PlusAchtergrond

Je online privacy beschermen ingewikkeld? Niet met deze drie tips

Je online privacy beschermen? Helemaal niet ingewikkeld: drie tips om je gegevens op internet beter af te schermen voor kwaadwillenden.

Anton Damen
Je online privacy beschermen ingewikkeld? Niet met deze drie tips. Beeld Shutterstock
Je online privacy beschermen ingewikkeld? Niet met deze drie tips.Beeld Shutterstock

‘Op het internet weet niemand dat je een hond bent.’ In 1993 was dat nog een waarheid als een koe. Vandaar dat een cartoon uit The New Yorker, met deze tekst onder een tekening van een hond achter de computer, een populaire meme op internet werd. Maar dat was toen. Die hond had natuurlijk nog nooit van tracking tools, gebruikersprofielen of advertentiecookies gehoord.

Anno 2022 liggen de zaken beduidend anders. Om een privacy-expert te parafraseren: niet alleen kan men nu feilloos achterhalen dát je een hond bent, maar ook welk ras, wie je vrienden zijn, waar je je botten verstopte, dat stiekeme plasje achter de bank en jouw gevoelens voor die knappe poedel aan de overkant van de straat.

Oftewel: met de komst van hackerscollectieven en gehaaide advertentienetwerken is anonimiteit online vandaag de dag geen basisgegeven, maar iets wat eigen inspanning vergt. Heel ingewikkeld of tijdrovend hoeft dat niet te zijn. Met deze drie tips ben je niet meer zo gemakkelijk vindbaar voor boeven, dataverkopers en reclameboeren.

1. Online privacy door gebruik meerdere en langere wachtwoorden

Zonder wachtwoorden kom je niet ver op internet. Alleen is de opslagruimte in onze eigen hersenpan niet toereikend om een hele waslijst aan wachtwoorden te onthouden. En een waslijst moet het zeker zijn, want één wachtwoord voor alle verschillende accounts, dat is solliciteren naar moeilijkheden. Een hacker hoeft dan namelijk maar één account te kraken of te achterhalen, om in een moeite door ook toegang te krijgen tot jouw sociale media, e-mail of online bankrekening.

Als je benieuwd bent of jouw wachtwoord(en) al op straat liggen of in de duistere krochten van het internet circuleren, kun je dat checken door jouw telefoonnummer of mailadres in te voeren op haveibeenpwned.com. Ook als dat geen alarmerend resultaat geeft, is het verstandig om de bestaande wachtwoorden eens een update te geven.

Het advies is om geen wachtwoord, maar een wachtwoordzin te bedenken. Want kleine letters en kapitalen en tekens als #$% maken het de hacker al lastig, maar het is vooral het aantal karakters wat het kraken bemoeilijkt. Een zin als ‘1ZwaluwMaaktNogGeenWinterUitverkoop1999’ is volgens de snelle check op veiliginternetten.nl pas over 2 quintiljoen jaar gekraakt. En dergelijke zinnen onthouden hoeft geen hersenkraker te zijn.

Daar zijn bovendien passwordmanagers voor uitgevonden: handige programma’s die als veilige digitale kluis voor je wachtwoorden fungeren, zodat je nog maar één sleutel hoeft te onthouden. Bitwarden is bijvoorbeeld een goed aangeschreven gratis passwordmanager. Hij werkt op pc, Mac, mobiele apparaten en als plug-in voor diverse browsers. Gebruik je een iPhone, iPad of Mac, dan kun je ook Apple zelf sterke wachtwoorden laten verzinnen en die opslaan in de iCloud-sleutelhanger.

2. Online privacy door over te stappen naar een andere browser

In browserland is Chrome nog steeds heer en meester, met meer dan vijftig procent marktaandeel op desktop en mobiel. Edge van Microsoft is terrein aan het winnen op de pc. Maar beide browsers komen uit de koker van bedrijven met advertentienetwerken, die dus munt slaan uit jouw internetbewegingen en er profijt van hebben om zoveel mogelijk data te verzamelen.

Daarom is Firefox een geliefd alternatief bij internetters die hun privacy koesteren. De Firefox-browser laat je snel en eenvoudig de mate van privacybescherming invoeren. Dat doe je door op het zogenoemde hamburgermenu (de drie gestapelde streepjes) in de rechterbovenhoek te klikken. Kies je daar voor ‘nieuw privévenster’, dan weet je zeker dat de complete zoek- en navigatiegeschiedenis na afloop keurig wordt gewist.

Overigens hebben ook Chrome, Edge en Safari een dergelijke optie, die net wat anders heet (Incognito of inPrivate bijvoorbeeld) en ook via het instellingenmenu bereikbaar is. Handig aan Firefox is dat het een wachtwoordkluis (Lockwise) heeft ingebouwd. Én een adblocker, die advententiecookies een halt toeroept. Om die laatste te activeren moet je in dat hamburgermenu naar ‘instellingen’ en vervolgens naar ‘privacy en beveiliging’ navigeren. Vink daar de optie ‘streng’ aan.

3. Online privacy door over te stappen op een andere zoekmachine

Googelen is synoniem voor iets opzoeken, maar helaas wordt techgigant Google niet snel geassocieerd met privacy, mede omdat het al jouw zoekopdrachten tot het einde der tijden bewaart. Wil je van Googles enorme vindvermogen profiteren zonder online gevolgd of geprofileerd te worden, dan biedt het Nederlandse Startpage.com een sluiproute. Zo heb je wel de lusten maar niet de lasten van dataverzamelaar Google. Het beweert de meest privacyvriendelijke zoekmachine ter wereld te zijn, maar zo’n claim is lastig te checken. Een andere privacyvriendelijke zoekmachine is DuckDuckGo, met iets meer toeters en bellen, maar soms ook minder relevante treffers.

Wil je naast jouw privacy ook bossen beschermen, dan sla je met de zoekmachine Ecosia twee vliegen in één klap. Ecosia destilleert geen persoonlijke profielen op basis van jouw zoekopdrachten en verkoopt geen gebruikersgegevens aan adverteerders. Wat doet deze Berlijnse speurder dan wel? Het wendt een deel van de advertentie-inkomsten aan om over de hele wereld bomen te planten. Inmiddels staat die teller al boven de 141 miljoen.

Mail: wie leest er mee? De aanbieder!

Gratis e-mail? Dat bestaat volgens het Nederlandse Soverin niet. Bij andere aanbieders betaal je met jouw data, bijvoorbeeld doordat de bedrijven achter Outlook (Microsoft) en Gmail (Google) die gebruiken om persoonsgerichte advertenties op je af te vuren. Het gebruiken van zogenaamd slimme features in Gmail als het automatisch doorprikken van afspraken naar de agenda of het doen van antwoordsuggesties, is alleen mogelijk omdat de mail wordt gescand.

Soverin doet juist pertinent níet aan profilering, reclame en tracking. Het is, om met de Nederlandse internetentrepreneur Nalden te spreken, voor e-mail wat Durex is voor seks: lekker veilig! De wetenschap dat jouw mailtjes for your eyes only blijven (tenzij een opsporingsdienst via de gerechtelijke weg toegang krijgt) en dat de dienst onder het strenge Nederlandse recht valt, kost je 3,25 euro per maand. Daarvoor krijg je dan ook een echt persoonlijk e-mailadres, waarbij je zélf bepaalt wat er achter het apenstaartje komt.

Ben je een echte Hollander die toch voor gratis gaat, dan is het Zwitserse ProtonMail een goed alternatief. Dat belooft minstens zo veilig te zijn als het bankgeheim, ook doordat het jouw mailverkeer automatisch versleutelt. Mailen doe je in een browser of via de ook al gratis apps voor iOS en Android. Vind je een mailbox van 500 MB groot en een limiet van 150 mailtjes per dag aan de magere kant, dan kun je voor 4 euro per maand upgraden en krijg je ook nog eens vijf e-mailaliassen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden