PlusBeeldspraak

Het gaat er soms nogal bloederig aan toe op het Imagine Filmfestival

Het Imagine Filmfestival signaleert een heropstanding van de Indonesische griezelfilm. Dat brengt de herinnering terug aan een sigarenboer die meer dan tabak verkocht.


The Queen of Black Magic van regisseur Kimo Stamboel, te zien tijdens het Imagine Filmfestival.  

 Beeld
The Queen of Black Magic van regisseur Kimo Stamboel, te zien tijdens het Imagine Filmfestival.

Zou het wat zijn? Zit er iets goeds tussen? Het verzamelaarsoog werd getroffen door een rek vol ­videobanden, dat voor een tabakswinkel op de Bilderdijkstraat stond. Toen er overal werd gerookt, hadden sigarenboeren soms een ­selectie pulpfilms in de aanbieding. Als fijnproever kon je vaak op afstand inschatten of er geoogst kon worden. Dat hing samen met het type videodoos en de vormgeving van het hoesje.

Op de Bilderdijkstraat meende ik banden van Delta ­Video en Sunrise Tapes te ontwaren. Daar moet je nooit aan voorbijfietsen. Films van die Hollandse pulpdealers kunnen een voltreffer op een videoparty worden. Het oversteken en afstappen werd beloond met een puike Spaanse thriller uit de jaren zeventig van Sunrise en een Indonesische splatterfilm uit de jaren tachtig van Delta.

Ik kon niet meteen bevroeden dat de Deltatape mede dankzij de hondsberoerde uitvoering een persoonlijke ­favoriet zou worden. De foto’s op het spuuglelijke hoesje van Special Silencers beloofden een boel bloed en actie. De toelichting op de achterzijde deed daar nog een schepje bovenop: ‘Dit is een spannende actiefilm met veel karate. Maar de hoofdrol speelt een speciale tablet die in het menselijk lichaam blijft groeien totdat de maag barst en de ‘wortel’ het lichaam op alle delen open scheurt. Deze pillen heten: SPECIAL SILENCERS.’

De Bruce Lee van Indonesië

Omdat het hoesje ook vermeldde dat Barry Prima de hoofdrol vertolkte stond vast dat het een Indonesische knokfilm uit de jaren tachtig betrof. Prima werd in 1955 als Hubertus Knoch in Bandung geboren. Hij kan met enige overdrijving de Bruce Lee van Indonesië genoemd worden. Hij werd een ster door zijn flitsende optreden als Jaka Sembung in de gelijknamige film uit 1981, die met de ­exporttitel The Warrior ook in Nederlandse videotheken doel trof. Allicht: in films met Bruce Lee zien we de held nooit tegen Hollandse smeerlappen tekeer gaan en staat onze nationale driekleur niet symbool voor uitbuiting en onderdrukking.

In zijn doorbraakfilm strijdt Prima tegen voetsoldaten van de koloniale overheersers, voor hij met luitenant De Boer, raadsheer Van Allen en eindbaas kapitein Van Schram afrekent. De film bevat sterke staaltjes bruut ­geweld en zwarte magie: de ledematen vliegen in de rondte en een schurkenhoofd dat van de romp gescheiden wordt neemt daarop gewoon weer plaats om lachend verder te knokken. Als je dat eenmaal gezien hebt wil je de drie vervolgen ook zien en weet je bij de sigarenboer op de Bilderdijkstraat wat je moet doen. Prima? Kopen!

De heren van het in Den Haag gevestigde Delta Video ­deden hun stinkende best om de video-uitgave van Special Silencers te verprutsen. Het videobeeld geeft alleen het middenstuk van het oorspronkelijke breedbeeld weer, waardoor je gesprekken tussen samenzwerende schurken hoort terwijl je naar een bloemenvaas op een salontafel kijkt. Met hinderlijke regelmaat verschijnt de tekst ‘Copyright Delta Video’ in beeld; een gevoel voor de koloniale traditie kan de Haagse heren niet ontzegd worden. Jaka Sembung zou er wel raad mee weten!

Alle gekheid op een stokje: de rammelende Nederlandse videoversie van Special Silencers is inmiddels een verzamelaarsobject. De film zwerft alleen in deze versie op het internet rond; gemangeld, gehavend en geliefd.

Omkeerbare onthoofding

In de jaren negentig moesten we naar de sigarenboer om de knotsgekke hoogtepunten uit de Indonesische B-filmerij te zien. Anno 2021 kunnen we de nieuwe horrorfilms uit de archipel in het themaprogramma van het Imagine Filmfestival ook niet in de bioscoop bekijken. Het blijft ­behelpen, want dit soort films heeft baat bij een rumoerige voorstelling.

In de online-editie van het filmfestival wordt The Queen of Black Magic als een update van de gelijknamige Indonesische splatterfilm uit 1981 gepresenteerd. Het is geen herverfilming van het oorspronkelijke verhaal, waarin een ­gedumpte bruid in spe onder invloed van een boze tovenaar met zwarte magie wraak neemt op haar ex en een vrome moslim het kwaad overwint.

De nieuwe versie van regisseur Kimo Stamboel speelt zich af in een weeshuis, waar verzwegen misstanden tijdens een reünie van oud-bewoners een akelig staartje krijgen. In tegenstelling tot de roemruchte films uit de jaren tachtig komt de hedendaagse pendant ingetogen op gang, maar in de krankzinnige apotheose gaat het er net zo ­eigenzinnig en bloederig aan toe als destijds. De krioelende duizendpoten, rupsen en maden en de omkeerbare onthoofding zijn terug van weggeweest.

Productiemaatschappij Rapi Films heeft in dertig jaar een enorme ontwikkeling doorgemaakt: de oude Queen was ontwapenend mal, de nieuwe is angstaanjagend. Het doet vermoeden dat de heropleving van de Indonesische genrefilm meer fraaie vruchten zal afwerpen. Het zou mooi zijn als Rapi Films de koene verzetsstrijder Jaka Sembung ook reanimeert, nu diens oude vijanden en ons koloniale verleden ter discussie staan. Een nieuwe Jaka Sembung zal toch niet weer bij de sigarenboer eindigen? Welnee: daar rollen we de rode loper voor uit!

Imagine Filmfestival, 7 t/m 17/4, imaginefilmfestival.nl. Themaprogramma Geesten en ­Demonen in de Indonesische Genrefilm (drie nieuwe films en een talkshow) krijgt in het ­najaar een vervolg in de Openbare Bibliotheek Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden