PlusPortretten

Kippen houden in de stad, op het dakterras? Dat kan prima

Het kan: kippen houden in de stad. In de tuin, op het dakterras. Zelfs de buren vinden het wel prima. ‘We hebben het boerenleven naar huis gehaald.’

Kippenhouder Josje de Bruin met haar kip Jet. Beeld Renate Beense
Kippenhouder Josje de Bruin met haar kip Jet.Beeld Renate Beense

“Je bent gek,” zei Gonnie Feenstra (52) tegen haar man Marco (57) toen hij zei dat hij kippen wilde. Het stel woont op het WG-terrein in Amsterdam en heeft geen tuin. Eerder woonden ze in Zaandam, waar ze kippen hielden. “Een kip in Amsterdam, dat kan toch niet, dacht ik,” zegt Gonnie. Maar Marco had het nou eenmaal in zijn hoofd gehaald en heeft het gewoon gedaan: een kippenhok gebouwd op de stoep, aan de zijkant van hun huis. En zo komt het dat daar nu zes kippen scharrelen, en drie fazanten.

Terwijl Marco naar buiten is gelopen en het hok laat zien, heeft Gonnie het zijraam van hun huis geopend, waardoor ze praktisch met haar hoofd tussen de hoenders hangt. “Eigenlijk vind ik het hartstikke leuk,” zegt ze, terwijl ze een levende meelworm tussen duim en wijsvinger houdt om de kippen naar zich toe te lokken. Ze stuiven op haar af, maar het is alleen Carolien, een wyandotte, die over de vensterbank echt bij haar durft te komen.

Gonnie pakt de luid kakelende kip vast en aait haar over haar rug. Carolien heeft roodbruine veren en een donkere staart. “Ze zijn echt zacht,” zegt Gonnie. Zodra Carolien onrustig met haar vleugels gaat fladderen, laat Gonnie haar weer in het hok vliegen.

De kippen brengen Marco rust, vertelt hij. “De stad is al hectisch genoeg. We hebben het boerenleven naar huis gehaald.” In de stilte die even valt, is het zachte getok van de kippen hoorbaar. “Kijk, dat geluid vind ik heerlijk,” zegt Marco. “Ik zit vaak met het raam open om een uur of vijf, zes ’s ochtends. Dan is het verder nog helemaal stil.”

Kippenhouders Marco Feenstra en Gonnie Hoogendijck met kippen Dotte, Adele, Tina Turner, en haan Macho. Beeld Renate Beense
Kippenhouders Marco Feenstra en Gonnie Hoogendijck met kippen Dotte, Adele, Tina Turner, en haan Macho.Beeld Renate Beense

Buurtbewoners zijn volgens Marco razendenthousiast over de kippen. “Ook ’s avonds staan er mensen naar ze te kijken.”

Het begon met twee kippetjes, maar door bevruchte eieren te laten uitbroeden, kwamen er steeds meer. “Als we zien dat er kippen broeds zijn – als ze op het hooi blijven zitten en er niet af komen – verwissel ik het onbevruchte ei soms voor een bevrucht ei,” vertelt Gonnie. “Die kopen we bij een kennis in Aalsmeer. Precies 21 dagen later komt er een kuiken uit. Dat is heel stipt bij kippen. Als ik dan ga kijken, ligt er een heel klein, nattig kuikentje bij de moeder. Het natte droogt snel op en dan heb je meteen een donzig kuiken. Dat is superlief.”

Op die manier is er ook een haan bij het gezelschap gekomen. Om te zorgen dat die niet ’s ochtends de hele buurt wakker kraait, heeft Feenstra een ‘bunkertje’ gebouwd waar hij ’s avonds in gaat en ’s ochtends om half negen weer uit wordt gelaten. “Niet omdat er geklaagd is, maar ook voor mezelf,” verklaart Marco. De haan begint vanaf een uur of negen te kraaien.

‘Ik vind het gezellig om kippen hier te horen tokken’

Kippen houden op het dakterras, zelfs dat kan, bewijst een gezin dat naast OLVG Oost woont. Sinds tien weken hebben Roland van der Velde (52), Natalja Schoorlemmer (42) en hun kinderen Julia (11) en Olivia (8) zes kippen. Zachtjes piepend scharrelen de nog jonge kippen rond in hun hok op het dakterras. Ze kijken uit op lege kiezeldaken, herenpanden en boomkronen.

Het was vooral vader Van der Velde die graag kippen wilde. “We hebben best een groot dakterras. Ik vind het gezellig om kippen te horen tokken als we hier zitten. Anders is het zo’n dooie boel.”

De kippen buitelen over elkaar heen als Julia en Olivia meelwormen door het gaas aanreiken. Roland zocht goed uit welke soorten het best in de stad te houden zijn. Het werden seramakippen, een soort uit Maleisië, ook wel ‘knuffelkippen’ genoemd. Van der Velde: “Die blijven zo klein dat ze op je hand kunnen, ze laten zich gemakkelijk aanhalen – dat is leuk voor de meisjes, en de haantjes maken maar een derde van het geluid dat andere hanen produceren.” Intussen hebben zowel dochter Julia als Olivia een kip in hun handen genomen, die ze proberen in toom te houden.

Roland van der Velde (52), Natalja Schoorlemmer (42) en hun kinderen Julia (11) en Olivia (8) hebben zes kippen. Beeld Renate Beense
Roland van der Velde (52), Natalja Schoorlemmer (42) en hun kinderen Julia (11) en Olivia (8) hebben zes kippen.Beeld Renate Beense

Op Marktplaats vond Van der Velde een boer die serama’s aanbood en op een avond reed hij daar met zijn dochters heen. “Twee boerenjongens met kuif en rode wangen kwamen met kuikentjes aan. De meisjes smolten natuurlijk en die jongens wilden een zakcentje verdienen, dus ik kon eigenlijk al niet meer terug.”

Er ging een appje naar moeder, die direct in de stress schoot. Hoe moest ze deze beestjes – ze waren twee dagen oud – in leven houden op het dakterras? Dus verhuisde het lege konijnenhok naar de woonkamer en werd er een warm nestje voor ze gebouwd. Van der Velde haalt zijn telefoon tevoorschijn en laat foto’s zien van de donzige, gele kuikens met rode snaveltjes, staand op de witte eettafel. Schoorlemmer: “Ze moesten nog onder een warmtelamp.”

Al snel scharrelden de kuikentjes over het kleed en sprongen ze op de rug van de hond en weer de kooi in. Het gezin genoot ervan om de kuikens te zien groeien. Schoorlemmer: “De schedel splijt na een tijdje uit elkaar en daar komt een kammetje uit, dat was mooi om te zien. En op een gegeven moment ging het haantje hoesten, om te oefenen met kraaien. Nu horen we ze soms schor kraaien.”

Twee van de zes kuikens bleken mannetjes, van één is het nog onbekend. “Dit is duidelijk een haantje,” zegt Schoorlemmer en ze wijst op het beest dat dochter Julia in haar handen heeft. “Kijk maar naar de rode kam en die grote lel.”

Wat het gezin met de haantjes doet als ze te veel overlast verzorgen, weet het nog niet. Van der Velde: “We mogen ze teruggeven aan de boer, maar we denken dat ze dan worden geslacht. Op Marktplaats worden massaal haantjes aangeboden. Vaak staat er heel zielig bij: Niet voor consumptie.”

‘Je hebt ze binnen en als je er klaar mee bent, zet je ze terug’

Bij de familie Meijer, die in de achtertuin in de Rivierenbuurt een kippenhok heeft, mogen de kippen vaak ook gewoon binnen komen wandelen. “Alleen in de keuken,” zegt vader David (42) quasi-streng. “En op de bank alleen als er een kleed op ligt.”

Doordat het vandaag regent, zitten alle kippen in het binnenverblijf van het hok. Als David de houten klep opent, steken vier donzige zijdehoenders hun koppies nieuwsgierig omhoog. Dochter Sophie (13) pakt kip Tange beet en zet haar in de keuken op de grond. Met haar beveerde poten loopt ze over de houten vloer. Af en toe pikt ze met haar snavel op de grond een kruimel weg en schudt ze haar veren uit.

Het was moeder Saskia (40) die het initiatief nam om de kippen aan te schaffen. “Mijn opa was kippenboer in Brabant. Hij overleed toen ik nog heel jong was, maar ik kan me nog wel herinneren dat ik op een eierkarretje meereed door de stal.”

Kippenhouders David Meijer en zijn vrouw Saskia met dochter Sophie, zoon Ibi en kippen Linge (grijze), Tanne (gele), Doppelboks (zwarte) en Baverman (zwarte). Beeld Renate Beense
Kippenhouders David Meijer en zijn vrouw Saskia met dochter Sophie, zoon Ibi en kippen Linge (grijze), Tanne (gele), Doppelboks (zwarte) en Baverman (zwarte).Beeld Renate Beense

Poezen doden vogeltjes, honden moet je uitlaten, wat dat betreft zijn kippen zo slecht nog niet, volgens Saskia. “Je hebt ze binnen en als je er klaar mee bent, zet je ze terug,” legt ze uit. Intussen heeft Tange haar behoefte gedaan en ligt er een wit-zwart flatsje tussen haar poten. Saskia haalt het weg met wc-papier. Nee, zindelijk zijn de kippen niet te krijgen.

In de zomer lopen de kippen vaak door de tuin, die omheind is met een laag hekje. “Als je buiten gaat zitten eten, komen ze bij je scharrelen,” vertelt Saskia. Wel maken ze met hun gewroet de hele tuin kaal. Om ze lekker hun gang te kunnen laten gaan, haalt het gezin af en toe een lading onkruid langs de Amstel en poot die in de tuin. Sophie, die Tange inmiddels op haar schoot heeft genomen: “Als de zon schijnt nemen de kippen weleens een zandbad. Het zand vliegt dan metershoog de lucht in.” “Ja, dat is een heerlijk gezicht,” valt Saskia haar bij. “Dan zie je een fontein van stof en zand.’

Voordat de familie Meijer de kippen aanschafte, had Saskia veel over de verschillende soorten gelezen. “Zijdehoenders zijn heel rustig, makkelijk met kinderen en niet zo luid. Je zit toch in een huizenblok.”

null Beeld Renate Beense
Beeld Renate Beense

De kippen maken vooral veel lawaai als ze een ei hebben gelegd. Sophie, die in het tuinhuisje naast het kippenhok slaapt, wordt daar soms wakker van. David, die net als Saskia yogaleraar is, gaat staan en strekt zijn borst naar voren. “Dan komen ze het nachthok uit, doen hun borst naar voren en schreeuwen het uit. Zo laten ze even weten dat ze een ei hebben gelegd.”

Van de buurtbewoners krijgt het gezin alleen maar positieve reacties. Saskia: “Mensen zeggen dat ze het gevoel hebben dat ze opeens landelijk wonen.” David: “Tijdens de lockdown hoorde ik mensen op het balkon bellen en zeggen: ‘Nee hoor, nee, ik woon gewoon in de stad’.”

‘Eigenlijk had ik al gezien dat ook zij een haan was’

Josje de Bruin (31), die vlakbij het Oosterpark woont, liet tijdens de lockdown haar jarenlange wens in vervulling komen en schafte kippen aan. “Ik was op de racefiets bij een vriendin in Driebergen die kippen heeft en zei tegen haar: ‘Later, als ik groot ben...’ Die vriendin keek me aan. Toen realiseerde ik me dat het eigenlijk ook hier wel kan.”

Op het gezamenlijke erf van haar straat vlak bij het Oosterpark timmerde ze samen met haar vader een kippenhok. Voordat ze ze aanschafte, had ze aan haar buren gevraagd of die het goed vonden. Jet, Aagje en Hennie, zoals de kippen heten, zitten gemoedelijk met hun dikke verenpak in het hok. Het zijn zogenoemde cochins.

“Dit zijn de dames,” zegt De Bruin, terwijl ze door haar hurken gaat en het hok opent. Met een brede glimlach: “Het zijn mijn baby’s.” Ze pakt de witgele kip Hennie op haar schoot. Maar al snel spreidt die haar vleugels en gaat ze terug het hok in. “Ze wil niet.”

Kippenhouder Josje de Bruin met haar kip Hennie. Beeld Renate Beense
Kippenhouder Josje de Bruin met haar kip Hennie.Beeld Renate Beense

De Bruin raakte lichtelijk in paniek toen ze ontdekte dat bij de eerste kuikens die ze aanschafte, een haantje zat. “Het stel waarvan ik de kuikens had gekocht zei dat ze gesekst waren. Maar dat is bullshit. Die kuikens waren zes dagen oud, dat kan je dan nog helemaal niet zien.”

Het hok stond nog in haar woonkamer toen De Bruin op een ochtend vanuit de badkamer een raar geluid hoorde. “Alsof er iemand stikte,” vertelt ze. “Sieb was op zijn etensbakje gaan staan en probeerde te kraaien. Al snel groeide dat uit tot echt kraaien. Eerst dacht ik dat het misschien nog zou kunnen als het één haan was, maar niet veel later hoorde ik weer zo’n raar geluid, dit keer van Marie. En eigenlijk had ik al gezien dat ook zij een haan was.”

Uiteindelijk kon De Bruin Sieb en Marie kwijt bij de Fruittuinen van West, tegen een bedrag van 30 euro per stuk. “Daar is in de boomgaard genoeg ruimte voor meerdere hanen.” Ze kocht er twee hennen bij. Dit keer exemplaren waarvan wél te zien was of het om een kip of een haan ging.

Liever geen haan

Kippen zijn ook in de stad goed te houden, zegt Alma Huisken (65), auteur van Het groene kippenboek – hoenders houden in dorp en stad (Uitgeverij Christofoor).

“De meeste mensen denken, o jeetje, kippen, daar heb je een enorme ruimte voor nodig, maar dat is gek genoeg niet zo. Al vind ik wel dat diervriendelijkheid vooropstaat. Ooit woonde ik in Haarlem in een heel klein huisje met een heel klein tuintje, en de buurvrouw hield drie grote barnevelders met een haan. Nee, echt niet! Elk dier wil een bepaalde periode van de dag vrijelijk kunnen bewegen. Een kip is 90 procent van de dag actief bezig met scharrelen. Scharrelen betekent beweging. Dan gaan die heupjes lekker op en neer.”

Enkele tips
– Vermijd de haan; kies voor krielkippen of bijvoorbeeld zijdehoenders
– Geef je buren geregeld een doosje eieren
– Zorg dat kwetsbare planten in de tuin beschermd zijn of neem groen waar kippen geen interesse in hebben, zoals bessenstruiken of fruitbomen
– Prikkel de kippen iedere dag met iets, bijvoorbeeld door een kool op te hangen aan een touw, zodat ze daarnaar kunnen springen. Of laat ze een baal stro of luzerne zelf loskrabben en uitspreiden over hun ren

Alma Huisken geeft cursussen over kippen houden: op 28 februari in Molenrij (Groningen) en op 9 oktober in Driebergen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden