Plus Zomerserie: rust in je kop

Iedereen een coach: ‘Je moet ook durven confronteren’

Hoe houd je het hoofd koel in Amsterdam? Een zomerserie over de gestreste stad. Vandaag de aftrap: een coach voor iedereen.

Volgens het ministerie van Volksgezondheid ervaart 16 procent van de werknemers burn-outklachten. Beeld Julian Stips

Soms zijn het de twintigers die zo graag willen laten zien dat ze iets kunnen, dat ze totaal overvraagd worden door hun baas. Of de dertigers die willen laten zien dat het best kan: een gezin stichten, carrière maken, sporten en overal even leuk en succesvol zijn. Of het zijn de veertigers, vijftigers die zich afvragen of dit is wat ze tot hun pensioen – wanneer dat ook moge zijn – willen doen.

Keuzestress, worstelen met de balans tussen werk en privé, zingevingsvraagstukken… Veel mensen lopen vast. De cijfers liegen er niet om: volgens het ministerie van Volksgezondheid ervaart 16 procent van de werknemers burn-outklachten. Een derde van het ziekteverzuim komt door werkstress.

Deze zomer brengen we in kaart hoe je het hoofd koel kunt houden in een wereld die steeds meer van je vraagt. 

Yoga kan werken, mediteren, mindfulness, maar ook zingen. We kijken bij het leger, op een basisschool, bij een koor en bij bedrijven, en gaan dieper in op de techniek. 

Vandaag: de enorme groei van het aantal coaches. “Er is steeds meer vraag naar coaches,” zegt Anne de Jong, oprichter van Nonons, een coachingsbureau met vestigingen in Amsterdam en Rotterdam. “Vroeger rustte er nog een taboe op. Zodra iets werd geassocieerd met psychiatrie, hing er een sfeer omheen dat er iets mis met je was. Nu is het veel cooler: je werkt aan je eigen ontwikkeling.” ­Nonons leidt meer dan honderd coaches per jaar op.

De brancheorganisatie Nobco ziet ook een enorme groei: het afgelopen jaar hebben zich 20 procent meer coaches aangesloten. En dat is het topje van de ijsberg. ‘Coach’ is geen beschermde titel, iedereen mag zich zo noemen. Wie zich aansluit bij Nobco, heeft aantoonbare ervaring en een gecertificeerde opleiding gevolgd, onderschrijft een ethische code en kan ter verantwoording worden geroepen via een klachtenprocedure.

De Nobco heeft in kaart gebracht met wat voor vragen mensen een coach inschakelen. De top vijf: balans werk-privé, zelfontplooiing, stress en burn-out, samenwerken met collega’s/functioneren in een team en loopbaanvragen. Driekwart van de cliënten (‘coachees’) is hoogopgeleid. Ruim de helft werkt als leidinggevende, 41 procent is ondernemer. Maar een kwart van de cliënten betaalt de sessies zelf – de kosten variëren van 78 tot 126 euro per uur.

Van de coaches is bijna driekwart vrouw; hoogopgeleid en gemiddeld 52 jaar. “Soms zijn het mensen die zelf een coach hebben gehad, en nu anderen willen helpen,” zegt De Jong. “Of het zijn mensen die één aspect van hun werk het allerleukst vonden, de ontwikkelingsgesprekken met hun medewerkers bijvoorbeeld, en zich daar nu op willen concentreren.”

“Ik vind coaching superleuk: het is slim en speels en analytisch. Maar vergis je niet: als mensen op het schoolplein graag naar je toekomen met hun problemen, ben je nog geen goede coach. Als coach ben je niet ­alleen een luisterend oor, je moet ook durven confronteren. Waar anderen over zouden gaan roddelen, moet jij ­benoemen. Je moet anderen in beweging krijgen.”

Meer weten over zingeving, yoga en meditatie? In het weekend van 5 en 6 oktober is in Amsterdam de Inner Peace Conference, met internationale sprekers op het gebied van yoga en meditatie. www.innerpeaceconference.org

Heleen de Jonge Beeld -

Heleen de Jonge (53)

Werkt 20 jaar als persoonlijk coach in Bos en Lommer

“In mijn praktijk komen veel twintigers en begin-dertigers: mensen aan het begin van hun carrière, die zich graag willen bewijzen. Werkgevers zijn daar heel blij mee, maar kunnen hun werknemers ook helemaal leegtrekken. Hun werknemers voelen zich heel erg gezien, maar krijgen er ook stress van. Hun vragen gaan vaak over hoe ze grenzen stellen en zich kunnen ontwikkelen tegelijkertijd. Vaak negeren ze de lichamelijke signalen die ze krijgen: vermoeidheid, stressklachten, duizelingen, concentratie- en slaapproblemen. Soms gaat het zo ver dat hun keel zich dichtknijpt als hun wordt gevraagd nog een klus op zich te nemen, en dat ze daarna zichzelf toch horen zeggen: oké, dat lukt me wel.”

“Werkgevers hebben vaak niet het idee dat ze mensen overvragen. Zij denken: zolang ik geen nee hoor, kan het kennelijk, ik hoor het wel als het te veel is. En werknemers denken: dit is kennelijk normaal, ik mag geen nee zeggen.”

“Burn-out komt vaak voor bij start-ups. Die zijn bezig de markt te veroveren en hebben weinig oog voor medewerkers. Daar hangt de sfeer: hop, schouders eronder, we doen het met zijn allen. Het is óók heel leuk, zo’n bedrijf is vaak een community, maar de keerzijde is: je moet meedoen. Er komt sociale druk bij.”

“De essentie van coaching is: even stilstaan, je afvragen waar je mee bezig bent, keuzes maken. Regelmatig spreek ik mensen die het altijd heel goed hebben gedaan, maar vastlopen als ze een gezin krijgen. Het combineren valt tegen, en deze mensen willen heel veel: ze stellen hoge ­eisen aan zichzelf, willen hun sociale leven houden, alles moet leuk zijn. Die veelheid geeft stress. De keuzes die je vervolgens moet maken, zijn heel persoonlijk. Het begint met acceptatie, dat niet alles kan. Soms is de oplossing dat mensen minder gaan werken, of een stapje terug doen. Ze maken samen met mij een keuze waar ze blij mee zijn.”

“Ik werk zelf veel vanuit mindfulness, dat is een mooie manier om naar dingen te kijken. Dat is wetenschappelijk bewezen effectief. Maar soms is het een noodgreep, zonder dat naar alle omstandigheden wordt gekeken. Met ­yoga, mindfulness, meditatie of sporten, of door even helemaal niets te doen, kun je het zenuwstelsel tot rust brengen. Van daaruit kun je beter keuzes maken.”

Sophie van Berckel Beeld -

Sophie van Berckel (42)

Werkt 6 jaar als lifecoach in West en Watergraafsmeer

“In mijn werk gaat het om algemene persoonlijke vragen: over loopbaan, stress, burn-out en vitaliteit. Vitaliteit gaat om voeding en beweging, om mensen die meer energie willen, maar het komt eigenlijk van pas bij alle mensen die ik coach. Je kunt bijvoorbeeld stress krijgen van verkeerde voeding. Daar word je moe van, waardoor je minder gaat bewegen en nóg vermoeider wordt. Terwijl: van bewegen wordt je hoofd leger.”

“Bijna al mijn cliënten zijn tussen de 25 en 45. Mensen die zich veel aantrekken wat hun omgeving van ze vindt, op werk en thuis. Ze willen enorme stappen maken, maar hebben tegelijk vaak jonge kinderen. Dat is een risicogroep.”

“Andere mensen worstelen vaak met vragen wat ze nu eigenlijk willen. Millennials die het gevoel hebben dat ze altijd aan staan, door hun telefoon, door Instagram, en die ook alles tegelijk willen kunnen: een leuke baan én ­genoeg vrije tijd om te sporten en vrijwilligerswerk te doen. Ze zitten klem in hun idee van een maakbare ­wereld, die willen alles kunnen rijmen met elkaar. Dat lukt niet, en dan gaan ze malen: wat wil ik nou echt? Ze voelen zich geleefd, hebben het gevoel alles te moeten, dat ze meer moeten genieten. Ze moeten én naar de yoga, én omfietsen naar die ene supermarkt voor biologisch brood. Ze zijn hun intrinsieke drijfveer kwijt. Dat geeft stress. Met hen doe ik oefeningen om hun waardes te ­bepalen: waar ga jij hard van rennen, wat maakt jou blij? Dan kun je veel makkelijker keuzes maken.”

“Soms vraag ik mensen een dankbaarheidsboekje bij te houden, of – voor mensen met weinig zelfvertrouwen – een dagboek waarin ze elke dag drie dingen moeten noteren waarop ze trots zijn. Ik heb ook een aantal oefeningen op het gebied van mindfulness. Ik ga niet mediteren in een sessie. Mensen moeten vooral zelf kijken wat voor ze werkt.”

“Ik geef ook trainingen bij bedrijven. Bij vitaliteit denken veel werkgevers: we geven onze mensen een sportschoolabonnement en zetten een schaal appels neer. Maar dan heb je nog niets gedaan aan slaaptekort, of aan de druk van de eeuwige stroom e-mails. Ook proberen we managers te leren: kijk niet alleen als manager naar je mensen, maar ook als coach.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden