Plus

Het ontbijt skippen? Niks daarvan!

Hiske Versprille neemt ons mee door de veranderende ontbijtcultuur, van vruchtenhagel en havermout tot Amerikaanse pancakes. 'Als we het ontbijt nou eens zouden gaan beschouwen als gewoon, een van de maaltijden.'

Hiske Versprille: 'Ontbijten als een vorst, lunchen als een heer en dineren als een bedelaar' Beeld Jorris Verboon

Het was wel even schrikken voor ondergetekende -vrolijk groot geworden met allisonvolkoren en Becel, belegen kaas en gestampte muisjes, vijf bekers melk per dag en in het weekend een eitje en een glaasje sjuuderans.

Het nationaal schoolontbijt leek mij altijd een goeiig initiatief om kindjes de dag beter te laten beginnen, maar plotseling werd het weggezet als je reinste kindermishandeling! Onverantwoorde marketing over de rug van ons grut! Smeerkaaspraktijken! Ontbijtindoctrinatie met vruchtenhagelslag!

Poreuze botten
Nieuws over het ontbijt is zelden vrolijk. Waar je voor het avondeten meestal een keur hebt aan interessante berichten over trends, diëten, ambachtslieden en herkomst, gaat ontbijtnieuws over grimmiger zaken: mensen die er hoog cholesterol en kanker van krijgen (eieren met spek) of een dikke buik (brood).

In jus d'orange zit meer suiker dan in cola, las ik laatst, en van melk en yoghurt krijg je poreuze botten. Ook weer zoiets.

Skippen dan maar, dat ontbijt? Niks ervan! Ontbijten als een vorst, lunchen als een heer en dineren als een bedelaar, is het devies, want tegenover de gevaren van veelgegeten gerechten staan tientallen onrustbarende berichten over ontbijtloze kinderen die hongerig in de schoolbanken zitten te suffen, en ook volwassenen zonder ochtendhonger komen er slecht vanaf: die zouden ook weer dik worden, gestrest en ongeconcentreerd. Het zit allemaal niet mee met wat wel op dreigende toon de Belangrijkste Maaltijd van de Dag wordt genoemd.

Dat lijkt allemaal toch wel mee te vallen. Wie 's ochtends geen honger heeft, hoeft zich om gezond te blijven echt niet te dwingen iets naar binnen te proppen. Een opvallend groot aantal onderzoeken die zouden aan­tonen hoe belangrijk het ontbijt is, is uitgevoerd door - of in opdracht van - ontbijt­reuzen als Kellogg's. Het Amerikaanse ontbijt van eieren met spek werd populair nadat de vleesverwerkende industrie een dokter had betaald om te zeggen dat dat het enige echt goede begin van de dag was. Het ontbijt is dus geen 'moetje', maar een maaltijd als alle andere.

Oprukkende brunch
En net als lunch en diner wordt ook het ontbijt steeds vaker buiten de deur genuttigd.

Naast de opkomst van restaurants die zich specifiek richten op het ontbijt- en brunch­publiek, doen ook veel reguliere zaken de deuren een paar uurtjes eerder open en ­serveren eenvoudige ontbijtjes aan de vroege vogels.

De gespecialiseerde dagzaken schieten als paddenstoelen uit de grond- ondernemingen met klinkende Engelse namen als The Breakfast Club, Bakers and Roasters en Drovers Dog openden binnen twee jaar diverse vestigingen, en alsnog moet je regel­matig minimaal drie kwartier in de rij voor een plekje.

Die oprukkende Amsterdamse brunch is bijna overal afgekeken van de Amerikaanse; de moddervette eierdrieling benedict, florentine en royale (eieren op muffins met hollandaisesaus en respectievelijk ham of bacon, spinazie en zalm) zijn alomtegenwoordig, evenals de mollige Amerikaanse pannenkoekjes en hartigheden als hash browns.

Wat we ook vaker zien: de Mexicaans geïnspireerde huevos rancheros en de uit New York afkomstige, verslavende zoet-hartige fastfoodbom van gefrituurde kip met wafels en stroop.

Kokoschutney en sambal bij het ontbijt? Daarvoor moet je in Zuid-India zijn Beeld Jorris Verboon

Tegenover al die zware gerechten staan de gezondheidsontbijtjes, en die zijn minstens even populair. Aan havermout en groene smoothies worden door blakende bloggers bijkans magische krachten toegeschreven, en de horeca speelt daar handig op in.

Bedrijven als Juice Brothers en Mister Blend (ook allebei met meer locaties) verkopen handige meeneemflesjes met koudgeperst sap en superfoods, maar ook bijvoorbeeld de razend populaire acaibowls (een ontbijt van koude vruchtenpulp met allerlei noten, zaden en vers fruit erop). Ook populair: de overnight oats - havermout of andere graanvlokken die niet gekookt, maar een nacht geweekt zijn, meestal in plantaardige melk of water.

Er is dus meer keuze dan een paar jaar geleden, maar het idee van wat het ontbijt nou eigenlijk is blijft nog redelijk conservatief. Elders in deze special valt ook al te lezen dat het goedkoopste en het duurste ontbijt van de stad nog altijd uit ongeveer dezelfde onderdelen bestaan: ei, brood, vruchtensap, zuivel.

Blikje cola
Waar je in Parijs en Londen kunt ontbijten met de Vietnamese noedelsoep pho, hummus en shakshuka is dat in Amsterdam nog helemaal zo makkelijk niet te vinden. Gelukkig begint langzaamaan door te dringen - zelfs bij het aartsconservatieve Voedingscentrum - dat het ontbijt óók een prima gelegenheid is om alvast groenten of vis tot je te nemen.

Shakshuka, avocado op toast en ontbijtsalades, hartige havermout met pittige spinazie. De Turken hebben dat goed begrepen: het ontbijt bestaat uit allerlei groentegerechten, olijven, witte kaas en een heerlijk type roerei dat menemen heet.

Veel Turkse restaurants, ook in Amsterdam, bieden een onbeperkt ontbijtbuffet, vaak voor een zacht prijsje. Mijn eigen favoriete snelle katerontbijt is een haring met een blikje cola­- doe met deze informatie wat u wilt.

Als we het ontbijt nou eens zouden gaan beschouwen als gewoon, een van de maaltijden, iets waarvoor we helemaal niet al te veel regels hoeven opstellen. Geen wondermiddel, geen groot gevaar, maar gewoon de slaap uit je ogen wrijven en eens zien: waar heb ik vanochtend eigenlijk zin in?

De ontbijtwijzer hieronder doet een poging je te helpen jouw ideale ontbijt te vinden, en geeft tevens een suggestie van waar je die specifieke maaltijd kunt gaan eten.

Beantwoord de vragen en kom uit bij jouw perfecte ontbijtstek. Beeld Jorris Verboon
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden