PlusInterview

Het te gekke geldboek leert kinderen over bitcoins, belasting en bubbels – ‘Je hebt elke dag met geld te maken, je leven lang’

null Beeld Kariene van Steenoven
Beeld Kariene van Steenoven

Journalist Arwen Kleyngeld (51) schreef Het te gekke geldboek, voor kinderen – en volwassenen – die willen weten hoe het zit met belastingen, bitcoins en economische bubbels.

Kim van der Meulen

Geld lijkt misschien niet zo’n opwindend onderwerp, maar eigenlijk valt dat best mee, schrijft Arwen Kleyngeld in haar kinderboek over geld. Met verhalen over dure kunstwerken, Pokémonkaarten, bankrovers en cryptomiljonairs schrijft ze luchtig en laagdrempelig over financiële onderwerpen.

Waarom wilde u een kinderboek over geld schrijven?

“Dat idee ontstond in een gesprek met de uitgever die mijn vorige twee kinderboeken heeft uitgebracht. Ze wilde graag een boek over geld, zei ze. Bij mij viel meteen het kwartje, want ik schrijf veel over financiële onderwerpen voor het AD en Rabo &Co. Toen ik op zoek ging naar kinderboeken op dit gebied, bleek er bijna niets te zijn. Terwijl het een cruciaal onderwerp is; je hebt elke dag met geld te maken, je leven lang. De paar boeken die ik vond, zijn saai of vertellen kinderen met een opgeheven vingertje: goed sparen, geen geld uitgeven dat je niet hebt. Als je op een leuke manier in de basis uitlegt wat geld is en waarom je misschien wel of niet moet sparen, kunnen kinderen dat zelf bepalen.”

Het nut van belastingen, de geschiedenis van geld, beleggen: hoe maak je zulke onderwerpen leuk en begrijpelijk?

“Door korte stukjes te schrijven. Je kunt afhaken of doorlezen wanneer je wilt. De tekeningen van Kariene van Steenoven trekken je ook echt de tekst in. En ik probeer het zo aantrekkelijk mogelijk te maken door verhalen te vertellen. Waarom zijn sneakers minder waard als ze al gedragen zijn, maar juist meer als Kanye West dat heeft gedaan? Waarom is een schilderij van Banksy zo veel geld waard, en nog meer als het versnipperd is? Dat is natuurlijk heel raar. Ik leg aan de hand van de tulpenmanie in de 17de eeuw uit wat speculeren is. Dat is van alle tijden. Rond 2000 ben ik veel geld kwijtgeraakt omdat ik World Online-aandelen had gekocht. Dat deden veel leeftijds­genoten omdat je daar heel rijk van zou worden. En de mensen die vorig jaar na een oproep op Reddit aandelen GameStop kochten om machtige hedgefondsen dwars te zitten, zijn daar ook niet rijk van geworden; dat aandeel werd steeds duurder en is vervolgens ingestort.”

null Beeld Kariene van Steenoven
Beeld Kariene van Steenoven

Zelfs banken tuigen campagnes op om kinderen geldwijs te maken. Is er meer aandacht voor financiële opvoeding?

“Dat vind ik lastig te zeggen, maar ik weet wel dat banken op hun wettelijke verplichting tot voorlichting worden gewezen. Overal staan disclaimers bij: geld lenen kost geld. Beleggen? Pas op, je kunt je inleg verliezen. Verder zijn er veel influencers die op Instagram financiële informatie geven: finfluencers. Maar die worden soms betaald door bijvoorbeeld een beleggingspartij. Ook daarom wilde ik mijn boek schrijven: als je basiskennis hebt, doorzie je zulke belangen eerder. Van beleggen wordt niemand namelijk zomaar rijk. Ja, als je tien jaar geleden cryptomunten had gekocht. Maar koop je ze nu, dan is dat zeer de vraag. Dat geldt ook voor Pokémon­kaarten, schrijf ik in mijn boek: als je geluk hebt, koop je een zeldzaam, niet gekreukt exemplaar dat duizenden euro’s opbrengt. Maar de meeste zijn maar een paar cent waard.”

Wat heeft u als kind meegekregen over geld?

“Mijn ouders waren heel open over geld en gaven me de basiskennis mee: wat kost een huis, wat betaal je aan hypo­theek, wat verdien je? Tegenover mijn kinderen, die nu 17, 19 en 21 zijn, heb ik ook altijd geprobeerd open te zijn over geld en ze dingen uit te leggen. Maar ik denk wel dat geldzaken wat ingewikkelder zijn geworden. Crypto bestond toen ik jong was nog niet, je spaarde wat, bijna niemand belegde. En over sommige dingen dacht je niet na. Als student stond ik standaard rood; ik had geen idee hoeveel rente me dat kostte. Pas achteraf dacht ik: dat was eigenlijk heel dom.”

null Beeld Kariene van Steenoven
Beeld Kariene van Steenoven

Toch schrijft u nergens: leen geen geld, beleg niet.

“Nee, ik wilde wegblijven van dat opgeheven vingertje. Er is niks mis met beleggen trouwens, als je je inleg maar kunt missen. Het wordt een ander verhaal als je geld gaat lénen om te beleggen, of er je hele vermogen in stopt.”

Steken volwassenen ook iets van uw boek op?

“Zeker. Het is geschreven voor kinderen vanaf een jaar of acht, maar voor volwassenen is het ook heel informatief. Ik heb er zelf ook veel van geleerd, vooral over cryptomunten. Hoe zit het met die blockchain, hoe komen mensen aan cryptogeld, kan dat gestolen worden? Daarbij stuitte ik ook op een interessant verhaal van een oplichter die met zijn bedrijf in valse bitcoins handelde en plotseling verdween. Maar ik heb ook van alles opgestoken over andere onderwerpen: woekerrentes, inflatie, internationaal betalingsverkeer. En belasting: hoeveel betalen we eigenlijk en waar gaat dat naartoe?”

null Beeld Kariene van Steenoven
Beeld Kariene van Steenoven

Niet meteen een onderwerp waarmee kinderen dagelijks in aanraking komen.

“Nee, maar het is goed om te weten dat er publieke voorzieningen zijn en dat iedereen daaraan meebetaalt. Belasting is iets waar je volwassenen alleen over hoort klagen, terwijl we het allemaal belangrijk vinden dat er goede zorg is, dat er geen échte armoede is omdat we basisvoorzieningen hebben en dat iedereen naar school kan. Waarom zouden kinderen te jong zijn om dat te weten? Het hoofdstuk over belasting is misschien niet het spannendste, maar je hoeft het boek ook niet van begin tot eind te lezen.”

Welke hoofdstukken kunnen we beter niet overslaan?

“Het eerste en tweede, waarin wordt uitgelegd wat geld is en wat de geschiedenis ervan is. Dan snap je een beetje hoe het zit met waarde en hoe het geldsysteem ontstaan is. De verhalen over bankrovers en piraten vind ik ook leuk. En de nutteloze feitjes over geld, met dingen die absurd duur zijn. Wc-papier van 22-karaats goud dat een miljoen per rol kost bijvoorbeeld, of een hamburger van 5000 euro. En het laatste hoofdstuk bevat een belangrijke boodschap. Daarin wordt namelijk uitgelegd waarom geld niet gelukkig maakt. De meesten van ons gaan niet rijk worden, dat is gewoon zo. Daarom is het goed te weten dat je volgens de wetenschap gelukkiger wordt van leuke mensen om je heen en leuke dingen doen dan van heel veel geld hebben.”

Arwen Kleyngeld: ‘Ik wilde vooral wegblijven van het opgeheven vingertje.’  Beeld Marjet van Veelen
Arwen Kleyngeld: ‘Ik wilde vooral wegblijven van het opgeheven vingertje.’Beeld Marjet van Veelen

Arwen Kleyngeld: Het te gekke geldboek, €19,99 Fontaine Uitgevers

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden