Korreltje zout

Hoe verslavend is dat dagelijkse shot cafeïne nu eigenlijk echt?

null Beeld shutterstock
Beeld shutterstock

We geloven het niet zomaar: de zin en onzin van ons eten en drinken. Deze week: hoe verslavend is koffie?

Jari Goedegebuure

We kennen allemaal wel iemand die zweert bij een straffe bak in de ochtend. Mijn collega krijgt het zelfs voor elkaar in de eerste drie uur van haar werkdag acht kopjes koffie weg te tikken – allemaal met cafeïne. Zonder zegt ze niet te kunnen functioneren. Is dat zo?

Dat zit tussen de oren, zegt onderzoeker Micha Wilhelmus van het Amsterdam UMC. “De effecten van cafeïne op ons functioneren zijn, bij een normaal waak- en slaapritme, minimaal. Na gebruik kun je alleen bij heel simpele taken iets langer je aandacht vasthouden, maar zodra je moet multitasken zijn de voordelen verdwenen.”

Een verslaving aan cafeïne bestaat ondanks de stimulerende werking van de stof dan ook niet. “Binnen de verslavingszorg wordt iets een verslaving genoemd als de gebruiker op verschillende vlakken negatieve gevolgen ondervindt van het middel,” legt preventiedeskundige Tom Bart van Jellinek uit. Denk bijvoorbeeld aan ontwrichtende problemen op het werk of in sociale relaties. “Dat soort problemen zie je vrijwel nooit bij cafeïne.”

Heel af en toe klopt bij Jellinek iemand met een cafeïneprobleem aan, maar dat gaat om ‘extreem gedrag’: mensen die per dag bijvoorbeeld liters energiedrank drinken. “Daar zit dan vaak andere problematiek achter.”

Goed nieuws dus: mijn collega is niet verslaafd, u en ik waarschijnlijk ook niet. Waarom voelt dit voor sommige koffiedrinkers dan toch zo? “Ze zijn verslaafd aan de handeling,” legt onderzoeker ­Wilhelmus uit. “Aan het drinken van dat warme prutje voordat je gaat werken. Dat is een gedragspatroon. Als je dat doorbreekt, ben je er meteen vanaf.”

De gestopte koffiedrinker heeft hooguit een paar dagen last van een duf gevoel of hoofdpijn. “Daarna is de ‘afhankelijkheid’ verdwenen. Zet maar eens een groep koffiedrinkers op een onbewoond eiland; ­niemand wordt dan gek. Nou, geloof me, dat is bijvoorbeeld bij cocaïneverslaafden wel anders.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden