Digitalis lutea

PlusVier jaargetijden

‘Het leuke is dat de bloemen allemaal aan één kant van de stengel staan’

Digitalis luteaBeeld Elspeth Diederix

Beeldend kunstenaar Elspeth Diederix heeft een bloementuin: The Miracle Garden in het Erasmuspark. Wekelijks fotografeert ze in haar tuin en beschrijft ze wat ze ziet. Deze week: de Digitalis lutea.

Dit is Geel vingerhoedskruid. Ik hoop dat hij nog bloeit in de tuin, want soms is het ineens voorbij. Hij staat ook al een tijdje te bloeien te midden van mijn beginnende zee van Oost-Indische kers. Niet een heel opvallende bloem, maar dat zachte geel is soms ook heel prettig. Wat ik leuk vind is dat de bloemen allemaal aan één kant van de stengel staan. Hij heeft zichzelf niet erg uitgezaaid, maar gelukkig is dit een van de weinige uit zijn familie die wat langer leeft. Ik ben ze thuis zelf gaan zaaien; ik zie een klein veldje van deze beeldige Digitalis lutea voor me. In het najaar zijn mijn zaailingen hopelijk groot genoeg om erbij te zetten.

Lathyrus sativus ‘Azureus’ 
 Beeld Elspeth Diederix
Lathyrus sativus ‘Azureus’Beeld Elspeth Diederix

Mijn lieveling op het moment: een kleine klimmer met het blauwste, teerste bloemetje. Een Lathyrussoort. Ook een eenjarige, zoals de Lathyrus odoratus, maar deze ‘Azureus’ geurt niet. Hij maakt dat goed met zijn waanzinnige blauw. En als je heel goed kijkt, zie je een roze hartje en donkerblauwe lijnen in het bloemblad. Dit bloemetje zou ik niet meer willen missen in de tuin. Ik moet hem wel een beter raamwerk geven om tegenop te klimmen, of juist de ranken goed over de grond en tussen de andere planten leiden. Volgend jaar probeer ik dat laatste.

Crocosmia 'Lucifer' Beeld Elspeth Diederix
Crocosmia 'Lucifer'Beeld Elspeth Diederix

Dit deel van de tuin heeft weinig aandacht gekregen dit jaar. De afgelopen jaren was dat niet nodig, want alles deed het goed. Maar deze zomer zijn de dahlia’s opgegeten en de Helenium ‘Moerheim Beauty’ is niet teruggekomen. Daarentegen bloeien de Knautia macedonica’s (de paarse bloemen op hoge stelen ) wel, maar gaan ze massaal liggen. Alleen de Crocosmia ‘Lucifer’, ook wel Montbretia ge­noemd, blijft overeind en houdt dit stukje mooi. De rode bloemen zijn zo fel van kleur, dat ze alle aandacht wegleiden van de wanorde eromheen. Als fotograaf houd ik van die chaos in tuinen, maar als tuinvrouw vind ik dat lastiger en zie ik de tuin liever wat keuriger en meer onkruidvrij.

Lychnis chalcedonica Rosea. Beeld Elspeth Diederix
Lychnis chalcedonica Rosea.Beeld Elspeth Diederix

Lychnis chalcedonica wordt ook wel brandende liefde genoemd door de felrode bloemkleur. Deze ‘Rosea’ is niet rood maar roze. Ik vind het altijd speciaal als ik een bloem in een afwijkende kleur heb. Dat blijkt niet altijd op te gaan. Kijk maar naar de witte borage. Deze variant is vrij saai. De bloemen zijn te klein om in het wit op te vallen tussen al dat blad. Dan kun je beter kiezen voor de variant met zijn intens blauwe bloemen. Onlangs heb ik de Lychnis chalcedonica ‘Carnea’ ontdekt. Ook met roze bloemen, maar lichter van kleur. Hier hebben de losse bloemen onderling nét verschillende tinten, met een klein beetje rood erin. Die wil ik nu dus ook voor de tuin.

Digitalis parviflora. Beeld Elspeth Diederix
Digitalis parviflora.Beeld Elspeth Diederix

Dit is een plant uit het geslacht digitalis, waarvan de bekendste het gewone vingerhoedskruid is. Het woord digitalis is afgeleid van het Latijnse woord digitus wat vinger betekent. Elke bloem is een hoedje voor een vinger. Deze digitalis heet parviflora en dat betekent dat hij kleine bloemen heeft. Ik blijk erg van deze plantenfamilie te houden, er staan nu al diverse soorten in de tuin: digitalis ferruginea, digitalis lanata, digitalis lutea, digitalis mertonensis, digitalis obscura en de digitalis purpurea. Misschien moet ik ze gaan verzamelen. Er blijken zo’n twintig verschillende soorten te zijn. Maar misschien is het zo wel genoeg. Ze zaaien zich uit. En ze zijn giftig.

Dianthus deltoides ‘Flashing Light’. Beeld Elspeth Diederix
Dianthus deltoides ‘Flashing Light’.Beeld Elspeth Diederix

De rode klaproos onder in het beeld herkennen de meeste mensen wel. Die groeit hier in een veldje rode, stervormige bloemetjes. Dat zijn steenanjers. Om precies te zijn de Dianthus deltoides ‘Flashing Light’, die soms ook wel ‘Leuchtfunk’ heet. Beide namen zijn leuk. De bloemetjes worden niet zo hoog, misschien 20 centimeter. Ze zijn fel van kleur, bloeien overdadig en staan in een zonnig hoekje aan de rand van het terras in de tuin. Ik wil ze vermeerderen, zodat ze straks rondom het hele terras bloeien. Het is me vorig jaar al gelukt met een klein stukje. (PS De papaver in knop van twee weken geleden bleek de Papaver somniferum ‘Danish Flag’).

Helipterum roseum ‘Pierrot’. Beeld Elspeth Diederix
Helipterum roseum ‘Pierrot’.Beeld Elspeth Diederix

De Pierrot is een papierbloem. Als je de bloemblaadjes tussen je vingertoppen wrijft, voelt het alsof deze bloem van papier is gemaakt. Er zijn verschillende soorten papierbloemen, maar ze hebben allemaal een strakke, geometrische structuur die mij altijd doet verwonderen. De bloem is felwit met een knalgele rand rondom een donker hart. Een klein eenjarig laag bloemetje, maar heel opvallend. Je kunt ze ­drogen, maar ik vind ze leuker in de tuin. Had ik er maar meer van gezaaid. Als je deze in de tuin ontdekt moet je even aan de bloemblaadjes voelen.

Papaver somniferum ‘slaapbol’. Beeld Elspeth Diederix
Papaver somniferum ‘slaapbol’.Beeld Elspeth Diederix

Verschillende papavers bloeien nu in de tuin. Deze die hier in de knop staat, is de eenjarige Papaver somniferum, een slaapbol. Erachter groeit de Silybum marianum, de mariadistel, met schitterend gemarmerd blad. Ik heb een papaverveldje gezaaid voor een kunstopdracht voor het Amsterdam UMC, waarvoor ik medicinale planten aan het fotograferen ben. Beide planten op de foto worden verwerkt in medicijnen. Ik heb verschillende cultivars gezaaid van de Papaver somniferum. Ben zo benieuwd hoe deze gaat openen. Is het de paarse ‘Lauren’s Grape’, of ‘Black Swan’ met donkere, bijna zwarte gekartelde bloemblaadjes, of misschien toch de rood met witte ‘Danish Flag’?

Iris germanica ‘Batik’.
 Beeld Elspeth Diederix
Iris germanica ‘Batik’.Beeld Elspeth Diederix

Eindelijk zijn ze er, de irissen. De Iris germanica, de baardiris, doet je even stilstaan. Zo groot, zo overdreven. Hier laat ik Iris germanica ‘Batik’ zien met geschilderd blad, ze heeft witte vlekken en spikkels op blauw, maar een effen iris is net zo sensationeel. Ik zou zo’n bloemblad het liefst om me heen willen slaan. Deze ‘Batik’ is zelfs geurend. Ik geloof vanille-achtig, maar het is moeilijk te zeggen want misschien is het de overweldigend bloeiende Wisteria vlakbij die ik ruik. Er bloeien nog een paar baardirissen met heel ongewone kleuren, zoals Iris ‘Thornbird’; beige met een zweem van lichtgroen en paars. En de zwarte Iris ‘Black Suited’ staat nu in de knop. Die wil je niet missen.

Aquilegia vulgaris ‘Nora Barlow’. Beeld Elspeth Diederix
Aquilegia vulgaris ‘Nora Barlow’.Beeld Elspeth Diederix

Mei is de maand van de akelei. Ook van de irissen, maar die zijn dit jaar laat. Deze akelei ‘Nora Barlow’, vernoemd naar de kleindochter van Charles Darwin, is erg blij in mijn tuin en heeft zich fijn uitgezaaid. Een klein woud heb ik nu van deze driedubbele akelei. De roze bloembladeren kleuren wit naar het uiteinde, met een zweem van lichtgroen. Het zijn perfecte geometrische sculpturen. Een andere favoriet van mij is de Aquilegia canadensis, die nu bloeit met rood-gele bloemen en lange sporen. Ga kijken in de tuin, en volgende week hier dan hopelijk een iris!

Camassia leichtlinii ‘Caerulea’. Beeld Elspeth Diederix
Camassia leichtlinii ‘Caerulea’.Beeld Elspeth Diederix

Deze prairielelie staat nu volop in bloei. Helaas heeft de regen alles laten instorten, maar ze blijft bloeien. Vanuit de platgeregende stengels richten de bloemtrossen zich toch nog op. En opnieuw dat blauw dat je in de schemer moet gaan zien. Ieder jaar ben ik verbaasd dat deze ­hele groep planten compleet verdwijnt nadat ze zijn uitgebloeid. Elke keer weer blijf ik over met een groot gat in de tuin. Maar dit jaar ben ik voorbereid. Er staan in mijn kas eenjarige zaailingen klaar die ik voor dit plekje bewaar.

Aquilegia vulgaris ‘Petticoat Pink’. Beeld Elspeth Diederix
Aquilegia vulgaris ‘Petticoat Pink’.Beeld Elspeth Diederix

Deze akelei heb ik jaren geleden zelf gezaaid. Een heel grappige met dubbele bloemen en korte sporen. Net taartjes. Van buiten naar binnen verandert ze van kleur, van roze naar wit. Alleen als ze nét opengaat is de bloem van binnen geel. Ik heb zeker tien soorten akelei in de tuin. Op het moment bloeit ook de Aquilegia viridiflora ‘Chocolate Soldier’ met chocoladebruine bloemen en lichtgroene ­kelkbladen. Deze blijft vrij laag met een fijn blad. Moeilijk te vinden nu tussen de uitgebloeide stengels van irissen. Ben benieuwd wie haar ontdekt.

Tulipa ‘Spryng Break’. Beeld Elspeth Diederix
Tulipa ‘Spryng Break’.Beeld Elspeth Diederix

Als je op een zonnige ochtend door de tuin wandelt kun je de tulpen zien openvouwen. Net zo blij met de zon als wij. Sommige hebben de mooiste tekeningen op hun blad, of anders heeft het blad een mooi patroon of een gekleurd randje. Ik vind gestreepte bloembladeren ­onweerstaanbaar. Zo ook het blad van deze Tulipa ‘Spryng Break’. Een crèmewitte bloem met rode vlammen, elk bloemblad een originele tekening.

Tulipa ‘The Beauty of Spring’ Beeld Elspeth Diederix
Tulipa ‘The Beauty of Spring’Beeld Elspeth Diederix

Wat een tulp. Deze blijft terugkomen. Waar andere tulpen na een paar jaar in de grond langzaam verdwijnen, blijft deze wondermooi. Ze lijkt te gloeien. Langs elk bloemblad is op de rand een omtrek gemaakt met een fijne rode lijn. ‘The Beauty of Spring’ is een Darwinhybride-tulp. Grote tulpen zijn het, op stevige stengels, en voordat ze opengaan en uitrollen tot dikke komvormige bloemen zijn ze hoekig – watje niet verwacht bij een tulp.

Hyacinthus orientalis. Beeld Elspeth Diederix
Hyacinthus orientalis.Beeld Elspeth Diederix

Deze hyacinten staan voor het vierde jaar te bloeien. Ik had een grote groep verschillende blauwe hyacinten bij elkaar geplant. Ze zijn iets minder vol dan het eerste jaar en de bloemen staan nu wat verder uit elkaar aan de steel. Eigenlijk vind ik ze zo mooier. ‘Blue Jacket’ met een streep op elk afzonderlijk bloemblaadje en ‘Caribbean Dream’ die verkleurt van lila naar een helder lichtblauw. Het best zijn ze te bewonderen als het nét schemert en het blauw gaat oplichten. Ze zijn bijna uitgebloeid maar er komen nieuwe aan, zoals de boshyacint (Hyacinthoides non-scripta). Deze heeft een lossere vorm met een overhangend steeltje waarvan de bloemen sierlijk naar beneden hangen.

Narcissus ‘Accent’. Beeld Elspeth Diederix
Narcissus ‘Accent’.Beeld Elspeth Diederix

Narcissus ‘Accent’

Het narcissenseizoen is weer begonnen. Wie denkt dat narcissen allemaal geel zijn, heeft het mis. Er zijn zo veel soorten en kleuren. Alleen al in The Miracle Garden bloeien 21 verschillende narcissen. Grote witte, zoals Mount Hood, of met een gekleurde kroon zoals deze Accent. Sommige narcissen, zoals mijn favoriet de citroengele Hawera, hebben meerdere bloemen aan een stengel of zijn geurend. Voor iedereen is wel een lievelingsnarcis te vinden. Ook fijn aan deze bol: hij komt elk jaar weer terug. Wel ergens planten waar het zonnig is en de grond goed draineert. De bollen kunnen anders wegrotten en het heeft dan geen zin om ze de grond uit te kijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden