PlusFilmrecensie

Licorice Pizza is een freewheelende rondhangfilm met een scherp randje

Licorice Pizza, de nieuwe film van regisseur Paul Thomas Anderson, is een liefdesbrief aan het Los Angeles van de jaren zeventig. De film wordt getipt als serieuze kanshebber voor de Oscars, maar er is ook kritiek.

Joost Broeren-Huitenga

Het is misschien wel het meest nutteloze baantje ooit. Twintiger Alana gaat, als assistent van een schoolfotograaf, met een spiegeltje langs de rijen tieners die op hun beurt staan te wachten. Laatste kans om je haar goed te doen.

De tieners op deze middelbare school in de San Fernando Valley van Los Angeles in 1973 negeren haar. Tot ze tegenover Gary komt te staan. Met een overrompelend zelfvertrouwen en een vlotte babbel palmt hij haar in. Alana veinst terughoudendheid, maar blijft wel met hem in gesprek. In een minutenlang aangehouden shot volgt filmmaker Paul Thomas Anderson in de openingsscène van zijn film Licorice Pizza dit eerste gesprek tussen het onwaarschijnlijke koppel, dat de rest van zijn achtste speelfilm om elkaar heen zal blijven draaien.

Botsingen

Dat lang aangehouden shot is typerend voor de hele film, omdat het deint op twee tegenstrijdige en toch complementaire frequenties. Enerzijds is er de bravoure van het lange shot, een visitekaartje voor filmmakers die willen benadrukken hoezeer ze het medium in de vingers hebben. Anderzijds is er het zoekende, bijna geïmproviseerde gevoel van het shot.

Het is een botsing die de karakters van Gary en Alana weerspiegelt: Gary (Cooper Hoffman) een jongen die zichzelf op het onredelijke af al man waant, met al een carrière als kindacteur achter de rug. Alana (Alana Haim) een vrouw die juist doelloos door het volwassen leven struikelt.

Diezelfde botsing zit ook vervat in de titel van de film – drop en pizza, twee dingen die niet samengaan, maar wel allebei thuishoren in een onvolwassen eetpatroon. De titel is overigens een verwijzing naar een keten platenzaken in het Californië van die jaren; de naam bracht Anderson ‘op Pavloviaanse wijze terug naar zijn jeugd’, vertelde hij in interviews.

Onacceptabele romance

Licorice Pizza ging in Amerika eind december in première, net op tijd om in april mee te dingen naar de Oscars. De film wordt als serieuze kanshebber getipt. Door het overgrote deel van de critici en het publiek werd hij lovend of zelfs lyrisch ontvangen. De nostalgische liefdesbrief aan zijn eigen jeugd was het nieuwste meesterwerk van een maker van wie we niets minder verwachten.

Maar er was ook een groep die de film afwees op morele gronden. Omdat Anderson een onacceptabele romance toont, tussen een jongen van vijftien – een kind dus – en een volwassen vrouw. En vanwege enkele scènes waarin een bijfiguur, gespeeld door komiek John Michael Higgins, de eigenaar van een Japans restaurant, zijn Japanse echtgenote aanspreekt met een ronduit stuitend accent. Het is overduidelijk dat de film deze man om zijn racisme veroordeelt, maar niettemin spelen de scènes misschien net te makkelijk op de lach.

Het interessante is dat zowel de 5-sterren-verafgoders als de 1-ster-cancelaars gelijk hebben. Licorice Pizza schetst een romantisch en meeslepend beeld van deze specifieke plaats en tijd, maar sluit de ogen niet voor alles wat er vanuit het heden bekeken mis aan is. Niet voor niets eindigt dat minutenlange openingsshot, na de lieflijke flirt tussen Gary en Alana te hebben gevolgd, ermee dat Alana van haar vadsige baas een pets op haar kont krijgt.

Speldenprikjes

Zo geeft Anderson keer op keer kleine doorkijkjes naar een duisterdere blik op de zonovergoten wereld die hij ons toont. Dat zit in hoe Gary en zijn tienervrienden zonder enige volwassen supervisie de stad onveilig kunnen maken. In hoe de jonge acteur rücksichtslos terzijde wordt geschoven als casting directors zien dat hij puistjes begint te krijgen. In die racistische restauranteigenaar. In de beroemde oude Hollywoodacteur (gespeeld door Sean Penn), die Alana als date schaakt en vervolgens achteloos haar leven in gevaar brengt voor een dronken motorstunt. In het al even achteloze politiegeweld waarmee Gary te maken krijgt wanneer hij onterecht wordt gearresteerd.

Die speldenprikjes kanaliseren niet tot een grotere kritiek; daarvoor is Licorice Pizza te zeer een freewheelende rondhangfilm, zonder al te veel interesse in dingen als een plot. Het draait om die twee personages, en om de twee debuterende acteurs die hen met magnetische aantrekkingskracht tot leven wekken.

Anderson veroordeelt zijn personages niet, ook niet als ze aanwijsbaar ‘foute’ dingen doen. Dat geldt voor Gary en Alana, maar ook voor al die vreemde bijfiguren die constant om hen heen opduiken. En juist dat maakt Licorice Pizza zo eindeloos intrigerend.

Licorice Pizza

Regie Paul Thomas Anderson

Met Alana Haim, Cooper Hoffman, Bradley Cooper

Te zien in Cinecenter, City, Eye, FC Hyena, Filmhallen, Kriterion, Rialto VU, Studio/K, Tuschinski, De Uitkijk

Paul Thomas Anderson. Beeld Getty Images
Paul Thomas Anderson.Beeld Getty Images

Handeltje in waterbedden

Anderson baseerde het gevoel van Licorice Pizza op zijn eigen jeugdherinneringen, maar putte voor de plot deels uit de roerige jeugd van zijn vriend Gary Goetzman. Net als de Gary uit de film was die kindacteur, begon hij vervolgens een handeltje in waterbedden en opende hij een flipperkastspeelhal. Een scène waarin Gary en Alana een waterbed afleveren bij de egomaniakale filmproducent Jon Peters (Bradley Cooper), komt direct uit Goetzmans koker. Tegenwoordig is Goetzman zelf filmproducent; zijn productiemaatschappij begon hij samen met acteur Tom Hanks.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden