PlusUitleg

‘Las eens een pilpauze in’ en nog 6 adviezen over de pil

Vrouwen moeten kritischer zijn over de pil, vindt de Amerikaanse Sarah E. Hill, schrijfster van het net verschenen Je brein aan de pil. Zij en gynaecoloog Bertho Nieboer beantwoorden zeven veel gestelde vragen.

Het kan zijn dat vrouwen die de pil slikken zich altijd een beetje ‘mèh’ voelen, zegt Hill.Beeld Hilde Atalanta

1. Wanneer begin je met de pil?

Niet te vroeg, stelt de Amerikaanse Sarah E. Hill, onderzoeker op het gebied van evolutionaire psychologie, in haar boek: ‘Er is geen magisch perfecte leeftijd om aan de pil te gaan, maar ik zou er vóór je negentiende of twintigste jaar voorzichtig mee zijn.’ Hill beschrijft hoe geslachtshormonen de ‘hoofdaannemers’ zijn in het grote verbouwingsproject dat plaatsvindt in je puberteit en adolescentie. Om in die periode je hormoonhuishouding te beïnvloeden met de pil, is volgens haar niet aan te bevelen; zij pleit voor meer wetenschappelijk onderzoek.

Volgens gynaecoloog Bertho Nieboer, verbonden aan het RadboudUMC in Nijmegen en hoofdredacteur van Medisch Contact, verstoort het gebruik van de pil de hormonen niet op een negatieve manier en kunnen meisjes in de puberteit er ook al aan beginnen. “Al moet je natuurlijk altijd afwegen of het nodig is. Stel dat een meisjes van 13 heftig menstrueert, veel pijn heeft en daardoor twee ­dagen per maand verzuimt op school – dan kan dat een ­reden zijn om de pil te gaan slikken. Na één tot twee jaar kun je dan alsnog stoppen en kijken of het nodig is.”

2. Welke pil past bij mij?

De meest voorgeschreven pil is de combinatiepil met de twee hormonen oestrogeen en progesteron. Die is er van allerlei merken, de huisarts kan meedenken over welke het beste bij jou en jouw levensstijl past. Dan is er nog de minipil. Die bevat alleen progesteron en kun je gebruiken als je borstvoeding geeft of als je eenmalig je ongesteldheid wilt uitstellen, bijvoorbeeld voor een strand­vakantie.

Volgens Sarah Hill moeten vrouwen zich vaker afvragen of ze überhaupt aan de pil willen beginnen. Met haar boek wil ze vrouwen bewust maken van de gevolgen van de pil. Ze is kritisch over het gemak waarmee veel vrouwen de pil vaak jaren slikken zonder te beseffen dat de hormonen van grote invloed kunnen zijn op hun gemoedstoestand en zelfs op hun identiteit. De hoeveelheid hormonen voor het doel – de eisprong voorkomen – vergelijkt ze met een atoombom die je op je huis gooit om een kaars uit te blazen. De kaars is uit, dat is fijn, maar ook het huis is weg.

In het boek raadt ze de argeloze gebruiker aan eens een pilpauze in te lassen. In Hills geval voelde het na een paar maanden alsof ze ‘vanuit een tweedimensionale zwart-witfilm overstapte naar een kleurrijke, betekenisvolle, driedimensionale werkelijkheid’.

3. Hoe werkt de pil?

Dat is een vrij technisch verhaal: een vrouw heeft een ­cyclus van ongeveer 28 dagen; in die cyclus gaan de ­niveaus van hormonen op en neer, en dat zorgt voor een maandelijkse eisprong. De pil zorgt dat er met een constante dosis van de hormonen oestrogeen en progesta­geen echter voor dat de hormoonspiegel de hele maand door gelijk blijft, waardoor er geen eitje springt en een vrouw dus niet zwanger kan worden.

Sarah Hill benoemt in haar boek ook hoe de dagelijkse dosis hormonen het brein verandert. Ze haalt een onderzoek aan waaruit blijkt dat vrouwen-aan-de-pil minder van het stresshormoon cortisol in de hersenen aanmaken dan menstruerende vrouwen. Goed nieuws, minder stress, zou je zeggen. Maar dat is het niet, want cortisol is heel belangrijk voor je hersenen, je humeur en je immuunsysteem. Omdat het brein aan de pil door het cortisol­tekort weinig mensen en gebeurtenissen als betekenisvol bestempelt, kan het zijn dat vrouwen die de pil slikken zich altijd een beetje ‘mèh’ voelen, zegt Hill. Zonder te ­beseffen dat het wel­eens aan de pil zou kunnen liggen.

4. Hoe betrouwbaar is de pil?

“Het is een van de meest betrouwbare anticonceptie­methodes, bij goed gebruik” – die drie laatste woorden zegt Nieboer met extra nadruk. Die menselijke factor maakt dat vergeetachtigen of vrouwen met een onregelmatig leven vaker kiezen voor een spiraaltje of een prikpil.

Maar zelfs als je wel elke dag netjes de pil slikt, kan het misgaan. “De kans is héél klein, maar geen methode is honderd procent waterdicht.” De pil kan minder betrouwbaar zijn als je door ziekte veel moet overgeven, of bij overgewicht. “Door het grote verdelingsvolume kan de dosering dan te licht zijn om een eisprong tegen te houden.”

5. Hoe lang mag je de pil doorslikken?

“Die stopweek, dat is dus pure marketing,” zegt gynaecoloog Nieboer. “De makers dachten in de jaren zeventig dat het natuurlijker voor vrouwen zou voelen om na drie ­weken toch een bloeding te krijgen, als een nabootsing van de cyclus. Maar medisch is dat niet noodzakelijk. Er hoopt zich geen bloed op of zo.” Wel adviseert hij om eens per jaar een stopweek in te lassen, om het baarmoederslijmvlies te ‘verversen’, maar vaker is echt niet nodig. “Het verbaast me dat dit niet bekender is. Ik heb met deze informatie al veel vrouwen héél gelukkig gemaakt.”

6. Wanneer word je ongesteld?

Na het slikken van de laatste pil van de strip wordt de vrouw meestal binnen drie dagen ongesteld. Als er géén bloeding komt, is dat niet meteen een teken dat je zwanger bent. Door extreme stress kan een ongesteldheid ook ­weleens uitblijven, of bijvoorbeeld als je plots veel kilo’s bent afgevallen. Toch is een zwangerschapstest voor de zekerheid geen slecht idee.

7. Hoe snel raak je zwanger als je stopt?

Bij veel vrouwen heerst het idee dat je lijf moet ‘resetten’ na jarenlang de pil te hebben geslikt. Maar, zegt gynaecoloog Nieboer: “Ik kan het niet met onderzoek staven, maar mijn collega’s en ik horen opvallend vaak dat vrouwen in die eerste maand meteen zwanger raken.” In principe is een vrouw meteen na het stoppen met de pil weer vruchtbaar. Bij de meeste vrouwen is de cyclus na drie maanden weer de oude. Als het zes tot negen maanden duurt, is dat reden voor nader onderzoek.

Sarah E. Hill: Je brein aan de pil, Nijgh & van Ditmar, €23,50

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden