PlusInterview

Libido, ambitieniveau, humeur: ook mannen hebben last van hun hormonen

Door een rechte, zelfverzekerde houding stijgt je testosteronniveau.Beeld Van Santen & Bolleurs

Een platte buik, een hoog libido en een scherpe geest: volgens voedingsdeskundige Ralph Moorman (43), coauteur van De testofactor, begint het bij een goede hormoonhuishouding. ‘Veel mannen zien hormonen als een typisch vrouwenonderwerp.’

Om lang en gelukkig te leven moeten je hormonen in balans zijn, zegt Ralph Moorman. Vijf jaar geleden schreef hij in Hormoonbalans voor vrouwen al hoe vrouwen daarmee onder andere acne, overgangsklachten en menstruatiepijn kunnen verhelpen. Maar ook mannen hebben baat bij kennis over hun hormonen, staat in het boek De testofactor dat hij samen met journalist en voormalig Men’s Health-hoofdredacteur Pim Christiaans schreef.

Waarom besloot u over de mannelijke hormoonhuis­houding te schrijven?

“Omdat daar bijna niet over wordt gesproken. Veel mannen zien hormonen als een typisch vrouwenonderwerp, iets wat over menstruatie en de overgang gaat. Terwijl hormonen ook voor mannen ontzettend belangrijk zijn. Ze zorgen voor een hoog libido, houden je hart gezond en je verstand scherp en beïnvloeden zelfs je humeur en ambitieniveau, om maar iets te noemen. Cortisol zorgt er bijvoorbeeld voor dat je stressbestendig bent, maar te veel resulteert in meer buikvet en een laag libido. En het hormoon insuline houdt je bloedsuikerniveau op peil, maar als je er te veel van hebt, gaat je bloedsuiker juist schommelen.”

Toch wordt testosteron gezien als hét mannelijke hormoon. Waarom?

“Het onderscheidt de man van de vrouw. Mannen hebben er veel meer van, en bij hen wordt het geproduceerd in de testikels. Testosteron is belangrijk voor spiermassa, libido, daadkracht, voor mannelijkheid. Bij het ouder worden neemt de productie af en komen mannen in de penopauze terecht. Ze verliezen spiermassa, hun buikje is moeilijker weg te werken, hun libido neemt af, ze krijgen minder energie en lef, worden angstig en soms zelfs depressief. Dit proces gaat, in tegenstelling tot de overgang bij vrouwen, heel geleidelijk. Voor veel mannen is het moeilijk te accepteren.”

Dat proces is toch niet te voorkomen, als ouder worden de oorzaak is?

“Nee, maar je kunt de klachten wel verminderen. En jonge mannen kunnen voorkomen dat ze er later veel last van krijgen. Meestal raken hormonen verstoord door bekende leefstijlfactoren: te veel stress, te weinig bewegen, weinig slaap, ongezond eten. Daar word je dik en futloos van. Een te hoog vetpercentage wakkert de penopauze ook aan: een deel van testosteron in vetcellen wordt omgezet in oestrogeen. Hoe meer vet je hebt, hoe vrouwelijker je wordt. Bij vrouwen in de overgang neemt juist oestrogeen af, dus mannen en vrouwen gaan steeds meer op elkaar lijken. Voor je het weet draag je allebei dezelfde Gaastrajas.”

Mannen kunnen zelfs opvliegers krijgen, schrijft u.

“Ja, dat komt voor, bij zeer sterke testosterondaling. ­Bijvoorbeeld als je medicijnen gebruikt die de werking van dit hormoon tegengaan. Wat vaker voorkomt is dat mannen met overgewicht iets krijgen wat op vetborsten lijkt.”

Gevarieerd eten, meer bewegen, niet roken, goed slapen: veel oplossingen die u in uw boek noemt, klinken simpel. Is het zo makkelijk?

“De basis is inderdaad geen rocketscience, maar er staan ook een hoop specifieke tips in, die pas werken als de basis goed is. Om de voeding te eten die goed voor je is en om meer energie te krijgen, zul je bijvoorbeeld eerst moeten uitzoeken waarvan je bloedsuikerniveau stijgt en welke voeding je niet goed verteert en verdraagt. Dat is voor iedereen anders. Al is die basis voor veel mensen al ontzettend moeilijk vol te houden. Je moet heel gemotiveerd zijn om elke keer als je tot iets ongezonds wordt verleid toch voor het gezonde te kiezen.”

Lukt u dat?

“Ja, ik ben intrinsiek heel gemotiveerd om steeds weer te kiezen voor langetermijngeluk. Ik eet gevarieerd, zorg ervoor dat mijn bloedsuikerspiegel stabiel is en vermijd zuivel en gluten, want daar ga ik niet goed op. Ik word er moe van. Daar heb ik alternatieven voor, waardoor ik toch een gezond voedingspatroon heb. En ik doe aan krachttraining. Allemaal om er niet alleen nu, maar ook over twintig jaar zo goed mogelijk bij te lopen. Het merendeel van de mensen wacht tot de klachten ernstig genoeg zijn, tot het vetpercentage hoog genoeg is, voordat ze actie ondernemen. Ik ga liever voor preventie.”

Een opmerkelijke tip uit het boek: zoek het gezelschap van vrouwen op. Hoe werkt dat?

“Het geslachtshormoon reageert sterk op interactie met anderen. Uit onderzoek blijkt dat het testosteronniveau van heteroseksuele mannen na vijf minuten informeel contact met een vrouw was gestegen. Als je gay bent, geldt dit ongetwijfeld voor contact met een man. Ook competitie krikt je testosteron automatisch op. En rechtop staan, met je schouders naar achteren. Door die zelfverzekerde houding stijgt je testosteronniveau en daalt het stress­hormoon cortisol.”

Sommige symptomen, zoals lusteloosheid en een laag libido, kunnen allerlei oorzaken hebben. Hoe weet je dat het aan je hormonen ligt?

“Als je ergens last van hebt, is het goed om na te gaan: is het logisch dat ik hier last van heb? Kan het iets met mijn hormonen te maken hebben? Daarvoor staan tests in het boek. Je kunt je leefstijl dan aanpassen. Stap voor stap, anders val je al snel terug in oud gedrag.”

“Veel mannen weten niet dat zulke problemen door hun hormonen veroorzaakt worden, omdat ze er weinig over horen en artsen er niet snel naar kijken. Bij hartproblemen of een slechte zaadkwaliteit wordt eerder het cholesterol gemeten dan de hormonen. In Amerika zijn ze daar al verder mee. Daar is het smeren van testo-gel, om de voorraad aan te vullen bij een aangetoond tekort, zelfs al heel populair onder ouder wordende mannen. Veel Hollywoodsterren doen het ook. Hier gebeurt dat zelden.”

Vult u de voorraad ook aan?

“Nee. Pim spoot eens testosteron en kreeg zowaar een beginnende sixpack, maar aan zoiets kunnen ook bijwerkingen kleven als de dosering niet helemaal klopt. Ik deed ooit aan natural bodybuilding: ik deed mee aan bodybuildwedstrijden zonder gebruik te maken van anabole steroïden. Die heb ik al die tijd weerstaan, hoewel het makkelijker was geweest om er iets in te knallen. Het leek me zonde om die maagdelijkheid nu te verliezen.”

“Vóór mijn vijftigste wil ik mijn testosteron sowieso niet aanvullen. Dat hoeft ook nog niet: ik voel me goed, ben in shape, mijn libido is goed en ik heb nauwelijks buikvet. Ik hoop het zo lang mogelijk te redden met alleen leefstijl. Maar als je zestigplus bent, genetische pech hebt en leefstijl niet genoeg is om je lichaam jong te houden, kan ik me voorstellen dat je overweegt de natuur een handje te helpen en een toefje testosteron te gebruiken.”

Is het esthetische aspect belangrijk voor u?

“Zeker. Ik vind vooral mijn haar belangrijk. Sommige mannen scheren hun hoofd als hun haargrens zich terugtrekt: klaar, verder met het leven. Anderen, zoals ik, zien hun haardos sluimerend steeds dunner worden en zijn bang om kaal te worden. Nu het stabiel is, ben ik dat minder, maar dat is voor veel mannen een ding. Al is het achteruitgaan van prestaties, seksueel, mentaal en qua spierkracht, meestal een gevoeliger onderwerp. Daar wordt weinig over gesproken. Mannen vinden het belangrijk om lang jong en vitaal te zijn.”

Voor die mannen: heeft u een tip om al dan niet op latere leeftijd een sixpack te kweken?

“Daar zijn oefeningen voor die je kunt combineren met strategieën om het vetpercentage te verlagen, maar het is wel handig daar aanleg voor te hebben. Het maakt ook uit waar je lichaam vet opslaat. Is dat op je buik, dan moet je vetpercentage veel verder naar beneden dan bij iemand die het ergens anders opslaat. In dat geval zou ik het afraden, als je er tenminste gezond uit wilt zien. Anders krijg je zo’n ingevallen hoofd. Maar niet iedereen streeft naar het torso van een Griekse god. Als je je levensstijl aanpakt en je hormonen beter op elkaar worden afgesteld, voel je je al beter dan ooit.”

Pim Christiaans en Ralph Moorman: De testofactor – Het ultieme handboek voor mannen, uitgeverij CocoBooks, €24,95

Ralph Moorman: ‘Ik ga liever voor preventie.’Beeld William Rutten
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden