PlusReportage

Iederéén kan van de glijbaan in inclusieve speeltuin De Gibraltar

null Beeld Marije Kuiper
Beeld Marije Kuiper

Een drempeltje weghalen maakt een speeltuin nog niet inclusief. Bij speeltuin De Gibraltar snappen ze dat. Daar is zelfs een speciale dag voor kinderen met een beperking.

Beschut achter een donkergroen ijzeren hek aan de Haarlemmerweg vind je speeltuin en buurthuis De Gibraltar. Op het eerste gezicht lijkt het een normale speeltuin, met een zandbak, een klimhuisje, glijbanen en een terras, waar de ouders een kopje koffie kunnen drinken of met hun kinderen een tosti kunnen eten. Wie beter kijkt, ziet een rolstoelschommel, een extra brede glijbaan, een rolstoeldraaimolen en een zandbak waarbij de watertafel aan de rand staat.

De Gibraltar is een inclusieve speeltuin, behalve op de tweede zondag van de maand. Dan wordt er in de ochtend en in de middag Zondags Klankenspel georganiseerd, een twee uur durend programma. En die is juist exclusief toegankelijk voor gehandicapte kinderen met ouders.

“Er wordt heel snel gezegd dat een speeltuin inclusief is. Maar als je alleen een drempel weghaalt, ben je er nog niet,” zegt Jolanda Mulder (52). Samen met Rhea Labree (49) richtte zij in 2018 stichting De Gibraltar op. Labree had zelf een gehandicapte dochter, Amber, die op haar twaalfde overleed. “Zij heeft mij ontzettend geïnspireerd om dit te doen. Ik weet hoe het is om ouder te zijn van een gehandicapt kind. Ik voelde me buitengesloten met mijn dochter, ook in alle speeltuinen.”

Soms juist exclusief

Een van de belangrijkste doelen van de stichting is om ook de kinderen met een beperking en hun ouders zich thuis te laten voelen. “Die speeltuin is dan eigenlijk secundair,” zegt Mulder. “We krijgen van veel ouders te horen dat het meer om de plek gaat. De kinderen hier in de buurt kijken echt niet raar op als hier een autistisch jongetje uit zijn plaat gaat. Dat is niet bijzonder.”

De speeltuin werd al in 1952 aangelegd door de gemeente Amsterdam, maar is pas sinds 2018 inclusief. Met de komst van de rolstoelschommel in 2019 was de speeltuin compleet. Buiten komt Serijn van Berkel (19) je vrolijk begroeten. Ze heeft een licht verstandelijke beperking en komt hier al van kinds af aan. Nu helpt ze drie dagen in de week met het beheer van de speeltuin, koffie zetten en ijsjes verkopen. “Als ik zestig ben zou ik Serijn deze tent wel willen laten overnemen. Ze geeft zoveel meerwaarde aan deze plek en wij aan haar,” zegt Labree.

Een meisje in een rolstoel speelt op de speciale draaimolen in De Gibraltar. Beeld Marije Kuiper
Een meisje in een rolstoel speelt op de speciale draaimolen in De Gibraltar.Beeld Marije Kuiper

Hoewel de speeltuin inclusief is, werven Labree en Mulder niet in de buurt, maar mikken ze juist op kinderen met een beperking uit de hele stad. “Dat klinkt misschien een beetje raar, we willen natuurlijk inclusief zijn. Maar als je ouders met een gehandicapt kind uit hun schulp wilt halen, zul je ze ook af en toe een geborgen plek moeten bieden. Op zaterdag is het bij ons bijvoorbeeld vaak bomvol. Maar als jij nou net een moeder bent van een kind dat snel overprikkeld is, kun je op zaterdag niet meer komen. Daarom organiseren we deze exclusieve zondagen. We zouden het liefst elke zondag dit soort projecten willen doen, daar hopen we naartoe te groeien.”

Rode jurk met witte stippen

Naast de speeltuin staat het buurthuis, een verlengde van de speeltuin, waar de hele week verschillende activiteiten worden georganiseerd. Binnen is een knus zaaltje. Aan de linkerkant staat een lange knutseltafel, aan de rechterkant lopen en rijden acht kinderen met ouders en begeleiders naar binnen. Ze gaan in een halve kring zitten, de helft op rieten stoeltjes met felblauwe en okergele kussentjes, de andere helft in hun rolstoel.

Ingeborg Willems (58) geeft muziekles aan gehandicapte kinderen, maar speciaal voor De Gibraltar maakte ze een interactieve muziekvoorstelling, die draait om bewegen, luisteren en vooral zelf muziek maken. “Ik pas het tempo aan, zodat de boodschap binnenkomt,” zegt Willems. “Voor een gehandicapt kind is er vaak een drempel om mee te doen aan een groepsactiviteit. Ze zijn gewend om de enige in een groep te zijn, bij bijvoorbeeld broertjes en zusjes. Hier is het andersom. De broertjes en zusjes gaan mee naar een activiteit voor gehandicapte kinderen.”

Willems draagt een opvallend rode jurk met witte stippen tot op haar enkels. Dat doet ze heel bewust. “Zo herkennen de kinderen mij beter. Herkenbaarheid en herhalen maakt het voor hen makkelijker om te reageren.”

Tijdens de voorstelling wordt die herhaalbaarheid ook toegepast. Willems zingt liedjes met songteksten die makkelijk zijn en keer op keer terugkomen. “Tjoep zegt de vlieger en hij vliegt omhoog,” zingt ze terwijl ze een klein geknutseld vliegertje langs de gezichten van de kinderen laat vliegen. Daarna deelt ze verschillend gekleurde houten stokjes met belletjes uit aan de kinderen, zodat ze zelf kunnen rinkelen.

Voor Xander Vas (11) is De Gibraltar fijn, dankzij alle speciale glijbanen en draaimolens voor kinderen met een beperking.  Beeld Marije Kuiper
Voor Xander Vas (11) is De Gibraltar fijn, dankzij alle speciale glijbanen en draaimolens voor kinderen met een beperking.Beeld Marije Kuiper

Slot van de schommel

Er staat eigenlijk nog een knutselmoment op het programma, maar daar zijn de kinderen vandaag niet voor in. Ze spelen liever op de vloer met speelgoed of gaan buitenspelen. Van de acht kinderen is er één die kan praten. “Ik vind het heel leuk op de rolstoelschommel,” zegt Xander Vas (11). Hij zit in een rolstoel en is meervoudig gehandicapt. Xander kan niet lopen, maar beweegt zich op zijn armen prima voort door de zandbak. De rest van de kinderen drukt zich op andere manieren uit: met gebaren, geluiden of een computerscherm met plaatjes erop.

Al snel wordt om de sleutel van het grote zilveren hangslot om de rolstoelschommel gevraagd. “De schommel kan niet zonder beheer. Het is echt een zwaar ding. De vloer eronder is hard, zodat er een rolstoel overheen kan rijden, maar dat maakt het gevaarlijk om in te klimmen. Ook kunnen kinderen zonder rolstoel eronder komen,” zegt Mulder. Ze haalt de schommel van het slot af. Met drie anderen helpt ze Sam Baggen (6) in de schommel. De rolstoel wordt met spanbanden vastgemaakt. De groene klep van de oranje bak gaat dicht en iedereen staat buiten het hek van de schommel te kijken.

Normaal

Leonie Klaver (35), de moeder van Sam, duwt haar dochter binnen het hek langzaam heen en weer. “Vandaag is de derde keer dat we hier zijn,” zegt ze. “Er is heel weinig voor deze kinderen, dus ik vind het bijzonder en te gek dat dit wordt georganiseerd. Tegelijkertijd vind ik het vreemd dat ik het bijzonder vind. Het zou normaal moeten zijn.”

Sam heeft een meervoudige handicap. “Ze kan wel lopen, maar ze kan geen gevaar inschatten. Ze heeft een cognitief laag niveau. Als ze geen zin meer heeft, dan stopt ze gewoon met lopen. Vandaar dat ze in een rolstoel zit.”

Sam kan niet praten, dus haar moeder kan niet vragen of ze het naar haar zin heeft. “Als ik haar in de rolstoelschommel zet, dan zie ik wel dat ze herkent dat ze iets leuks aan het doen is. Je biedt je kind toch een bepaalde beleving. Daarnaast is het voor ons als ouder ook fijn dat er zo’n dag wordt georganiseerd.”

null Beeld Marije Kuiper
Beeld Marije Kuiper
null Beeld Marije Kuiper
Beeld Marije Kuiper
null Beeld Marije Kuiper
Beeld Marije Kuiper
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden