null

PlusVier jaargetijden

Het eerste jonge groen in de tuin is zo spannend

Beeld Elspeth Diederix

Beeldend kunstenaar Elspeth Diederix heeft een bloementuin: The Miracle Garden in het Erasmuspark. Wekelijks fotografeert ze in haar tuin en beschrijft ze wat ze ziet. Deze week: allium ‘Purple Sensation’.

Elspeth Diederix

Zo op het eerste gezicht misschien niet zo heel interessant. Een beetje blad, een beetje groen. Maar dat eerste jonge groen dat te zien is in de tuin is zo spannend. Er komt nu overal wat op. Dit is het blad van een sierui. De allium ‘Purple Sensation’. Heel misschien is het de ‘Globemaster’ of ‘Gladiator’ maar die aantekeningen ben ik allang kwijt. Het verschilt ook niet veel, vind ik. Wat centimeters in de lengte, net een ander paars. Ze krijgen allemaal lange, recht opgaande stengels met een paarse bol waar alle bijen dol op zijn; wilde bijen, honingbijen, hommels. En wij ook.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Dit is een heuchera. In het Nederlands heet hij purperklokje. Ik vind heucheras geweldig. Er zijn zo veel verschillende soorten. Er zal vast ook een naam zijn voor heucheraverzamelaars, zoals de verzamelaars van sneeuwklokjes galantofielen heten. Naar de botanische naam galanthus. Heucharofielen? Heuchafielen? Dit is ‘Cherrry Cola’. Het blad van bovenaf is koperrood van kleur, maar de onderkant is roze. Heucheras moet je om de paar jaar scheuren, want ze gaan wat lelijk omhoog groeien en zien er dan wat iel uit. Dat is bij mij nu zo. Dit voorjaar moet ik ze echt gaan delen en opnieuw planten om ze weer mooi vol te laten groeien.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Ik heb nog kleur gevonden in de tuin. Weer een rood. Nu van het blad van de geranium sanguineum ‘Tiny Monster’. Het is een bloedooievaarsbek. Sanguineum slaat op de rode herfstkleur van het blad en geranium komt van het Griekse woord geranos, dat ooievaar betekent. De vruchten van deze plant lijken wat op de snavel van een ooievaar. Voordat die zaden vormt, want dan klapt de vrucht open en wordt het iets heel anders. Ook leuk om te zien. Maar nu dit mooie blad. Het schijnt een makkelijke en snelle groeier te zijn. Hopelijk beter dan de geranium sanguineum ‘Elke’ die ook in de tuin staat maar langzaam verdwijnt.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix
PS 16 januari 2023
Vier Jaargetijden Beeld Elspeth Diederix
PS 16 januari 2023Vier JaargetijdenBeeld Elspeth Diederix

Deze rozenbottels die je hier aankijken met opgemaakte ogen zijn van een rambler roos. Eentje die niet heel hoog wordt, met abrikoos en zacht geel kleurende bloemen die in trossen groeien en ook heerlijk geuren. En dan deze mooie, rode, ronde bottels. Ik heb bij de drie torens waar de eerste jaren siererwten tegenaan klommen nu klimrozen geplant. Bij deze toren groeien de rozen het beste. Er is dan wat langer wat te zien rondom de torens. Zeker met zulke vrolijke bottels, want de siererwten waren allang weggehaald. Ik mis ze, maar in de lente ga ik hier en daar een enkele tussen de rozen planten.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Dit is de grote kaardebol. Vorig jaar heb ik twee plantjes gekregen, kleine plantjes. Niets eraan deed vermoeden dat ze zo groot en aanwezig zouden worden. Nu zijn het grote vuurwerksilhouetten. De kaardebol is aantrekkelijk voor putters, dat hoor ik overal. Ik heb ze nog niet gezien. Putters kunnen blijkbaar goed bij de zaadjes komen die erg verstopt zitten. Ik had ook geprobeerd de zaden te oogsten, maar ik kwam er niet bij. Dat vond ik jammer. Ik wil graag meer kaardebollen, maar bij het wieden zag ik ineens allemaal kiemplantjes rondom de plant opkomen. Ik heb genoeg voor een zwerm putters volgend jaar.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Bij het zaaien van een wildebloemenveld zijn er een heleboel planten van de smalle weegbree overgebleven. Het is een vaste plant en nu heb ik een klein veld van deze weegbree. Vroeger zou ik er niet naar omkijken, maar nu zie ik wat een bijzondere plant het is. Ik hou van de stevige rozet die hij maakt. De parallel lopende nerven in het blad zijn vooral nu met de vorst mooi zichtbaar en hij heeft aan het einde van lange stelen een grappig bloemetje van de lente tot in de herfst. Vrolijk, fijn, met uitstekende meeldraden. En het is ook nog een geneeskrachtig plantje.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Dit is de ramblerroos Guirlande d’Amour. Een ramblerroos is een klimroos die krachtig groeit met buigzame takken, eenmalig bloeit en vijf tot zes meter hoog kan worden. De gewone klimroos heeft stijvere takken en kan doorbloeien. Maar niet elke roos past zo duidelijk in de een of de andere groep. Deze Guirlande d’Amour is een rambler, maar bloeit vaker en blijft kleiner. Deze heb ik allemaal zelf gestekt. Nu ben ik bezig met een experimenteel hekwerk van al het snoeihout van deze roos. Zodra de stekken gaan groeien buig ik ze in halve maantjes om zo een levend hekje te maken. Hiervoor moet ik wat geduld opbrengen.

Acanthus spinosus Beeld Elspeth Diederix
Acanthus spinosusBeeld Elspeth Diederix

Hier zie je een bladskelet van een schutblad van de Acanthus spinosus (in het Nederlands de stekelacanthus of doornige berenklauw). Bij een bladskelet zie je alleen de overgebleven nerven wanneer al het bladmoes, dat wat tussen de nerven zit, is verdwenen. Afgelopen week heb ik bij kwekerij Noorderbloemen stekken genomen van een Acanthus. Stekken is naast zaaien een van de leukste dingen om te doen. Ik sta versteld van de levenslust van planten. Uit het kleinste stukje wortel groeit een nieuwe plant. De stekjes moeten wel de juiste grootte hebben, op de juiste tijd genomen worden, in de juiste grond gestekt, maar dàn...

Tropaeolum majus Beeld Elspeth Diederix
Tropaeolum majusBeeld Elspeth Diederix

Na één nacht vorst is mijn prachtige zee van Oost-Indische kers ineengestort, alsof het gesmolten is. Al het sappige grote blad is verschrompeld. Alleen de kleine jonge blaadjes zien er nog fris uit. Wie weet herrijst mijn zee, als het nu een tijdje niet vriest. De tuin oogt wat verdrietig. De zee is weg, de rode persicaria is verlept en tot overmaat van ramp ontdekte ik dat er alweer een struik gestolen is: een sterk geurende eucalyptus. Mijn plan was die in het voorjaar te snoeien zodat hij veel nieuwe takken zou maken en een volle struik zou worden. Helaas.

Judaspenning Beeld Elspeth Diederix
JudaspenningBeeld Elspeth Diederix

De judaspenning. Het is soms een verrassing hoe je smaak en voorkeur voor tuinplanten zo kan veranderen. Dit vond ik vroeger echt geen bijzondere plant. Misschien ook door de associatie met stoffige droogbloemen. Maar tegenwoordig zijn droogbloemen weer heel populair en ik ga daarin mee. Geweldig vind ik het nu als een bloem mooi wil drogen en zijn kleur behoudt, of droge bloemblaadjes die knisperen of zaaddoosjes die lekker kunnen rammelen. De zaaddoosjes of de hauwtjes van de judaspenning zijn niet alleen mooi omdat ze doorzichtig worden, ze voelen ook lekker glad als je de delen van elkaar afschuift om de zaadjes te oogsten.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Van deze roos wilde ik al heel lang een foto maken. Ze was steeds te mooi, te perfect. Maar nu ze verwelkt en verregend is, lukt het me een beetje haar sierlijkheid te tonen. Het liefst zie je haar in volle bloei. Ze heeft enkelvoudige bloemen, die naarmate ze ouder worden van kleur veranderen. Op een struik met bloemen van verschillende leeftijden zie je dan allemaal kleuren van lichtgeel naar zalmoranje naar felroze verschijnen. De stengels en het jonge blad lopen uit met een paarsrode kleur, die later groen wordt. En dan heeft ze ook nog nauwelijks dorens en is de roos doorbloeiend en lichtgeurend.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Een duizendknoop. Niet te verwarren met de Japanse duizendknoop. Als je de plant ziet, zul je dat ook niet zo snel doen. Deze ‘Red Dragon’ heeft driehoekig blad met een duidelijke tekening en lekker rode stengels. Het jonge blad loopt donkerrood uit. Deze plant heb ik gekregen van een van mijn tuinvrijwilligers van het eerste uur en is inmiddels uitgegroeid tot een reusachtige plant, die nu bloeit met witte bloemetjes. Die bloemetjes zijn niet wat de aandacht trekt. Het is vooral een bladplant die ook blij is in de halfschaduw. Hij bestaat in verschillende varianten met namen als ‘Jade Dragon’ of ‘Purple Fantasy’.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Vanuit dit éne hoekje lukte het me om de meeste kleuren die nu in de tuin zijn te vinden bij elkaar te vangen. De rozen geven de meeste kleur. En ook de lila asters natuurlijk. En toch blijf ik die ondanks hun weelderige bloei saai vinden. Straks komt er nog kleur van het herfstblad, maar het zijn nu de rozen die opvallen. Op de voorgrond staat Rosa ‘Apricot Queen Elisabeth’. Links onderin zie je de bottels van de eerdere bloei. De bottels van deze rozenstruik zijn groot! Je moet even gaan kijken. Ze zijn groot en heel rond. Een soort magische kauwgomballen die van kleur veranderen.

Macleaya microcarpa 'Spetchley Ruby'. Beeld Elspeth Diederix
Macleaya microcarpa 'Spetchley Ruby'.Beeld Elspeth Diederix

Deze plant maakt deel uit van de papaverfamilie, hoewel de bloem er in niets op lijkt. In het Nederlands heet het een pluimpapaver. Deze Spetchley Ruby krijgt dan ook pluimen van bloemen. De naam doet een rode kleur vermoeden. Het blad heeft leuke uitgeknipte vormen en het wordt een hoge plant, wel twee meter. Dat moet hij ook worden op deze plek. Ik wil dat ze boven de asters uittorent. Hier zie je de schaduw van één ervan op het blad. De asters zijn geplant voordat The Miracle Garden bestond. Nu hoop ik dat deze pluimpapavers het in mijn ogen saaie vlak van lila zullen doorbreken.

Pennisetum ‘Purple Majesty’. Beeld Elspeth Diederix
Pennisetum ‘Purple Majesty’.Beeld Elspeth Diederix

Dit is de aar van een siergras met donkerbruin/paars blad. In tegenstelling tot vorig jaar is het me gelukt om ze succesvol te zaaien en heb ik twee plantjes in leven kunnen houden om uit te planten. Gisteren voelde ik me de koning te rijk, want ik heb al die mooie glimmende zaadjes geoogst. Het zijn dure zaadjes, nu kom ik erachter waarom. Het is een zogeheten F1-hybride; alleen uit de zaden van de allereerste kruising tussen de twee ouderplanten komen de gewenste eigenschappen terug. Uit de zaden die ik nu heb geoogst, komt waarschijnlijk een gras met groen blad tevoorschijn. Maar misschien heb ik geluk.

Astrantia major ‘Superstar’. Beeld Elspeth Diederix
Astrantia major ‘Superstar’.Beeld Elspeth Diederix

Hier een compilatie van de Astrantia ‘Superstar’ en het blad van de Verbascum bombicyferum ‘Arctic Summer’. Deze Verbascum groeit te midden van een groepje Astrantia’s. Mooi hoe het wit van de bloemen terugkomt in het grijs/wit van de Verbascum. Twee Astrantia’s doen het uitzonderlijk goed in mijn tuin: ‘Roma’ en ‘Superstar’. In het Nederlands heet deze superstar Zeeuws knoopje. Je kunt wel zien waarom. Het sieraad heeft net zo’n patroon van bolletjes als de bloem. Het zilveren knoopje was destijds een statussymbool. Hoe groter de knoop hoe belangrijker je was. Met zijn grote bloemen kan deze Astrantia ‘Superstar’ ook een mooi statussymbool zijn.

DIgitalis Purpurea ‘Pam's Choice’ Beeld Elspeth Diederix
DIgitalis Purpurea ‘Pam's Choice’Beeld Elspeth Diederix

Pareidolie is het verschijnsel dat je gezichten ziet in alledaagse voorwerpen. Blijkbaar willen we graag overal iets herkenbaars in zien. In dit gedroogde en geperste bloemetje van vingerhoedskruid zie ik een verontschuldigend gezichtje. De meeldraden maken grote neusgaten en de stempels vormen de ogen. Af en toe leg ik wat bloemen uit de tuin in een bloemenpers, zonder een idee te hebben wat ik ermee ga doen. Zomaar omdat ze zo mooi zijn. Nu vond ik het tijd om ze allemaal op te ruimen. Ik heb alleen de mooiste bewaard. En dit grappige gezichtje, dat bewaar ik ook nog even.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Daar is ie weer. Mijn zee van Oost-Indische kers. Dit jaar heb ik er vaste planten tussengezet met de bedoeling dat die erbovenuit zouden steken. Ik had onder andere een groepje Solidago ‘Fireworks’ uitgeplant. Dit is een guldenroede die lager blijft dan de Echte guldenroede met grappige gele slierten van bloemen die alle kanten op gaan. Het leek mij mooi als die zou bloeien wanneer mijn zee op zijn mooist is. Ik zag de Fireworks niet tevoorschijn komen. Maar een een duik in die zee en ik vond wat stengels bedolven onder een dikke laag ranken van de Oost-Indische kers. Misschien lukt het volgend jaar.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Dit is de Serratula bulgarica, waarvan de naam nu veranderd is in Klasea bulgarica. Google kan me niet vertellen waarom dit nodig was. Ik vind Serratula wel beter klinken. Een plant met een rozet van blauw-groen blad met een kartelrand, die in het Nederlands zaagblad heet. De plant heeft een mooie distelachtige bloem in het wit wat hem speciaal maakt, en geen distelachtige stekels. Dit is het eerste jaar dat hij in mijn tuin bloeit en hij stelt niet teleur. Op heel hoge stengels worden de witte bloemen erg druk bezocht door de bijen.

Cynara cardunculus Beeld Elspeth Diederix
Cynara cardunculusBeeld Elspeth Diederix

Het klinkt als een toverspreuk. Cynara cardunculus! Over deze plant krijg ik de meeste vragen, of ik hoor bezoekers met elkaar overleggen: ‘is het een artisjok? Het lijkt er wel op.’ Dan kan ik ze vertellen dat het geen artisjok is, maar wel familie van. Het is een kardoen. De bloemen zijn een stuk kleiner dan die van de artisjok. Kardoen is ook eetbaar, maar het zijn de bladribben en de bladstengels die gegeten worden. Deze plant kan in een jaar transformeren van zaadje naar een reuzeplant van meer dan twee meter hoog met bloemen en mooi grijs groen blad dat in zachte winters overblijft.

Verbascum olympicum Beeld Elspeth Diederix
Verbascum olympicumBeeld Elspeth Diederix

Na deze droge, hete dagen is het volop herfst in de tuin. Ik hou hiervan. Al die verdroogde stengels en bloemknoppen tussen planten die nog wel fris zijn en kleur bezitten, maar het klopt natuurlijk niet – het is nog geen herfst. Dit doorkijkje tussen de gele toortsen is het meest kleurrijke hoekje van de tuin. De zaadjes van deze grote Verbascum olympicum heb ik ooit gekocht bij de botanische tuinen van de VU. Nu komen er elk jaar een paar op. Elke keer weer op een andere plek. Precies goed, met zo her en der een hoge, gele kandelaar, die wat licht en kleur brengt.

Rosa ‘nostalgie’. Beeld Elspeth Diederix
Rosa ‘nostalgie’.Beeld Elspeth Diederix

Dit is Rosa Nostalgie. Een Tantauroos. Tantau is een Duits rozenveredelingsbedrijf en heeft blijkbaar een heleboel bekende rozenrassen ontwikkeld. Ik heb er twee van in de tuin. Dat wist ik niet. Ik heb ook Rosa Aspirin Rose, een fijne, bijna witte roos. Maar vooral de dubbele kleuren van Nostalgie vind ik mooi, met die grote rode buitenste bloembladeren en dan vanbinnen wit. Eetbaar ziet ze eruit, als een machtig toetje. Misschien is deze roos wel ontwikkeld voor de mensen die van de nostalgische gemoedstoestand houden. Daar ben ik er niet een van. Maar toch hou ik van deze roos.

Allium purple pensation. Beeld Elspeth Diederix
Allium purple pensation.Beeld Elspeth Diederix

Ik ben blij dat deze zaaddozen nog zo lang blijven staan. Als ze paars in bloei staan, kleuren ze prachtig bij het frisse geelgroen van de bloemen van de Achemilla mollis (vrouwenmantel). Nu ze uitgebloeid zijn en verkleuren, gaan ze mee met de kleur van verdorring van diezelfde bloemen. Deze bloem bestaat eigenlijk uit honderden kleine paarse bloemetjes. Als je goed kijkt, zie je alle zaadjes zitten. Ik moet ze eigenlijk proberen te zaaien. Het is een verrassing wat er dan opkomt, want ze zijn niet zaadecht. Maar ik doe het nooit omdat het járen duurt voordat ze bloeien. Zo veel geduld heb ik niet.

De paarse Xeranthemum cylindraceum en de oranje crocosmia. Beeld Elspeth Diederix
De paarse Xeranthemum cylindraceum en de oranje crocosmia.Beeld Elspeth Diederix

Dit leek mij wel een goede combinatie. Deze gewone oranje crocosmia en het paarse papierbloempje Xeranthemum cylindraceum met zijn grijze stengel en blad. In het Nederlands heet de crocosmia ook wel montbretia. De xeranthemum heeft geen Nederlandse naam. Ergens vond ik de naam immortelle, maar dat bleek een heel andere plant te zijn; ook een droogbloem en in zekere zin onsterfelijk, maar niet dezelfde. De zaadjes heb ik verzameld op een bloemenweide in Hongarije. Daar waren het lage plantjes, maar hier in The Miracle Garden worden ze twee keer zo hoog. En de bloem in knop is een perfect art-deco-ontwerp met gouden lijnen.

De Amni majus, ofwel groot akkerscherm. Beeld  Elspeth Diederix
De Amni majus, ofwel groot akkerscherm.Beeld Elspeth Diederix

Groot akkerscherm heet deze bloem in het Nederlands. Gek hoe ik deze plant in de tuin als vanzelfsprekend beschouw. Drie jaar geleden had ik hier een heel wolkenveld van, het jaar erop vond ik overal zaailingen verspreid en dit jaar ben ik daar weer van uitgegaan. Maar helaas. Er staan er maar vier in de tuin. Niet genoeg. Nooit genoeg Ammi’s. Ik moet ze toch maar weer gaan zaaien volgend jaar. Ik begrijp eigenlijk niet waarom een plant zich het ene jaar volop uitzaait en het jaar daarop nauwelijks. Er is veel wat ik niet begrijp in de tuin.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Een prachtanjer, dat is duidelijk. En trots. Dat laatste maak ik ervan. Superbus heb ik opgezocht: met betrekking tot de plantenwereld betekent het trots, maar ook prachtig in het Latijn. Deze heb ik in het eerste jaar gezaaid en wat was ik onder de indruk. Zelf gezaaid en dan kwam er zoiets moois uit. Geurend ook nog. Ik heb hem niet nog eens gezaaid, maar hij komt elk jaar weer ergens terug. Waar ik hem heel dankbaar voor ben. Een enkele keer keert hij terug naar zijn originele kleur, roze. Geeft niks. De geur blijft en het gefranjerde blad ook.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Ik dacht dat ik Antirrhinum ‘Appleblossom’ had gezaaid, maar daar lijkt deze niet op. De andere planten die ik heb uitgezet in de tuin ook niet. Het leeuwenbekje ‘Appleblossom’ heeft twee tinten zacht roze. Maar misschien is deze juist wel mooier. Hij kleurt in ieder geval goed bij de achtergrond van het blad van de zwarte peterselie. Althans, ik denk dat dat het is. Ik begin nu overal aan te twijfelen. Als hij gaat bloeien weet ik het. Leeuwenbekjes zijn ook leuk als ze zijn uitgebloeid. Dan lijkt het zaaddoosje net een klein doodshoofdje. Houd hem in de gaten.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Hier zie je hoe groot en wild alles nu groeit in de tuin. Een beetje Alice in Wonderland hoe hoog het op sommige plekken boven je uit torent. Op de voorgrond de palmkool met zijn mooie blauwgroene blad. Ik heb hem geplant voor zijn sierwaarde. Zeker niet om te oogsten, hoewel ik er erg dol op ben. Nu heeft hij takken volgeladen met zaden die langzaam aan het rijpen zijn. Je zou denken dat hij zich hier volop zou uitzaaien, maar dat valt me erg tegen. Makkelijker is het om ze voor te zaaien en als jonge plantjes uit te planten.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Hier is een beeld van de zaadpluizen van de knikkende distel. Dit is geen plant die je aan wilt raken. Ikzelf ook niet. Daardoor groeien er wat brandnetels tussendoor, is het pad hierachter bijna niet begaanbaar en zal hij hoogstwaarschijnlijk niet meer gestut worden. Hij heeft gruwelijk veel stekels, op de bloemen maar ook op het blad. De bladrozetten zijn hierdoor wel extra mooi in het begin. De start van de bloemknop is ook iets om naar uit te kijken, maar daar zijn we nu te laat voor. Niet voor dit: een overdaad aan zaadjes die als wolken worden verspreid door de tuin.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Laatst was ik aan het werk in de tuin en zag ik ineens iets vreemds. Het viel niet direct op, maar álle zaaddozen van de papaver somniferum waren net onder de zaadbol geknakt. Ze hingen stuk voor stuk met hun koppie naar beneden. Niet een enkele of een paar, maar állemaal. Op eentje na die goed verscholen stond. Het ziet er wonderlijk uit. Waarom doet iemand dit? Misschien voelt het lekker, dat knakken? Of zijn ze bang dat ik hier stiekem een opiumveld heb aangelegd tussen mijn bloemen? Ik geloof niet dat deze paar slaapbollen zoals ze ook genoemd worden nou zo een groot gevaar zijn.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

De laatste keer dat ik een foto plaatste van de akelei uit mijn tuin, schreef ik erbij dat ik alleen nog een gele soort miste en dat het zaaien hiervan nog niet was gelukt. Ineens zag ik kort daarna een grote tak tevoorschijn komen met een paar van de mooiste gele akeleibloemen eraan. Dikke bloemen met lange, opvallende sporen. Blijkbaar had een van mijn zaailingen van vorig jaar het toch nog gered. Die mooie tak heeft iemand eruit geknipt, maar nu gaat de akelei tot mijn grote vreugde opnieuw bloeien. Ik hoop dat jullie de kans krijgen deze nog te komen bewonderen.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Ik heb geloof ik meer succes met de eenjarige wolfsmelk dan met de vaste. Dit is de Balkan wolfsmelk. Toen ik de kleine zaailingen in de grond zette, had ik er niet veel vertrouwen in. Ze zagen er zo iel uit en het leger van slakken is groot. Maar blijkbaar houden die beesten niet van euphorbia’s. Gelukkig maar. Nu steken deze neongeelgroene bloemen heerlijk af tegen het blad van mijn zee van Oost-Indische kers. Nét buiten beeld is ook het gestreepte blad van de mariadistel. Het is een klein hoekje van de tuin waar op dit moment alles heel goed samenkomt.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Ik heb me sinds twee jaar een beetje verdiept in de distels. Voor verschillende projecten had ik ze nodig. Voor Amsterdam UMC heb ik de medicinale mariadistel gezaaid en gefotografeerd. Een bijzondere distel met grote bladeren met witte uitgesproken nerven. Ik heb ook de knikkende distel gezaaid, dit is er eentje met heel stekelig blad waarvan de bloem een geometrisch wonder is. Maar de distel die ik jullie hier nu laat zien, is de wegdistel. Een stevige, bijna geheel witte distel die als een spook tussen alle andere planten tevoorschijn komt. Een beetje stekelig, maar vooral zacht en donzig.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Het vingerhoedskruid bloeit! Onder een van de sierappels in de tuin heb ik nu een heel mooi groepje bloeiend vingerhoedskruid bij elkaar staan. Op de foto zie je de Digitalis ‘Camelot Cream’. Het is een F1-hybride, een kruising tussen twee verschillende cultivars waarbij de beste eigenschappen van die twee verschillende planten samenkomen. Het betekent ook dat ik het zaad niet kan overhouden van deze bloem, als ik precies dezelfde kleur zou willen hebben. Leuker is het om van zaadvaste planten zaad te verzamelen, een ras dat op de klassieke manier is ontstaan, door kruisen en selecteren.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Ik kon het toch niet laten om weer een paar euphorbia’s te kopen voor de tuin. Ook al doen ze het niet goed. Ze verpieteren, verdwijnen óf ze worden gestolen. Maar er zijn zulke mooie soorten. Dit is een bontbladige wolfsmelk, de ‘Ascot Rainbow’. Het blad is groen met een lichtgeel randje en de allereerste blaadjes hebben een rozerode tint. Dit is al fantastisch, maar de bloem is iets om in te verdwijnen. Het zijn er een heleboel bij elkaar waarvan de bloemblaadjes geel en groen gevlekt zijn en het hart is rood. Voorzichtig zijn met euphorbia’s, want het sap is irriterend. Laat ze gewoon staan.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Een handje vol schoonheid, akelei. Dit moet een van mijn favoriete bloemen zijn. Prachtige complexe geometrische sculpturen. Vaak ook nog met een dubbele kleur. Ik heb tien verschillende soorten in de tuin staan en een paar kruisbestuivingen die geen naam hebben. Toch blijven de meeste bloemen soortecht, wat ik niet had verwacht. Misschien staan de soorten ver genoeg uit elkaar zodat ze niet gaan kruisen. Sommige planten blijven zaadecht zoals ‘Nora Barlow’, maar ik kom er niet achter waarom die wel en andere niet. Ik mis alleen nog een gele akelei in de tuin. Met zaaien heb ik hier geen succes mee gehad.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Tulipa ‘Aquarel’ & Tulipa ‘Rococo’

Een van de paar nieuwe tulpen die ik dit jaar heb geplant en waar ik heel benieuwd naar was: de Tulipa ‘Aquarel’. De vorm van de bloem is lekker stevig, met groot blad met een rood geschilderde rand. Het begint heel zachtgeel en later wordt ze steeds witter. Verder vind ik het een rare korte tulp. De verhouding klopt niet helemaal. Maar misschien moeten ze nog langer worden? In ieder geval trekken deze twee bij elkaar goed de aandacht. De opengeklapte tulp is een papegaaitulp, de Tulipa ‘Rococo’. Deze zijn van twee jaar geleden en staan nog allemaal mooi te bloeien. Fijn. Niet elke tulp komt terug.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

In de kleuren van de vlag. Ik zocht de herdenkingsbloem van Nederland, maar die bestaat niet. Frankrijk heeft de korenbloem, Duitsland het vergeet-me-nietje, de Engelstalige landen hebben de klaproos en België het madeliefje. Hier een compilatie van het rood, wit en blauw uit de tuin. Rood van deze statige Tulipa ‘Kingsblood’, een echte tulp voor boeketten maar ze staat toch ook heel goed in de tuin, vooral onder mijn laatste takje palmkool. Wit van de Narcissus ‘Thalia’ die het geweldig heeft gedaan dit jaar. Ze kwamen eindelijk boven al het groen uit van de daglelies. Als laatste het blauw van het vergeet-me-nietje samen met dat van het blauwe druifje.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Een tijd geleden heb ik op verzoek, voor de tuinvrouw van begraafplaats Huis te Vraag, de judaspenning gezaaid. Ik had nooit aandacht voor deze plant. Ik vond hem zo gewoon. Toch heb ik een paar plantjes in mijn tuin gezet en toen ze gingen bloeien, was ik helemaal om. Wat een prachtplant. Ze bloeit uitbundig, tegelijk met de vergeet-me-nietjes en de appelbloesem. Vorig jaar heb ik de bonte judaspenning gezaaid. Mijn zaailingen waren groen en ik was zeker dat ik de verkeerde zaden had gekregen, maar kijk nu. Leuke, oplichtende witte vlekken op het blad. Volgend jaar bloeit ook de donkerbladige ‘Chedglow’. Ik begin een verzameling.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

De tulpen zijn er weer, maar dat betekent niet dat de narcissen weg zijn. Een paar van de mooiste narcissen staan nu volop te bloeien in de tuin. Zoals deze. Narcissus ‘Mount Hood’. Een grote witte narcis. Ik had deze uitgekozen op de mooie plaatjes waarin hij stralend wit te zien was. Toen hij het eerste jaar begon te bloeien was ik teleurgesteld. Hij was niet wit. Hij was een zacht geel. Maar dat blijft niet zo. Langzaamaan verkleurt hij naar helder wit. De vorm is ook zo mooi. Groot en stevig. De slakken maken het beeld helemaal af met die gekke uitgeknipte gaten.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

De tulpen zijn er weer. In het eerste jaar van The Miracle Garden heb ik duizenden tulpenbollen geplant. Nadat ze waren uitgebloeid heb ik ze gerooid, gedroogd en goed bewaard om ze het jaar daarop weer te planten. Gigantisch veel werk. Dat doe ik niet meer. Ik kan ook niet elk jaar weer duizenden nieuwe bollen planten. Wel heb ik nog een groot aantal botanische tulpen geplant, dit zijn kleinere tulpen die zich vermeerderen. Maar de botanische tulpen werden opgegeten. Door woelmuizen, geloof ik. Gelukkig is een aantal van die eerste tulpen die ik heb geplant toch echt meerjarig. Zoals deze ‘Sweet Impression’.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Hier voor het eerst een nieuwe kleur. Dit is een van de twee roze bloemen die nu in de tuin staan. Er is ook een roze hyacint. Ik vind dit een heel fijne voorjaarsbloeier. Het roze komt nu zo goed uit tussen het groen/grijs van de echinops. En het geeft niets als de echinops groter wordt, want de bloemen én het blad van de corydalis zijn in de zomer toch weer verdwenen. Deze losse roze toefjes gaan zich langzaam uitbreiden tot grote pollen. Ik geloof dat deze plant het goed heeft in de tuin. In het Nederlands heet het ‘vogeltje op de kruk’.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Hier komen een paar exemplaren op van Tulipa ‘Little Red Riding Hood’. Ze zijn wat vertrapt en aangeknabbeld, maar je ziet al wat voor een bijzonder tulpje dit is. Hij krijgt straks in verhouding met de rest van de plant een grote rode bloem met een zwart vlekje op een korte steel. Je ziet al een van de bloemknoppen in het hart van het blad tevoorschijn komen. Het gaat mij niet om die bloem maar vooral om de prachtige tekening op het blad. Dit is een greigii-tulp, die zich kenmerkt door die mooie donkere vlammen en vlekken op de bladeren.

Narcissus hispanicus ‘Maximus’. Beeld Elspeth Diederix
Narcissus hispanicus ‘Maximus’.Beeld Elspeth Diederix

Het geel van de narcissen licht zo knallend op in deze felle winterzon. Alles eromheen is nog dor en kleurloos en dat geel, daar word je zo naartoe gezogen. Ik maak gelukkig vaak genoeg notities over wat ik waar heb uitgeplant en volgens deze notities moet dit de ‘Maximus’ zijn. De verschillen zijn soms minimaal. Eigenlijk zouden de bloemblaadjes wat gedraaid moeten zijn. Dat zie ik bij deze niet. Het blauwgroene blad klopt dan weer wel precies bij de omschrijving. Het voelt zo lekker als mijn aantekeningen kloppen en ik de juiste naam weet.

Iris reticulata ‘Harmony’ & Narcissus ‘February Gold’. Beeld Elspeth Diederix
Iris reticulata ‘Harmony’ & Narcissus ‘February Gold’.Beeld Elspeth Diederix

Voor vandaag heb ik een kleine compilatie gemaakt van de kleuren die het meest in het oog springen in The Miracle Garden op het moment: geel en blauw. Het geel van het vroege dwergnarcisje February Gold en het blauw van Iris reticulata Harmony. Een beetje harmonie heeft de wereld erg hard nodig nu. Blijf met je neus dicht op de aarde: er komen steeds meer kleuren naar boven. Geel is de kleur van wijsheid en bescherming en blauw is de kleur van vertrouwen en hoop. Deze twee kleuren hebben ook allerlei andere betekenissen, maar deze heb ik nu uitgekozen.

Tulipa Esperanto. Beeld Elspeth Diederix
Tulipa Esperanto.Beeld Elspeth Diederix

Dit is de spannendste tijd in de tuin. Tussen het gevallen blad speuren naar de eerste tekenen van de lentebollen. Dan ontdek je dit soort vreemde vormen. Wanneer ze nét opkomen en je de vorm van de uiteindelijke plant nog niet herkent, krijg je merkwaardige abstracte sculpturen. En bij elke ontdekking ben je toch weer verrast dat er iets opkomt. Onvoorstelbaar omdat er maandenlang niets te zien was, al die tijd zat het onder de grond. Dit is een viridiflora-tulp, de Tulipa Esperanto. Er komt een rozerode bloem aan met een groene vlam. En het blad begint met een roze rand.

Narcissus bulbocodium. Beeld Elspeth Diederix
Narcissus bulbocodium.Beeld Elspeth Diederix

Deze wonderlijke bloem is een hoepelroknarcis. Je snapt wel waar de naam vandaan komt. Het zijn net groepjes dansende rokken bij elkaar. De eerste van 21 verschillende narcissen in de tuin. Dit aantal noemde ik in het eerste stukje wat ik schreef voor deze rubriek. Dat betekent dat het jaar weer bijna voorbij is en de komende twee maanden er altijd een bloeiende narcis in de tuin te vinden zal zijn. De volgende hoepelrok narcis die eraan komt is de ‘Julia Jane’, die is ietsjes lager dan ‘Arctic Bells’ en het kroonblad is wat meer geplooid. Ik ben benieuwd of we het verschil zullen zien.

Lathyrus odoratus. Beeld Elspeth Diederix
Lathyrus odoratus.Beeld Elspeth Diederix

Deze week kan ik vanwege covid helaas niet naar de tuin gaan om te laten zien wat voor spannends er opkomt. Daarom neem ik jullie nu mee naar mijn kasje om te kijken wat er achter de schermen gebeurt in voorbereiding op het komende jaar. Half januari heb ik in de vensterbank Lathyrus odoratus gezaaid en na het kiemen groeien ze verder in mijn kas. In de tuin staan drie torens waar ik ze tegenaan laat klimmen en in het begin van de zomer worden het drie vulkanen die uitbarsten van de bloemen. Maar voorlopig is het nog een mini-woud van zaailingen.

Galanthus nivalis ‘gewoon sneeuwklokje’.

 Beeld Elspeth Diederix
Galanthus nivalis ‘gewoon sneeuwklokje’.Beeld Elspeth Diederix

Het gewone sneeuwklokje. Ik heb ze in het eerste jaar van The Miracle Garden geplant in de hoop dat ze flink zouden gaan verwilderen. Ik zie er nog niet veel van. Het lijkt wel alsof ze verminderen. Ik begon met het planten van het breedbladige sneeuwklokje, dat heeft een breder en groen glimmend blad, maar ik kwam erachter dat ik de bladkleur en de vorm van het gewone sneeuwklokje veel mooier vind. Ik ben nog geen galantofiel; ik streef er niet naar alle nieuwste soorten te verzamelen. Ik zie ze het liefst als een dik vol wit tapijt en daar wacht ik nu geduldig op.

Iris reticulata ‘Katharine Hodgkin’ Beeld Elspeth Diederix
Iris reticulata ‘Katharine Hodgkin’Beeld Elspeth Diederix

De eerste kleuren verschijnen al in de tuin. Je moet wel aandachtig kijken, maar ik heb blauw, geel én paars gezien. Allemaal bij de dwergirissen die nu opkomen. Ik ben niet de enige die ze heeft ontdekt, helaas. De slakken ook. De dunne halsjes van de irissen worden meteen opgepeuzeld, waardoor ze omvallen. Deze aangeknabbelde blauwe bloem is de Iris reticulata of ‘Katharine Hodgkin’. In de tuin bloeit op een andere plek ‘Katharine’s Gold’, een zachtgele variant. Uitzonderlijk. Vorig jaar heb ik verschillende lichte Iris reticulata’s geplant; ‘Polar Ice’ en ‘Frozen Planet’ met delicate, witte bloemblaadjes. Kijk ze mee de grond uit.

Heucherella ‘Stoplight’. Beeld Elspeth Diederix
Heucherella ‘Stoplight’.Beeld Elspeth Diederix

Heucherella klinkt zo grappig, leuker nog dan Schuimklokje. Dit plantje met mooi blad is een kruising tussen een Heuchera en een Tiarella. In de zomer wordt dat blad lichtgroen met een felrode nerf als een ster die vanuit het midden gloeit. Het bloeit met witte bloemen in het begin van de zomer, maar het gaat natuurlijk vooral om die knallende kleuren van het blad. Linksonder in beeld het paars van de onderzijde van een blaadje van de Heuchera ‘Black Pearl’, voor een beetje contrast. In de tuin heb ik verschillende Heuchera’s staan. In allerlei kleuren met gekke namen, zoals ‘Delta Dawn’, ‘Cherry Cola’ en ‘Brownies’.

Hyacinthus orientalis. Beeld Elspeth Diederix
Hyacinthus orientalis.Beeld Elspeth Diederix

Ik had eerst een ander beeld uitgekozen, maar ben toch nog een keer naar de tuin gegaan om wat kleur te zoeken en een teken van al die bollen die straks uit de grond komen. Ik vond hyacinten. Deze zijn onder een laag blad opgekomen en daardoor wat geler. Als je gaat kijken in de tuin, zie je ze overal. Ik vind het geweldig dat je de bloem, die nog half onder de grond zit, helemaal opgevouwen in het hart kunt zien zitten als de punten van de bladeren wat gaan wijken.

Euphorbia, Stipa & Allium. Beeld Elspeth Diederix
Euphorbia, Stipa & Allium.Beeld Elspeth Diederix

Met de klok mee zie je hier linksonder een jonge Euphorbia characias ‘Silver Swan’, dan de sprieten van een Stipa ‘Ichu’ en het vuurwerkgeraamte van een Allium schubertii. De mooie zaaddoos van deze Allium heb ik al een paar keer uit iemands handen gered en hij heeft de beste plek gevonden in de tuin om dit drietal nu compleet te maken. Het zijn nog jonge plantjes, maar ik zie het al voor me als ze straks groter en voller zijn; het grijsgroene blad met witte rand van de Wolfsmelk die tussen de golvende aren van het Peruviaans vedergras opkomt.

Alchemilla mollis. Beeld Elspeth Diederix
Alchemilla mollis.Beeld Elspeth Diederix

Dit is Vrouwenmantel. Op zijn mooist na een regenbui. Dan liggen de druppels soms op elk karteltje langs het blad. De bloemen vind ik saai, maar toch combineert het lichtgroene geel elk jaar weer mooi contrasterend met de paarse Alliums. Maar dán. In de zomer worden de bloemen en het blad bruin en dan heb ik hele velden die ik moet afknippen, want ik vind het er treurig uitzien. Niet mijn favoriete klus, maar als dank schiet het blad kort daarna groen en fris terug. En nu met de eerste vorst komen de kleuren heel schilderachtig tevoorschijn met schakeringen van oranje en grijsblauw.

Tropaeolum minus 'Bloody Mary'. Beeld Elspeth Diederix
Tropaeolum minus 'Bloody Mary'.Beeld Elspeth Diederix

Dit is het blad van de Tropaeolum minus ‘Bloody Mary’, een klein blijvende soort Oost-Indische kers met zachtgele bloemen en rode strepen. Dit is de tweede keer dat ik de Oost-Indische kers uitlicht. Dat is niet zo gek; ik zou een jaar lang iedere week een foto van deze plant kunnen plaatsen. Er is altijd iets spannends te zien. Nu is dat het blad, dat door lichte vorst begint te verkleuren. Als het goed vriest, wordt het soep. Dan is het voor dit jaar voorbij. Vooralsnog kunnen we genieten van de regendruppels die heel mooi op het blad blijven liggen.

Selinum wallichianum.
 Beeld Elspeth Diederix
Selinum wallichianum.Beeld Elspeth Diederix

De karwijselie is net uitgebloeid. Een van de mooiste schermbloemigen. Let op die opvallende rozerode stengels. Verder heb ik weinig succes met schermbloemigen, op de Ammi na. Ik had een plan om verschillende soorten bij elkaar te zetten met daartussen de rozen. Ik ben ze gaan zaaien. Een hele lijst, 12 soorten. Het zaaien en verspenen in mijn kasje thuis gaat goed, maar zodra ik ze in de tuin zet, verdwijnen ze één voor één. Ik denk dat ik meer geduld moet hebben met uitplanten. De plantjes moeten groter en sterker zijn. De strijdmacht van slakken in de tuin kent zijn weerga niet.

Colchicum autumnale. Beeld Elspeth Diederix
Colchicum autumnale.Beeld Elspeth Diederix

Nog steeds kleur. Nu is het het paars van de bloem herfsttijloos, die lijkt op een krokus. Het is niet zo dat hij al bloeit vanwege de klimaatverandering. Het is gewoon geen krokus. Hij hóórt nu te bloeien. In de lente komt het blad. Dat vind ik zo vreemd; dan breek ik mijn hoofd over welke bloem daaruit zal komen en dan verdwijnt het blad weer, zonder dat er een bloem heeft gebloeid. En in de herfst komen ineens deze naakte bloemen recht de grond uit. Ze gaan verwilderen. Een tapijt van paarse bloemen straks tussen het contrasterende oranje van de herfstbladeren.

Acanthus hungaricus 'White Lips' Beeld Elspeth Diederix
Acanthus hungaricus 'White Lips'Beeld Elspeth Diederix

Ik ben zo blij met uitgebloeide bloemen die rechtop blijven staan. Er wordt veel gezegd over het winterbeeld van de tuin en dat je niet alles wat verwelkt is moet weghalen. Goed voor de beestjes en de rijp is er zo mooi op te zien. Maar in mijn tuin gaan de mooie lange stengels liggen of ze rotten weg voordat er een verdorde bloem staat. Soms worden ze er ook door bezoekers uitgeknipt, zoals laatst de mooie bloemhoofden van de kardoen. Mijn hoop is dat deze Acanthus er straks nog staat als de eerste sneeuw valt, voor dat mooie winterbeeld.

Echinops bannaticus. Beeld Elspeth Diederix
Echinops bannaticus.Beeld Elspeth Diederix

Wie mijn Instagramaccount @miraclegardening volgt, heeft al gelezen dat een van de twee Fothergilla’s uit de tuin is gestolen. Met kluit en al uit de grond geschept. Twee weken geleden schreef ik hier vol bewondering over dit mooie struikje. Wie doet zoiets? Gaat iemand met de krant in de hand op zoek naar die ene struik? Voor deze week heb ik de Echinops uitgezocht, een kogeldistel. Hier staat de tuin vol mee. In bloei is het een prachtig blauwe stekelige bol waar de bijen dol op zijn. In de herfst is het een verbleekt alziend oog geworden.

null Beeld Elspeth Diederix
Beeld Elspeth Diederix

Er is nog steeds kleur te vinden in de tuin. Deze week geef ik jullie Rosa ‘Mozart’, een doorbloeiende heesterroos. Dat hij doorbloeit, is wel duidelijk. Het is half november en er zitten nog hele trossen bloemen aan. Roze enkelvoudige bloemen met een wit hart. Enkelvoudig betekent dat er één krans van bloemblaadjes is en dat er meeldraden en/of stampers aanwezig zijn. Dat moet tegenwoordig, anders hebben de insecten er weinig aan. Maar wat ik nu zo speciaal vind van Mozart op dit moment, is dat je de bloem ziet, de rozenbottels én de kroontjes van de uitgebloeide bloemen. Allemaal tegelijk.

Fothergilla intermedia 'Blue Shadow' Beeld Elspeth Diederix
Fothergilla intermedia 'Blue Shadow'Beeld Elspeth Diederix

Wat is nu de Fothergilla in dit herfstplaatje, vragen jullie je vast af. Het is het struikje rechts onderin, waarvan de bladeren spectaculair rood verkleuren. Klein, omdat het nog maar een jong struikje is. Er staan er twee in de tuin. Misschien heb ik ze iets te dicht bij elkaar geplant. Ze worden een tot anderhalve meter hoog en breed. In de lente krijgen ze witte borstelige bloemen die geuren, en het blad is de rest van het jaar blauw-grijs. Ook erg mooi, maar wat de bladeren op dit moment doen vind ik zo fijn, nu de dagen donkerder worden.

Gladiolus x hortulanus ‘Vista’ Beeld Elspeth Diederix
Gladiolus x hortulanus ‘Vista’Beeld Elspeth Diederix

De gladiool vind ik een heerlijke bloem. Zo extravagant en kleurrijk. Deze ‘Vista’ heeft schakeringen van paars en lavendel met een beetje blauw. Ik probeer ze al maanden te fotograferen. Het gaat me niet makkelijk af. Te mooi misschien. Maar het licht verwelkende blad en alle regendruppels maakten deze specifieke bloem wat toegankelijker voor mijn camera. Online is van alles te vinden over de betekenis van de gladiool. Gladiolus komt van het Latijnse woord gladius, wat zwaard betekent. De bladeren lijken namelijk op zwaarden. Wat Google me ook vertelde is dat het de bloem van de maand augustus is én van het 40-jarig huwelijk.

Tropaeolum pergrinum ‘kanariekers’. Beeld Elspeth Diederix
Tropaeolum pergrinum ‘kanariekers’.Beeld Elspeth Diederix

De tuin is in verval, maar tussen alle afstervende takken zijn hier en daar nog kleine kleurexplosies van bloeiende bloemen. Zoals de kanariekers. Je ziet wel waar de naam vandaan komt; het zijn net kleine vliegende kanaries. Het is een makkelijke eenjarige klimmer en familie van de Oost-Indische kers. Ga de prachtige bladeren maar eens goed bekijken. In de tuin is hij gedrapeerd om de stengels van de kardoen. Toen ik gisteren door mijn knieën ging om de bloemen van dichtbij te bewonderen, waande ik me even in een Zuid-Amerikaans nevelwoud met gele orchideeën op de voorgrond en een doorkijkje naar een ver landschap.

Imperata cylindrica 'Red Baron'. Beeld Elspeth Diederix
Imperata cylindrica 'Red Baron'.Beeld Elspeth Diederix

Hier laat ik het Japanse bloedgras zien. Ik ben nog niet in de ban van de siergrassen zoals zovelen. Deze nieuwe religie komt maar heel ­langzaam bij me binnen. Maar ik maak een klein begin. Dit gras is vooralsnog het enige vaste gras in de tuin. Niet zomaar een gras, want het kleurt in het najaar rood en groen tegelijk! Het andere grasje in de tuin is een eenjarig siergras, dat ik zelf heb gezaaid. De Panicum ­elegans ‘Sprinkles’. Een grappig en vrolijk grasje. En voor volgend jaar heb ik mijn oog laten vallen op Hordeum jubatum, het eenjarige kwispelgerst. De naam alleen al.

Rudbeckia Henry Eilers. Beeld Elspeth Diederix
Rudbeckia Henry Eilers.Beeld Elspeth Diederix

Hier heb ik de Zonnehoed Henry Eilers, een grappige en vrolijke bloem. De bloemblaadjes zijn gedeeltelijk opgerold en aan de uiteindes beginnen ze open te vouwen, waardoor de bloem een opmerkelijk voorkomen heeft. Een zon met dungetekende stralen. Dit jaar zijn ze niet zo goed te zien, ondanks dat ik ze in de lente heb vermeerderd en er een groter aantal planten staat. Dit komt doordat de walnoot waaronder ze staan voor steeds meer schaduw zorgt. Ze gaan liggen op zoek naar meer licht. Het helpt ook niet dat mijn zee van Oost-Indische kers een woeste zee is geworden die alles opslokt.

Aster pilosus var. demotus ‘Kleine aster’. Beeld Elspeth Diederix
Aster pilosus var. demotus ‘Kleine aster’.Beeld Elspeth Diederix

Ik roep altijd dat ik asters niet mooi vind. Zoiets moet ik eigenlijk niet zeggen, want jaren later kan het ineens mijn favoriete plant zijn. Dat is zéker nog niet het geval, maar ik heb wel een aster ontdekt die ik geweldig vind. De Aster pilosus var. demotus. Het is nu een wolk van dunne overhangende takken met smalle blaadjes en het geheel is bedekt met kleine witte bolletjes. Straks komt uit elke bol een kleine witte bloem met een geel hartje. Als ik nu naar de tuin ga, zoek ik deze aster als eerste op om te zien hoeveel knopjes er al zijn geopend.

Phlox paniculata ‘Bright Eyes’. Beeld Elspeth Diederix
Phlox paniculata ‘Bright Eyes’.Beeld Elspeth Diederix

De flox of vlambloem, zoals ze in het Nederlands heet, bloeit nu opvallend roze midden in The Miracle Garden. Een veld van suikerspinnen. Ik heb ze in mei flink teruggeknipt, waardoor ze later bloeien. Misschien probeer ik volgend jaar alleen een gedeelte terug te knippen om de bloei nog wat te verspreiden. Bezoekers aan de tuin vertrappen elk jaar weer vanuit een ander deel van de tuin de omliggende planten om er dicht in de buurt te komen, terwijl je ze van meters afstand goed kunt zien én ruiken. Een lekkere ouderwetse geur, uit de tuin van je grootouders. Die blijkt onweerstaanbaar.

De ammi majus. Beeld Elspeth Diederix
De ammi majus.Beeld Elspeth Diederix

Ik heb de ammi majus vorig jaar met een groot aantal bij elkaar geplant, waardoor er een enorme witte wolk ontstond in de tuin. Het was een opvallend beeld, omdat ze zo hoog groeien. Dit jaar heb ik dotjes van deze fijne witte schermbloem verspreid door de tuin staan. Iedere keer als je nu door de tuin wandelt, is er altijd wel een van de uitgebloeide bloemschermen te vinden die in het oog springt. Vooral ook doordat het licht steeds anders valt. En als het sneeuwt, blijven de bloemen mooi zichtbaar boven het wit.

Helichrysum bracteatum. Beeld Elspeth Diederix
Helichrysum bracteatum.Beeld Elspeth Diederix

Net als de Helipterum roseum is dit een papierbloem, maar dit exemplaar is groter en later bloeiend. Ik heb deze bloemen opgebonden. Ze waren gaan liggen door hun gewicht en de regen. Het geheel blijft rommelig, maar je kunt de bloemen nu weer op ooghoogte bekijken. We beginnen aan het laatste tuinseizoen; planten horen nu om te vallen. Wanneer het regent, gaat de bloem dicht en wordt de bloemknop een bolletje. Als de zon weer schijnt, komt deze fantastische meetkundige constructie tevoorschijn. Heerlijk, zo’n klein moment van orde in de chaos van de tuin. En de strobloemen knisperen zo lekker tussen je vingers.

Althaea cannabinna. Beeld Elspeth Diederix
Althaea cannabinna.Beeld Elspeth Diederix

Alle kleine, roze bloemen die over het beeld verspreid zijn, komen van twee planten. Je ziet bij de althaea cannabina, in het Nederlands hennepheemst, nu alleen de bloemen. De stengels vallen weg tegen de wilde plantengroei in de rest van de tuin. In het echt is het veel spannender omdat ze boven alles lijken te zweven. De roze bloemetjes maken dit deel van de tuin heel vrolijk. Ze nemen de aandacht weg van de groene chaos waar ik op dit moment de controle over heb verloren. Ik droomde er even van in de hele tuin een roze sterrenhemel te maken om de verwildering te camoufleren.

Hibiscus trionum Beeld Elspeth Diederix
Hibiscus trionumBeeld Elspeth Diederix

Vorig jaar heb ik deze voor het eerst gezaaid. Prachtig zijn ze! Dit jaar wilde ik een grote groep uitplanten, maar niet al mijn zaailingen hebben het gered. De paar die overbleven, heb ik uitgeplant op een plek waar dit jaar plotseling een spontaan woud van ammi visnaga is opgekomen. Hierdoor zijn ze lastig te zien. Maar door de regen zijn de ammi’s neergestort en komt de hibiscus er een klein beetje bovenuit. Ga in de ochtend kijken. Hij bloeit kort. Vandaar de Nederlandse naam drie-urenbloem. Daarna komt een wondermooie zaaddoos tevoorschijn. Een doorschijnende lampion met paarse strepen.

Impatiens balsamina ‘Kaja’ Beeld Elspeth Diederix
Impatiens balsamina ‘Kaja’Beeld Elspeth Diederix

Voor een opdracht moet ik zaden fotograferen van een plant die zijn zaden wegschiet. Ik dacht meteen aan de springbalsemien, die zo lekker explodeert als je de zaden licht aanraakt. Maar deze is zeer invasief en zelfs verboden. Nu heb ik de Impatiens balsamina ‘Kaja’ gezaaid. De zaden beginnen nét te rijpen. Ik heb ze nog niet voelen openknallen, maar de roze bloemen met witte vlekken die net sterren lijken zijn schitterend. Er bloeit ook een tabaksbloem tussen die vooral in de avond geurt en als het toevallig net heeft geregend, sta je in een ­tropische tuin.

Tropaeolum majus ‘Alaska’ Beeld Elspeth Diederix
Tropaeolum majus ‘Alaska’Beeld Elspeth Diederix

Vorig jaar heb ik een zee van uiteenlopende soorten Oost-Indische kers gezaaid. De bloemen waren anders gekleurd, maar vooral belangrijk waren de verschillende kleuren en groottes van het blad. Hierdoor leken er wel golven in te zien. Dit jaar heeft de zee zichzelf uitgezaaid, ook deze ‘Alaska’ met bont blad. Ik kon het natuurlijk niet laten om ook wat nieuwe soorten aan de tuin toe te voegen, zoals ‘Purple Emperor’ met bloemen van een opmerkelijk vervaagd paars.

 Lathyrus odoratus ‘Juliet’ Beeld Elspeth Diederix
Lathyrus odoratus ‘Juliet’Beeld Elspeth Diederix

Elk jaar zaai ik in de winter tientallen eenjarige siererwten in de tuin, en vorig jaar voor het eerst deze witte ‘Juliet’. Meestal zaai ik de ­Lathyrussoorten met dubbel gekleurde bloemen, of die met mooie strepen op het bloemblad, zoals ‘Earl Grey’ of ‘Wiltshire Ripple’. Maar ‘Juliet’ is allerminst saai; ze heeft een elegante witte, stevige bloem die heerlijk ruikt. Alle Lathyrus odoratusbloemen zijn geurend, zoals de naam al aangeeft. De een wat uitbundiger dan de ander. De bloemen moet je blijven plukken om de plant te laten doorbloeien, dus elke week maak ik boeketjes voor mijn vrijwilligers die me komen helpen om de tuin wat in toom te houden.

Digitalis lutea Beeld Elspeth Diederix
Digitalis luteaBeeld Elspeth Diederix

Dit is Geel vingerhoedskruid. Ik hoop dat hij nog bloeit in de tuin, want soms is het ineens voorbij. Hij staat ook al een tijdje te bloeien te midden van mijn beginnende zee van Oost-Indische kers. Niet een heel opvallende bloem, maar dat zachte geel is soms ook heel prettig. Wat ik leuk vind is dat de bloemen allemaal aan één kant van de stengel staan. Hij heeft zichzelf niet erg uitgezaaid, maar gelukkig is dit een van de weinige uit zijn familie die wat langer leeft. Ik ben ze thuis zelf gaan zaaien; ik zie een klein veldje van deze beeldige Digitalis lutea voor me. In het najaar zijn mijn zaailingen hopelijk groot genoeg om erbij te zetten.

Lathyrus sativus ‘Azureus’ 
 Beeld Elspeth Diederix
Lathyrus sativus ‘Azureus’Beeld Elspeth Diederix

Mijn lieveling op het moment: een kleine klimmer met het blauwste, teerste bloemetje. Een Lathyrussoort. Ook een eenjarige, zoals de Lathyrus odoratus, maar deze ‘Azureus’ geurt niet. Hij maakt dat goed met zijn waanzinnige blauw. En als je heel goed kijkt, zie je een roze hartje en donkerblauwe lijnen in het bloemblad. Dit bloemetje zou ik niet meer willen missen in de tuin. Ik moet hem wel een beter raamwerk geven om tegenop te klimmen, of juist de ranken goed over de grond en tussen de andere planten leiden. Volgend jaar probeer ik dat laatste.

Crocosmia 'Lucifer' Beeld Elspeth Diederix
Crocosmia 'Lucifer'Beeld Elspeth Diederix

Dit deel van de tuin heeft weinig aandacht gekregen dit jaar. De afgelopen jaren was dat niet nodig, want alles deed het goed. Maar deze zomer zijn de dahlia’s opgegeten en de Helenium ‘Moerheim Beauty’ is niet teruggekomen. Daarentegen bloeien de Knautia macedonica’s (de paarse bloemen op hoge stelen ) wel, maar gaan ze massaal liggen. Alleen de Crocosmia ‘Lucifer’, ook wel Montbretia ge­noemd, blijft overeind en houdt dit stukje mooi. De rode bloemen zijn zo fel van kleur, dat ze alle aandacht wegleiden van de wanorde eromheen. Als fotograaf houd ik van die chaos in tuinen, maar als tuinvrouw vind ik dat lastiger en zie ik de tuin liever wat keuriger en meer onkruidvrij.

Lychnis chalcedonica Rosea. Beeld Elspeth Diederix
Lychnis chalcedonica Rosea.Beeld Elspeth Diederix

Lychnis chalcedonica wordt ook wel brandende liefde genoemd door de felrode bloemkleur. Deze ‘Rosea’ is niet rood maar roze. Ik vind het altijd speciaal als ik een bloem in een afwijkende kleur heb. Dat blijkt niet altijd op te gaan. Kijk maar naar de witte borage. Deze variant is vrij saai. De bloemen zijn te klein om in het wit op te vallen tussen al dat blad. Dan kun je beter kiezen voor de variant met zijn intens blauwe bloemen. Onlangs heb ik de Lychnis chalcedonica ‘Carnea’ ontdekt. Ook met roze bloemen, maar lichter van kleur. Hier hebben de losse bloemen onderling nét verschillende tinten, met een klein beetje rood erin. Die wil ik nu dus ook voor de tuin.

Digitalis parviflora. Beeld Elspeth Diederix
Digitalis parviflora.Beeld Elspeth Diederix

Dit is een plant uit het geslacht digitalis, waarvan de bekendste het gewone vingerhoedskruid is. Het woord digitalis is afgeleid van het Latijnse woord digitus wat vinger betekent. Elke bloem is een hoedje voor een vinger. Deze digitalis heet parviflora en dat betekent dat hij kleine bloemen heeft. Ik blijk erg van deze plantenfamilie te houden, er staan nu al diverse soorten in de tuin: digitalis ferruginea, digitalis lanata, digitalis lutea, digitalis mertonensis, digitalis obscura en de digitalis purpurea. Misschien moet ik ze gaan verzamelen. Er blijken zo’n twintig verschillende soorten te zijn. Maar misschien is het zo wel genoeg. Ze zaaien zich uit. En ze zijn giftig.

Dianthus deltoides ‘Flashing Light’. Beeld Elspeth Diederix
Dianthus deltoides ‘Flashing Light’.Beeld Elspeth Diederix

De rode klaproos onder in het beeld herkennen de meeste mensen wel. Die groeit hier in een veldje rode, stervormige bloemetjes. Dat zijn steenanjers. Om precies te zijn de Dianthus deltoides ‘Flashing Light’, die soms ook wel ‘Leuchtfunk’ heet. Beide namen zijn leuk. De bloemetjes worden niet zo hoog, misschien 20 centimeter. Ze zijn fel van kleur, bloeien overdadig en staan in een zonnig hoekje aan de rand van het terras in de tuin. Ik wil ze vermeerderen, zodat ze straks rondom het hele terras bloeien. Het is me vorig jaar al gelukt met een klein stukje. (PS De papaver in knop van twee weken geleden bleek de Papaver somniferum ‘Danish Flag’).

Helipterum roseum ‘Pierrot’. Beeld Elspeth Diederix
Helipterum roseum ‘Pierrot’.Beeld Elspeth Diederix

De Pierrot is een papierbloem. Als je de bloemblaadjes tussen je vingertoppen wrijft, voelt het alsof deze bloem van papier is gemaakt. Er zijn verschillende soorten papierbloemen, maar ze hebben allemaal een strakke, geometrische structuur die mij altijd doet verwonderen. De bloem is felwit met een knalgele rand rondom een donker hart. Een klein eenjarig laag bloemetje, maar heel opvallend. Je kunt ze ­drogen, maar ik vind ze leuker in de tuin. Had ik er maar meer van gezaaid. Als je deze in de tuin ontdekt moet je even aan de bloemblaadjes voelen.

Papaver somniferum ‘slaapbol’. Beeld Elspeth Diederix
Papaver somniferum ‘slaapbol’.Beeld Elspeth Diederix

Verschillende papavers bloeien nu in de tuin. Deze die hier in de knop staat, is de eenjarige Papaver somniferum, een slaapbol. Erachter groeit de Silybum marianum, de mariadistel, met schitterend gemarmerd blad. Ik heb een papaverveldje gezaaid voor een kunstopdracht voor het Amsterdam UMC, waarvoor ik medicinale planten aan het fotograferen ben. Beide planten op de foto worden verwerkt in medicijnen. Ik heb verschillende cultivars gezaaid van de Papaver somniferum. Ben zo benieuwd hoe deze gaat openen. Is het de paarse ‘Lauren’s Grape’, of ‘Black Swan’ met donkere, bijna zwarte gekartelde bloemblaadjes, of misschien toch de rood met witte ‘Danish Flag’?

Iris germanica ‘Batik’.
 Beeld Elspeth Diederix
Iris germanica ‘Batik’.Beeld Elspeth Diederix

Eindelijk zijn ze er, de irissen. De Iris germanica, de baardiris, doet je even stilstaan. Zo groot, zo overdreven. Hier laat ik Iris germanica ‘Batik’ zien met geschilderd blad, ze heeft witte vlekken en spikkels op blauw, maar een effen iris is net zo sensationeel. Ik zou zo’n bloemblad het liefst om me heen willen slaan. Deze ‘Batik’ is zelfs geurend. Ik geloof vanille-achtig, maar het is moeilijk te zeggen want misschien is het de overweldigend bloeiende Wisteria vlakbij die ik ruik. Er bloeien nog een paar baardirissen met heel ongewone kleuren, zoals Iris ‘Thornbird’; beige met een zweem van lichtgroen en paars. En de zwarte Iris ‘Black Suited’ staat nu in de knop. Die wil je niet missen.

Aquilegia vulgaris ‘Nora Barlow’. Beeld Elspeth Diederix
Aquilegia vulgaris ‘Nora Barlow’.Beeld Elspeth Diederix

Mei is de maand van de akelei. Ook van de irissen, maar die zijn dit jaar laat. Deze akelei ‘Nora Barlow’, vernoemd naar de kleindochter van Charles Darwin, is erg blij in mijn tuin en heeft zich fijn uitgezaaid. Een klein woud heb ik nu van deze driedubbele akelei. De roze bloembladeren kleuren wit naar het uiteinde, met een zweem van lichtgroen. Het zijn perfecte geometrische sculpturen. Een andere favoriet van mij is de Aquilegia canadensis, die nu bloeit met rood-gele bloemen en lange sporen. Ga kijken in de tuin, en volgende week hier dan hopelijk een iris!

Camassia leichtlinii ‘Caerulea’. Beeld Elspeth Diederix
Camassia leichtlinii ‘Caerulea’.Beeld Elspeth Diederix

Deze prairielelie staat nu volop in bloei. Helaas heeft de regen alles laten instorten, maar ze blijft bloeien. Vanuit de platgeregende stengels richten de bloemtrossen zich toch nog op. En opnieuw dat blauw dat je in de schemer moet gaan zien. Ieder jaar ben ik verbaasd dat deze ­hele groep planten compleet verdwijnt nadat ze zijn uitgebloeid. Elke keer weer blijf ik over met een groot gat in de tuin. Maar dit jaar ben ik voorbereid. Er staan in mijn kas eenjarige zaailingen klaar die ik voor dit plekje bewaar.

Aquilegia vulgaris ‘Petticoat Pink’. Beeld Elspeth Diederix
Aquilegia vulgaris ‘Petticoat Pink’.Beeld Elspeth Diederix

Deze akelei heb ik jaren geleden zelf gezaaid. Een heel grappige met dubbele bloemen en korte sporen. Net taartjes. Van buiten naar binnen verandert ze van kleur, van roze naar wit. Alleen als ze nét opengaat is de bloem van binnen geel. Ik heb zeker tien soorten akelei in de tuin. Op het moment bloeit ook de Aquilegia viridiflora ‘Chocolate Soldier’ met chocoladebruine bloemen en lichtgroene ­kelkbladen. Deze blijft vrij laag met een fijn blad. Moeilijk te vinden nu tussen de uitgebloeide stengels van irissen. Ben benieuwd wie haar ontdekt.

Tulipa ‘Spryng Break’. Beeld Elspeth Diederix
Tulipa ‘Spryng Break’.Beeld Elspeth Diederix

Als je op een zonnige ochtend door de tuin wandelt kun je de tulpen zien openvouwen. Net zo blij met de zon als wij. Sommige hebben de mooiste tekeningen op hun blad, of anders heeft het blad een mooi patroon of een gekleurd randje. Ik vind gestreepte bloembladeren ­onweerstaanbaar. Zo ook het blad van deze Tulipa ‘Spryng Break’. Een crèmewitte bloem met rode vlammen, elk bloemblad een originele tekening.

Tulipa ‘The Beauty of Spring’ Beeld Elspeth Diederix
Tulipa ‘The Beauty of Spring’Beeld Elspeth Diederix

Wat een tulp. Deze blijft terugkomen. Waar andere tulpen na een paar jaar in de grond langzaam verdwijnen, blijft deze wondermooi. Ze lijkt te gloeien. Langs elk bloemblad is op de rand een omtrek gemaakt met een fijne rode lijn. ‘The Beauty of Spring’ is een Darwinhybride-tulp. Grote tulpen zijn het, op stevige stengels, en voordat ze opengaan en uitrollen tot dikke komvormige bloemen zijn ze hoekig – watje niet verwacht bij een tulp.

Hyacinthus orientalis. Beeld Elspeth Diederix
Hyacinthus orientalis.Beeld Elspeth Diederix

Deze hyacinten staan voor het vierde jaar te bloeien. Ik had een grote groep verschillende blauwe hyacinten bij elkaar geplant. Ze zijn iets minder vol dan het eerste jaar en de bloemen staan nu wat verder uit elkaar aan de steel. Eigenlijk vind ik ze zo mooier. ‘Blue Jacket’ met een streep op elk afzonderlijk bloemblaadje en ‘Caribbean Dream’ die verkleurt van lila naar een helder lichtblauw. Het best zijn ze te bewonderen als het nét schemert en het blauw gaat oplichten. Ze zijn bijna uitgebloeid maar er komen nieuwe aan, zoals de boshyacint (Hyacinthoides non-scripta). Deze heeft een lossere vorm met een overhangend steeltje waarvan de bloemen sierlijk naar beneden hangen.

Narcissus ‘Accent’. Beeld Elspeth Diederix
Narcissus ‘Accent’.Beeld Elspeth Diederix

Narcissus ‘Accent’

Het narcissenseizoen is weer begonnen. Wie denkt dat narcissen allemaal geel zijn, heeft het mis. Er zijn zo veel soorten en kleuren. Alleen al in The Miracle Garden bloeien 21 verschillende narcissen. Grote witte, zoals Mount Hood, of met een gekleurde kroon zoals deze Accent. Sommige narcissen, zoals mijn favoriet de citroengele Hawera, hebben meerdere bloemen aan een stengel of zijn geurend. Voor iedereen is wel een lievelingsnarcis te vinden. Ook fijn aan deze bol: hij komt elk jaar weer terug. Wel ergens planten waar het zonnig is en de grond goed draineert. De bollen kunnen anders wegrotten en het heeft dan geen zin om ze de grond uit te kijken.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden