp won ik een ideeënwedstrijd van Lemax. Zij hebben hem vervolgens gemaakt en nu is hij op de markt.”

Boodschappenlijstjes

Floris Custers (54) uit Schagen, bestuurslid van de KerstdorpClub, heeft zich toegelegd op de Elfstedenserie van Dickensville. “Die bestaat uit de Friese dorpen en alles wat daarbij hoort: stempelposten, ijszeilen, schaatsers. Mijn vrouw is altijd blij als ik klaar ben met opbouwen, want het geeft veel zooi in huis. Maar als het eenmaal staat, geniet ze ervan.”

Koortsachtig scrolt hij op zijn telefoon. “De Elfstedenserie maken ze al sinds 2009 en raakt een beetje uitgeput. Daarom heeft Dickensville nu ook een Hollandserie. We zagen dit jaar een showmodel van het Anne Frank Huis. O ja, hier: het Achterhuis. Door het raampje zie je dat boekenkastje.”

In kerstdorp Osdorp wordt het steeds drukker. Mensen duwen karren met hoge stapels verpakkingen, stekkerdozen, adapters, piepschuim en berglandschappen voor zich uit. Sommigen hebben boodschappenlijstjes bij zich. Zachte kerstmuziek op de achtergrond. Een jongeman videobelt met zijn vriendin en laat haar de aankopen zien. Luid pratend tegen een hoofd op het display: “Bedoel je die Clock Tower? En die Carrousel hoef je dan niet?”

Kees Osinga en dochter Kirsten uit Amsterdam kijken of er iets leuks te koop is voor hun eigen kerstdorpjes. Rechts Jan Kol, oprichter van de KerstdorpClub. Beeld Dingena Mol
Kees Osinga en dochter Kirsten uit Amsterdam kijken of er iets leuks te koop is voor hun eigen kerstdorpjes. Rechts Jan Kol, oprichter van de KerstdorpClub.Beeld Dingena Mol

Verderop overlegt een stel over hun kerstdorp met de achtergrond van een sneeuwlandschap in handen. De vrouw: “En die bergen ga je met Ikeadozen maken, toch?”

Annemarie (57) uit Leiden heeft een hondenmotel bemachtigd. Elk jaar neemt ze vakantiedagen op om haar vijf meter lange Santa’s Wonderland op te bouwen. “Een heel werk, en dan moet ik er nog voor zorgen dat mijn twee katten er niet doorheen springen. Maar het is de moeite waard. Soms slaap ik een of twee nachten op de bank en als ik dan ’s morgens wakker word, is het zo’n mooi gezicht met al die lichtjes.”

Energiecrisis, inflatie en de oorlog in Oekraïne – ze lijken hier ver weg. Gemoedelijk sprokkelen kerstfans voor de komende winter een eigen geborgen sprookjeswereld bijeen.

Zoals Kirsten Ozinga (40) uit Amsterdam, die op negenhoog in Osdorp woont. “Vanuit mijn woonkamer kan ik de skyline van Amsterdam zien. Daarna kijk ik naar mijn eigen gezellige, verlichte stadje, óók met de Westertoren. Gewoon bij mij in huis.”

Ze heeft een kerstdorp gecreëerd waarin honden de hoofdrol spelen. “De opbouw is elk jaar weer een uitdaging, want ik heb niet zo’n groot huis. Ik zet alles op de eettafel en eet een paar weken met mijn bord op schoot. En ik moet er centen voor opzij zetten, want de huisjes zijn prijzig.”

Haar vader Kees (69) stak haar aan met zijn hobby. De gepensioneerde groenteman toont een filmpje op zijn smartphone: “Ik begon met één groentestalletje en nu heb ik dit.” Een indrukwekkend, paarsachtig verlicht dorp met grachtenpanden, kabelbaan, Westertoren en de Magere Brug trekt voorbij. “Dat is de brug van Stavoren, maar ik heb hem zelf anders gemaakt en er lampjes opgezet.”

Hij kan eigenlijk niks meer kwijt in zijn dorp en heeft de televisie al op de grond moeten zetten. “Toch heb ik vandaag nog een groentestalletje gekocht. Een leuk hoekpandje.”

Diehard in kerstdorpen

Tussen de stellages met verpakte kersthuisjes struint de 79-jarige Annemiek Zeeman uit Den Helder, een diehard op kerstdorpengebied. Ze is er al ruim dertig jaar mee bezig. Trots toont ze een fotoboek waarin haar dorp, bestaande uit driehonderd huisjes, te zien is. Op een van de beelden zit een man doodgemoedereerd een sigaretje te roken, volledig ingebouwd tussen de kersthuisjes. “Mijn man is inmiddels overleden, maar hij hielp eerst ook mee,” vertelt ze.

Tegenwoordig bouwt ze alles in haar eentje op. “Van het begin tot het einde: geen probleem. Sommige dingen zijn extra speciaal voor me: zoals de oude kerk en de klokkentoren die ik begin jaren negentig van mijn man heb gekregen.” Haar dorp trekt elk jaar veel bekijks. “Bij de thuiszorg hoorden ze erover en daarna kwamen ze een voor een bij me langs.” Met een blik op haar volgestouwde kar: “En er valt nu weer genoeg nieuws te zien.”

Kol rust uit op een houten bankje, licht zwetend en zichzelf koelte toewapperend met een Lemaxfolder. Moe, maar voldaan met een winkelkar vol aankopen. Pompoenen op het onderstel en bovenop de klapper: “Ik heb hem, hoor, die kazerne. Nummer 81!”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden