Plus

Koor en orkest zijn grote attractie in Pique Dame bij de Nationale Opera

Een onaantasbaar meesterwerk is Tsjaikovski's Pique Dame niet, maar de uitvoering van het Concertgebouworkest & Koor van de Nationale Opera pakt desondanks fijn uit.

Cast van de opera Pique Dame.Beeld Karl en Monika Forste/De Nationale opera

Bij het Concertgebouworkest duurt het meestal jaren - zo niet decennia - tot een afgezwaaide chef-dirigent op het oude nest terugkeert, maar met Mariss Jansons die vorig jaar in maart afscheid nam als chef-dirigent, ligt het anders.

Deze maand is hij alweer terug om zijn oude orkest te leiden in de voorstellingenreeks van Tsjaikovski's Pique Dame bij de Nationale Opera en de magie is er nog steeds - ook met het Koor van de Nationale Opera.

Koor en orkest zijn de grote attractie van deze productie. Tsjaikovski's broer Modest schreef het libretto voor Pique Dame naar een verhaal van Poesjkin en dat resulteerde in een door Russische hartstocht, wanhoop, noodlot en doodsdrift getekend muziekdrama waarin Pjotr Iljitsj dezelfde pathos en dezelfde somber geladen emotie wist te leggen die zijn befaamde laatste symfonie kenmerkt.

Dat de opera niet helemaal van hetzelfde onaantastbare meesterwerkkaliber is, komt doordat Modest geen groot librettist was en Tsjaikovski de oeverloosheid van allerlei 'einlagen' niet wist te beteugelen.

Onbereikbare liefde
Jansons slaagt er goed in om ondanks die dramaturgische problemen toch een mooie grote spanningsboog te trekken. Regisseur Stefan Herheim had wellicht samen met de Russische maestro wat kunnen snoeien, maar ook hij weet de spanning aardig vast te houden.

Hij doet dat wel op een ingewikkelde manier. In zijn interpretatie is een van de beide rivalen die naar de hand van de tragische sopraan Liza dingt tegelijkertijd ook Tsjaikovski en is de tragiek van de onbereikbare liefde en de doem die over het personage Herman hangt, een metafoor voor Tsjaikovski's worsteling met zijn homoseksualiteit die hem wellicht tot zelfmoord heeft gebracht - hij dronk een glas door cholera besmet water en overleed.

Organisch vormgegeven
Herheims ingreep leidt soms tot onduidelijkheden in de handeling, maar de parallel tussen de gedoemde componist en de gedoemde Herman is consequent uitgewerkt.

De gedachte van de parallelle vertelling is aardig, maar het blijft een regie-ideetje dat nooit in alle finesses klopt met het libretto en soms zo veel lagen in het verhaal aanbrengt dat het van het originele drama afdrijft.

Dat de voorstelling ondanks een wankele dramaturgie en een wat wijdlopig drama toch erg fijn uitpakt komt omdat het wel mooi organisch is vormgegeven.

De mise-en-scène is goed doordacht, beweeglijk en zeer gedetailleerd uitgewerkt. Het ouderwetse naturalisme van het mooi vormgegeven decor - Sint-Petersburg op stand anno 1790 - wordt geweldig suggestief uitgelicht, beweegt ook al fraai en kan zelfs spoken als een grote Venetiaanse hanglamp als de slinger van een gigantisch uurwerk heen en weer zwaait.

Het acteren van de geheel Russische cast, is niet zo sterk, maar er wordt door vrijwel alle solisten goed gezongen. Svetlana Aksenova als Liza, Vladimir Stoyanov als vorst Jeletski en Alexey Markov als graaf Tomski springen eruit en de befaamde mezzosopraan Larissa Diadkova is een mooi door het leven gesloopte gravin.

HOLLAND FESTIVAL

Opera Pique Dame
Wat Concertgebouworkest & Koor van de Nationale Opera o.l.v. Mariss Jansons
Gezien 9/6, Muziektheater
Te zien t/m 3/7, Muziektheater

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden