PlusInterview

In huize Heidweiller-Levie doen ze nu allebei de afwas

Driekwart van de ouders die werk en zorg willen verdelen lukt dat niet. Loopbaancoach- en trainer Ragna Heidweiller (38) schreef In voor- en tegenspoed, maar alleen als jij de afwas doet. Ze deed dat met haar partner, chef-kok Samuel Levie (38). ‘Het was eerst nog een wedstrijdje in ‘wie is de zieligste?’’

Sara Luijters
Ragna Heidweiller en partner Samuel Levie schreven samen een boek over de nieuwe rolverdeling. ‘In het begin vond ik dat Ragna vooral aan het zeiken was over alles wat ik niét deed, terwijl ik naar mijn idee juist heel veel wél deed.’ Beeld Nina Schollaardt
Ragna Heidweiller en partner Samuel Levie schreven samen een boek over de nieuwe rolverdeling. ‘In het begin vond ik dat Ragna vooral aan het zeiken was over alles wat ik niét deed, terwijl ik naar mijn idee juist heel veel wél deed.’Beeld Nina Schollaardt

Terwijl oma afscheid neemt van haar twee kleindochters – Ayla (5) en Mala (2,5) – legt Samuel Levie in de gezellige keuken in de Watergraafsmeer de laatste hand aan een nieuw recept voor deze krant, terwijl partner Ragna Heidweiller net thuis is van training geven in Utrecht. Het recept is klaar om te proeven, een glas rode wijn wordt ingeschonken en de kinderen mogen bij uitzondering op de bank naar een tekenfilmserie kijken.

Het tafereel doet heel ontspannen aan, maar wie Heidweillers boek In voor- en tegenspoed, maar alleen als jij de afwas doet. Handboek voor een nieuwe rolverdeling leest, weet dat het gezin door woelige tijden is gegaan.

Geboren uit persoonlijke frustratie begon Heidweiller aan het boek, waarin ze beschrijft hoe het prille gezinsleven lijdt onder de ongelijke verdeling van zorg en werk, afgewisseld met hoofdstukken over de geschiedenis van de emancipatie in Nederland, genderrollen en het emancipatiebeleid.

Ze spreekt in het boek met mensen die actief bezig zijn met oplossingen voor de oneerlijke verdeling en geeft oefeningen om te doen, samen en alleen, zoals het invullen van een levensdiagram en het opstellen van een stappenplan voor de taakverdeling.

Wedstrijdje

“Het is een heel persoonlijk boek geworden, we delen ons verhaal omdat het bij zoveel gezinnen speelt. Het boek gaat over hoe je je relatie goed houdt als er kinderen komen en hoe je in verbinding blijft met elkaar, maar ook over hoe we dingen kunnen veranderen op het gebied van man-vrouwverhoudingen in de maatschappij,” zegt Heidweiller.

Openhartig beschrijft het stel hoe ze na de geboorte van hun eerste dochter een moeilijke periode doormaken, waarbij de dagelijkse taken voortdurend op een weegschaal worden gelegd en er veel wordt geruzied.

Levie: “In het begin vond ik dat Ragna vooral aan het zeiken was over alles wat ik niét deed, terwijl ik naar mijn idee juist heel veel wél deed. Tijdens onze gesprekken werd ik steeds enorm boos en Ragna juist heel verdrietig. We konden nooit de woorden vinden om een constructief gesprek te voeren; het was meer een wedstrijdje in ‘Wie is de zieligste?’ Als je niet uitkijkt, kan dat een reden zijn om uit elkaar te gaan.”

Dat dit toch niet gebeurde, komt doordat ze zeker weten dat ze het samen willen doen, zegt Heidweiller. “Al duurde het wel even om daar te komen.”

Keerpunt

Een doorbraak was een podcast van The New York Times die ze samen luisterden, van twee co -presentatoren en ouders van pubers over de mentale last bij uitvoeren van (zorg)taken. Die voelde Levie niet zo, Heidweiller wel. Levie: “En ik herkende mezelf in die man. Net als hij liet ik achteloos van alles slingeren, tot Ragna het opruimde. Als ik thuis iets niet kon vinden, belde ik haar gewoon terwijl ze aan het werk was. Omgekeerd zou ik dat heel irritant hebben gevonden.”

Een tweede keerpunt kwam toen Heidweiller na de bevalling van Mala een periode in het ziekenhuis belandde en Levie alle zorgtaken thuis op zich moest nemen én tegelijk drie bedrijven draaiende moest houden. Hij belandde op het randje van een burn-out.

Levie: “Toen Ragna haar coachingspraktijk wilde uitbreiden, werd het me duidelijk dat we de zorg en het werk anders moesten gaan verdelen. Zij had mij altijd gefaciliteerd in alles wat ik wilde bereiken, ik wilde dat ook voor haar doen. Dat lukte alleen als ik thuis ook een serieus deel van de taken ging oppakken. ”

“In het publieke debat gaat het voortdurend over meer arbeidsparticipatie en financiële zelfstandigheid van Nederlandse vrouwen, over ‘deeltijdprinsesjes’ die ‘te lui’ zouden zijn om te werken en zo bij te dragen aan de economische welvaart, maar hoezo hebben we het niet over de zorgzelfstandigheid van mannen?” vult Heidweiller aan. “Als je het zorgprobleem thuis al niet kunt oplossen, hoe kun je dan verwachten dat er op maatschappelijk niveau iets zal veranderen?”

Scheefgegroeid

Na het luisteren van de podcast ging het beter met de onderlinge communicatie, maar toen kwam corona. “Samuel was heel veel weg voor werk, ik had minder werk en zat thuis met de kinderen. Het voelde als terug bij af, maar dan erger. In die tijd werden de eerste onderzoeken gedaan naar de taakverdeling van partners tijdens de pandemie; aan het begin van de lockdown pakten mannen thuis meer op , maar na een jaar was alles weer scheefgegroeid. Op dat moment wist ik dat dit boek er moest komen.”

Het samenwerken aan het boek en het bespreken van onderwerpen rondom gelijkwaardig partnerschap zorgde in huize Heidweiller-Levie voor het definitieve omslagpunt in de werk- en zorgverdeling. Openlijk praten over waar je als stel tegenaan loopt, is nog steeds een taboe, ontdekte Levie toen hij erover begon te posten op social media.

“Vrienden verzochten me grappend om er alsjeblieft mee te stoppen, wat hadden zij er als mannen mee te winnen? We hopen juist dat door er wél over te praten mannen er anders over gaan nadenken en gaan handelen, dat ze in gaan zien dat je juist heel veel te winnen hebt bij een betere relatie met je partner en je kinderen.”

Levie: “Het ideaal van de man als kostwinner past niet meer in deze tijd. Gelijkwaardig partnerschap gaat niet over niét meer ambitieus kunnen zijn, wél over de tijd invullen hoe het past voor ons allebei, niet over hoe we denken dat het hoort. En als je wilt uitblinken in je professionele leven helpt het juist om thuis een gezonde basis hebben. Het één kan niet zonder het ander.”

Die taken zijn nu bij Levie en Heidweiller meer uitwisselbaar geworden. Hij is nu vaker bij de kinderen als ze ziek zijn, zij kookt nu ook.

Hedy d’Ancona

Jongste dochter Mala, grieperig, is bij haar moeder op schoot gekropen. “Ze hangt nu erg aan mij, maar afgelopen weekend was ik weg en dan hangt ze evenveel aan Samuel. Doordat hij meer tijd met de kinderen doorbrengt, is ons ouderschap gelijkwaardiger geworden. Dat is belangrijk, ook in wat we ze willen meegeven; als er iets is, kun je bij beide ouders terecht.”

In de opvoeding kun je als ouders ook voor grote verandering zorgen. Heidweiller: “Mijn moeder werkte én zorgde alleen voor mij, ik vond haar heel stoer. Haar moeder en oma in Suriname werkten ook. Ze heeft mij geleerd om zelfstandig te zijn, maar ik heb geen zorgende vader als voorbeeld gehad. Mijn ouders scheidden toen ik drie was, mijn vader had last van depressies en werd ziek en kon daardoor niet werken, in tegenstelling tot mijn tweede vader die veel en hard werkte.”

Heidweiller: “De ouders van Samuel zijn heel activistisch en uitgesproken over onderwerpen als emancipatie, maar in de praktijk kwamen de zorgtaken ook op het bordje van zijn werkende moeder terecht. Ook Hedy d’Ancona, die ik voor het boek sprak en die al in de jaren zeventig zorgparticipatie van vaders op de politieke agenda zette, vertelde me dat zij alles rondom de zorg van haar kinderen alleen regelde.”

De vader van Levie bracht zijn kinderen naar clubjes maar had ook twee banen, hij was altijd aan het werk. “Onbewust deed ik het precies zoals hij, ik identificeerde me met mijn werk. Het kwam jaren helemaal niet in me op om een afspraak te verzetten of af te bellen als de kinderen ziek waren. Tegenwoordig weet ik dat de meeste dingen prima een dag kunnen wachten, en zo niet dan regel ik het zelf. Ik leg de verantwoordelijkheid niet meer bij Ragna neer om zaken thuis op te lossen.”

Werken is vaak een vlucht en ja, zorgen is zwaar, stelt Heidweiller. “Ons werk geeft ons allebei zingeving, maar daarnaast is het gezin het belangrijkste, daar zijn Sam en ik het over eens. Je moet het als ouders echt samen doen, als bondgenoten. Het is een zoektocht zonder einde, we zijn er nog lang niet, maar hopelijk draagt dit boek bij aan een verandering.”

Ragna Heidweiller en Samuel Levie: In voor- en tegenspoed, maar alleen als jij de afwas doet. Nijgh & Van Ditmar, €25.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden