PlusBeeldspraak

Levenslesje uit Kauwboy: het is niet de bedoeling dat alle kuikens overleven

Als de smaakpapillen nog werken, kun je de lente proeven en terugkeren naar het oude normaal van Kauwboy. De les uit die film: niet alle kuikens overleven, maar zo gaat dat in de natuur.

Rick Lens in Kauwboy, 2012. Beeld Alamy Stock Photo
Rick Lens in Kauwboy, 2012.Beeld Alamy Stock Photo

Getelde zegeningen in een pandemie: het reukorgaan en de smaakpapillen werken nog prima en over het geheugen valt ook niet te klagen. Daaruit verdwijnt ongetwijfeld wel­eens wat maar dat deed er niet toe, anders werd het wel onthouden. Reuk en smaak zijn nauw met het geheugen verbonden.

Truffel transporteert me naar een restaurant in het Italiaanse Siena, medio jaren negentig. In het cinefiele reisgezelschap dat we gekscherend De Griezeldienst noemden bevonden zich drie truffelmaagden. Twee van hen vonden de heisa na een paar happen overdreven en verwezen spottend naar de gasbel van Slochteren. De derde raakte in vervoering: mijn eerste witte truffel was een openbaring.

Cantharellen plaatsen me naast een geurige, lichtgroene mousse in een bos in het Griekse Pindosgebergte. We ­waren op de berghelling om paddenstoelen te plukken en het verbaasde me dat er tussen het struikgewas een opgeklopte amuse op de grond was achtergelaten. Had de chef die ons het bos instuurde misschien een poets gebakken? Het bleek berenpoep te zijn.

Op Schiphol hoorden we een dag later dat onze koffers in het verkeerde vliegtuig zaten: onze bagage was tot een kist vol kostelijke cantharellen ­gereduceerd. Dat was helemaal niet erg. Dat werd smullen!

Een fascinerende geur

In de pandemie behoort het verlies van geur en smaak tot de risico’s bij een besmetting. Dat moet een bezoeking zijn. De aanmaak van nieuwe zintuiglijke herinneringen loopt niet alleen door het ziektebeeld terug. De beknotting van het leven en onze bewegingsvrijheid verkleint de kans op gedenkwaardige verrassingen.

Maar afgelopen week raakte ik plotseling in vervoering door een fascinerende geur, die me volstrekt onbekend was. Dat gebeurde niet in een overweldigende Italiaanse stad of een Grieks berenbos. Het overkwam me op de stadswandelroute die ik al tien jaar dagelijks volg.

Niets ruikt heerlijker dan een groen park of bos na een ­regenbui. Maar afgelopen week kreeg mijn park een flinke hagelbui te verwerken, waardoor al het frisse lentegroen ineens in het vriesvak lag. Tot de felle zon doorbrak en er tijdens het smelten van het ijslaagje een kwartier lang een ontluikende variatie op ‘nat bos’ geroken kon worden.

Het was alsof een meesterkok het aardse element had teruggeschroefd door de paddenstoelen uit het recept te schrappen, om ze op het bord aan tafel met elke hap stukje bij beetje toe te voegen.

De wonderlijke sensatie overstemde mijn zorgen over onderkoelde eieren in de kraaiennesten, die in de boomtoppen door de hagelbui ijsemmers werden. Drie dagen ­later zou de temperatuur bijna twintig graden hoger worden en weer dalen. Het is een grillig broedseizoen.

Wijnliefhebbers kregen na de langdurige nachtvorst dit voorjaar slecht nieuws uit Frankrijk: er wordt een beroerde druivenoogst verwacht. Als kraaienliefhebber ben ik ­benieuwd wat voor koele kuikens er over een maand uit de boomtoppen lazeren.

Nodeloos gered

Deerniswekkend en aandoenlijk zijn die jonge vogels ­altijd, wanneer ze nog niet kunnen vliegen en op de grond door hun ouders moeten worden gevoed. Door hun hulpeloze voorkomen worden jonge kraaien, eksters en kauwtjes vaak nodeloos gered.

Dat gebeurt ook in Kauwboy (2012), waarvoor filmmaker Boudewijn Koole zijn jeugdige vriendschap met een jonge kraai als uitgangspunt nam. Kooles eigen kraaienkuiken werd in de film een kauwtje, dat door de tienjarige Jojo mee naar huis wordt genomen en door diens norse vader niet als huisdier wordt geaccepteerd. Het botert niet echt tussen vader en zoon. Langzaam wordt duidelijk dat de ­afwezigheid van de moeder een enorm gat tussen de twee heeft geslagen.

Het verbaast niet dat Kauwboy negen jaar geleden lovende recensies en veertien internationale bekroningen kreeg: het is een goed getroffen rouwverwerkingsdrama, dat diep ontroert zonder sentimenteel te worden. Ik ging ook meteen voor de bijl, maar kijk er nu met andere ogen naar omdat ik de kraaienstudie destijds nog niet had opgepakt.

Die andere ogen bleven ook niet droog. Het petje wordt nu afgenomen voor de inzichtelijke manier waarop Koole duidelijk maakt dat je die aandoenlijke kuikens maar ­beter onder de boom kunt laten zitten. Daar horen ze thuis. Ze zullen het niet allemaal overleven, maar dat is ook niet de bedoeling. Zo gaat dat in de natuur. En ook in ons leven.

Truffels verspreiden geen gaslucht. Een mousse van ­berenpoep is geen amuse-bouche. En Kauwboy is een goudeerlijke film over het leven, de dood en de kraaien.

Kauwboy is gratis te zien in de zappbios van NPO en beschikbaar op zeven vod-kanalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden