PlusBeeldspraak

In Logan’s Run bestaan geen dertigplussers – is dat het paradijs?

De een viert de eerste versoepelingen uitbundig, de ander vreest de gevolgen. Misschien moeten we de maatschappij radicaal hervormen, zoals in Logan’s Run.

Vanaf links: Michael York, Jenny Agutter en Farrah Fawcett-Majors in Logan’s Run.  Beeld Alamy Stock Photo
Vanaf links: Michael York, Jenny Agutter en Farrah Fawcett-Majors in Logan’s Run.Beeld Alamy Stock Photo

Het feestgedruis op drukke pleinen en in volle parken op Koningsdag veroorzaakte niet alleen een kater bij dorstige deelnemers. In de ziekenhuizen kon de volgende opnamepiek alvast op de kalender worden ingetekend, terwijl de kwetsbaren zich hoofdschuddend konden opmaken voor lastige weken: waakzaamheid is geboden de komende tijd. Het leven met een pandemie blijft een vermoeiende aangelegenheid.

Dat komt ervan wanneer een regering zonder gezag vooraf aankondigt dat er meteen na de feestdag versoepeld kan worden. Dat is vragen om burgerlijke ongehoorzaamheid. Maar het is ook mogelijk dat de meute inmiddels niet meer in bedwang kan worden gehouden. Ajax is kampioen, de winkels en terrassen zijn weer open en vandaag is het nota bene Bevrijdingsdag. Daar moet toch op gedronken worden? Daar mogen we toch zeker wel de bloemetjes voor buiten zetten? Niet dan? Nou dan!

Wat voor de een als een bevrijding wordt ervaren, kan voor de ander bedreigend werken. Wie niet gevaccineerd is kan nog steeds ernstig ziek worden in de transmissietombola van de pandemie. Zijn die hossende feestbeesten dat vergeten? Geven ze geen moer om hun medemens? Denken ze ooit na over de toekomst?

Welnee. Alles komt goed, is het devies.

In extase

Alles komt inderdaad goed: in de 23ste eeuw is het elke dag feest. Iedereen is jong en aantrekkelijk. Niemand loopt nog te zaniken over sluitingstijden, omgangsvormen of een matiging in het sociale verkeer. Wie zin heeft in een potje ongebreideld hedonisme loopt gewoon de ‘liefdeswinkel’ binnen om eindeloos met gelijkgezinden in extase te verkeren.

Niets is te dol of taboe in de lusthof van de toekomst. Ziekten en virussen zijn uitgebannen. De stad en de ­bewoners worden beschermd door een gigantische ­koepel, die alle narigheid en verwoesting van de vergif­tigde Aarde ­buitensluit en aan het oog onttrekt.

Het postapocalyptische paradijs in Logan’s Run (1976) moet echter een schaduwzijde hebben, want anders zou Logan het niet op een rennen zetten. De makers van de Amerikaanse sciencefictionfilm draaien er niet lang ­omheen. De film begint met het ritueel van ‘De Carrousel’, dat zich voltrekt in een bomvolle arena rond een groot lichtgevend kristal. Stadsbewoners worden daar op hun dertigste verjaardag ‘vernieuwd’. Ze omringen het kristal in ceremoniële gewaden en stijgen op tot ze onder luid­ ­applaus als siervuurwerk uit elkaar spatten. Er vloeit geen druppeltje bloed bij.

Met hun feestelijke vertrek maken de jarigen plaats voor hun opvolgers in de kraamkamer van de stad. Niemand wordt ouder dan dertig, iedereen wordt ‘vernieuwd’. De meeste stadsbewoners vinden het prachtig. Het is elke dag feest en je weet altijd waar je aan toe bent. Maar in een ­paradijs zonder dertigers en ander dor hout is er ­altijd wel een spelbreker of een zeurkous die het beter weet, in verzet komt of een ontsnappingspoging doet. Logan 5 ­(Michael York) moet die feestbedervers opruimen, zodat ze de dertig niet eens halen. Dat zal ze leren.

Moordenaar

Maar de film heet Logan’s Run en rennen zal hij, wanneer hij met een geavanceerde versie van Tinder de schrandere Jessica 6 (Jenny Agutter) in zijn slaapkamer ontbiedt en een verzetsgroep op het spoor komt. Natuurlijk gaat de vijfde Logan met de zesde Jessica naar buiten, maar de vonk slaat niet meteen over. Zij noemt hem een moordenaar. De beroepsdoder houdt niet van lelijke woorden. Hij doodt niet, hij ruimt op. De een wordt op zijn dertigste ­verjaardag vernieuwd, de ander wordt opgeruimd. Zodat het elke dag feest kan blijven.

Logan’s Run kreeg een Oscar voor de visuele trucages, maar ziet eruit alsof hij hoofdzakelijk in een Amerikaans winkelcentrum is opgenomen. Het futuristische stads­panorama onder de immense koepel is een fors schaalmodel dat in een toffe seventies-stijl is uitgevoerd. Het uiterlijk vertoon dateert de film, maar doet geen afbreuk aan het provocerende maatschappijbeeld dat de filmmakers aan de gelijknamige pulproman ontleenden. In het boek worden stadsbewoners al op hun 21ste verjaardag als dor hout op het rituele vreugdevuur gegooid. Het kan altijd ­erger.

Zoals alle dystopische sciencefictionfilms houdt Logan’s Run ons een spiegel voor. We kunnen de maatschappij grondig op de schop nemen, maar wat voor de een bevrijdend werkt kan voor de ander een nachtmerrie worden. Zou het beter zijn om oude en kwetsbare burgers op te ­offeren zodat het voor fitte jongeren alle dagen feest kan zijn?

Natuurlijk niet. Onder de koepel leven mensen lachend onder de knoet tot ze feestelijk ‘vernieuwd’ worden. Het zijn hamsters in een kooi. Ze mogen rennen, maar alleen in de tredmolen.

Logan’s Run verscheen op dvd en blu-ray bij Warner Bros.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden