PlusStadsverbeteraars

Het Danspaleis laat ouderen in de zorg samen opgaan in de muziek

Met Het Balkon Danspaleis bezorgt Suna Duijf (49) ouderen coronaproof vertier aan huis, in de vorm van (dans)muziek. ‘Ik zie de kracht van muziek in de zorg.’

‘Prachtig om te zien dat bij iemand wiens wereld steeds kleiner wordt, muziek die wereld weer kan openbreken.’Beeld Jakob van Vliet

“Er zijn van die beelden die blijven kleven. Zoals dat van een oudere, kleine Indische vrouw die de hele avond ­stilletjes aan een tafeltje zat. Tot er tijdens een soort soul-rocknummer ineens iets in haar naar boven kwam. Ze ging staan en als vanzelf bewogen haar armen in een elegante, Balinese dans. Het had zo een scène uit een film kunnen zijn. Daarvan gaan we bij Het Danspaleis helemaal uit ons dak.

Muziek was van jongs af aan belangrijk voor me. Ik ontdekte en verzamelde altijd nieuwe nummers. Met mijn cassetterecorder nam ik van de radio nieuwe vondsten op. Die deelde ik dan met vrienden. ‘Ik ga naar Amsterdam,’ zei ik vastberaden tegen mijn docent Nederlands op de middelbare school in Laren. Ik wist nog niet wát ik ging doen, maar Amsterdam voelde als mijn springplank naar de vrijheid.

Tijdens mijn studententijd ontdekte ik het uitgaans­walhalla dat Amsterdam toen was. In die eerste jaren danste ik vooral ontzettend veel in de RoXY en de iT. Na zo’n avond dansen voelde het alsof mijn batterij was opgeladen. In de RoXY hing er altijd een verwachtingsvolle, rauwe spanning en saamhorigheid. In de extase van de muziek kon iedereen alles loslaten. Nog steeds wil ik altijd dansen als ik ­uitga, het bevrijdt me. Ik ben Het Danspaleis begonnen omdat ik denk dat iedereen die bevrijdings­momenten ­nodig heeft: jong en oud. Wij bieden ouderen een kans om samen op te gaan in de muziek.

Mensen prikkelen

Zodra je ouder wordt, verlies je mensen om je heen, mensen sterven. Je krijgt fysieke beperkingen. Het is prachtig te zien dat bij iemand wiens wereld kleiner wordt en bijna dichtgaat, muziek die wereld weer kan openbreken.

Het idee van Het Danspaleis ontstond door een seniorenkoor van dames uit Noord en de zeecontainer die ik in 2001 kreeg toegewezen voor een minivoorstelling op Over het IJ Festival. Die container richtten we in met hun eigen huisraad, inclusief kanten gordijntjes en een koffiezet­apparaat. Als je aanbelde, deed één van die vrouwen open en zat je ineens met twintig man bovenop elkaar in een ­minihuiskamertje. Zij zongen dan liedjes en uiteindelijk dansten we met zijn allen in polonaise naar buiten. Ik merkte toen al hoeveel moois er gebeurde tussen verschillende generaties.

Vlak daarna vroeg een vriendin van me of ik wilde draaien op haar moeders vijfenzeventigste verjaardag, ergens in een partycentrum in Zeeland. Er stonden daar kinderen, kleinkinderen, opa’s en oma’s allemaal samen op de dansvloer. En toen dacht ik: ja! Dit is echt een gouden formule. Hier moet ik iets mee.

Met een bus van plezier toeren we nu met een groep vrijwilligers door het land en verstoren we liefdevol de orde. Wij toveren de boel om en prikkelen mensen om in beweging te komen.

Terug naar de jeugd

Vorig jaar organiseerden we zo’n honderdzestig dansmiddagen. Ongeveer de helft daarvan was in Amsterdam, ­onze ­thuisbasis. Eerst draaiden we vooral in zorginstellingen. Door ontwikkelingen in de zorg, waardoor mensen zo lang mogelijk thuiswonen, draaien we nu vaker in huizen van de wijk, zoals De Aker in Nieuw-West. Dat zijn een soort buurtcentra 2.0 waar ouderen een dansje kunnen ­komen doen.

Door de coronacrisis zijn onze Danspaleizen in elk ­geval tot september afgezegd. We weten niet wanneer we weer normaal kunnen gaan draaien, maar juist nu is ­dansen belangrijker dan ooit. Vooral het begin van de lockdown was erg lastig voor veel ouderen. Daarom zijn we Het Balkon Danspaleis gestart.

Suna Duijf

Leeftijd 49
Woonplaats Amsterdam
Opleiding Film- en televisie­wetenschappen in Amsterdam
Doet Brengt dans en muziek naar ouderen
Met Het Danspaleis, Tanksta­tion van levensvreugde, organiseert ze nu het coronabestendige Balkon Danspaleis: een muziekfeest voor bewoners, familie­leden en personeel van woon- en zorg­instellingen
Functie Oprichter en directeur van Het Danspaleis

Onze draaitafel zetten we vlak bij complexen neer waar veel ouderen wonen, op binnentuinen en pleinen. Je ziet dan veel mensen op het balkon dansen. Sommigen komen met een stoeltje naar beneden. Verzoekjes kunnen via een speciaal telefoonnummer worden ingediend. Zo was er een vrouw die een nummer aanvroeg voor haar klein­kinderen, die ze ontzettend miste. Vanaf het plein zongen wij die vrouw op het balkon dat nummer toe.

Met muziek brengen we wat troost en plezier. Met de plaatjes die we draaien gaan we vaak terug naar de jeugd van ouderen. Het is bijzonder breed: van het ­Hollandse ­levens­lied tot soul en jazz – big bands, crooners, Ella Fitzgerald, Louis Armstrong. En natuurlijk rock-’n-roll en klassiek.

In Zuidoost zetten we het nét even anders op dan in Noord, met iets meer merengue bijvoorbeeld. We eindigen standaard met Que sera sera van Doris Day. ‘Whatever will be will be.’ Er gebeurt zo veel in een mensenleven. Iedereen maakt mooie en minder mooie dingen mee. Dat ­nummer zegt: leg je er maar bij neer, want het leven is zoals het is. Het heeft iets heel relativerends, met een knipoog. En het is een gemoedelijk walsje. Dus laten we gewoon ­samen dit walsje dansen en accepteren waar we in zitten.

Een tijd geleden vroeg een oudere man La Comparsa van ZZ en de Maskers aan. Vervolgens zette hij langzaam de leuning van zijn rolstoel naar achteren en ging hij midden op de dansvloer intens liggen genieten. Het is telkens weer bijzonder om mee te maken hoe muziek mensen persoonlijk raakt. Dat er een vonk overslaat en iemand tot leven komt.

Elk Danspaleis is bijna een theaterstuk, maar dan van het échte leven. Ouderen zijn ook vaak de schroom voorbij. Die hoeven niet meer zo nodig iemand te versieren tijdens het dansen – hoewel dat ook nog weleens ­gebeurt, hoor.

Weer zin in het leven

Tijdens het vele hamsteren zei een aantal ouderen tegen me: ‘Als je in de oorlog geen toiletpapier had, gebruikte je gewoon een krant!’ Ouderen worden tijdens deze crisis vooral gezien als hulpeloos, kwetsbaar. Maar veel ouderen die ik spreek, tonen juist veerkracht. Dat inspireert me. En ouderen zitten zelden in een hectische modus, ze dwingen een soort rust af als je met ze in gesprek gaat. Ik denk dat de wereld wel toe is aan wat rust.

Elk jaar staan we ook op de Parade. Ouders met kinderen die langslopen zijn dan altijd stomverbaasd om te zien dat onze ouderen zo’n feestje bouwen op de dansvloer – en gaan dan vaak meedoen.

Ik vind verbinding zo’n rukwoord. Als modewoord is het te vaak misbruikt. Maar uiteindelijk gaat het daar toch wel om. Stap eens in de wereld van een ander, dáár word je namelijk gelukkig van.

Ik zie de kracht van muziek in de zorg. Want ik noem het steeds een feestje, maar eigenlijk is het natuurlijk ook zorg. Als mensen een stap op de dansvloer zetten, voelen ze zich meteen beter. Ze worden soepeler, minder eenzaam en krijgen weer zin in het leven. Kijk maar naar de Indische vrouw die weer spontaan de dans uit haar jeugd deed. Eigenlijk is het zo eenvoudig. Mensen kunnen méér als ze dansen!”

Een zomerserie over de wereldverbeteraars van de stad. Wat drijft deze bevlogen Amsterdammers? Dinsdag deel 3: ouderen troost en plezier brengen met muziek.

Podcasts en video’s

Door het coronavirus kan Het Danspaleis niet zoals normaal draaien in huizen van de wijk, maar dat is geen reden om niet te dansen. Zo is via hun website de nieuwe podcastserie Radio Danspaleis te beluisteren, met de persoonlijke muziekfavorieten van ouderen. En ben je 65-plusser? Dan kun je vanuit je huiskamer jouw dansmoves met de wereld delen in de videoserie Thuisdansen. Zoals de Amsterdamse Cora (86), die met een brede glimlach aanstekelijk danst op You’re The First, The last, My Everything van Barry White. Waarom hij? Cora: “Het is geen knapperd, maar zijn stem doet iets met mij.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden