PlusAchtergrond

Happy stones als remedie tegen eenzaamheid, voor de maker én vinder

Grote kans dat je er buiten al een bent tegengekomen: happy stones. Ze worden beschilderd door buurtbewoners en in de stad verspreid voor mensen die wel wat liefde kunnen gebruiken. ‘Het brengt mensen bij elkaar.’

null Beeld Martje Postma
Beeld Martje Postma

Het is een wereldwijd fenomeen: stenen beschilderen in allerlei kleuren en deze achterlaten voor toevallige passanten. De stenen worden versierd met vlinders, katten, vogels, hartjes, bloemetjes, zonnetjes en regenbogen. Soms staan er teksten op, zoals ‘Houd vol’ of ‘Je bent mooi’. De ‘happy stone’ is een beetje geluk, verstopt in een klein hoekje.

In Amsterdam ontstond het initiatief om happy stones te maken als sociale verbinder in Osdorp. De organisaties Combiwel Buurtwerk Amsterdam Nieuw West, de Hippe Heks en het Ecologisch Educatief Centrum Osdorp (EECO) startten hier in juli vorig jaar mee. De Facebook­pagina Happy Stones Amsterdam werd opgericht en al snel werd de eerste workshop aangeboden in het buurthuis Huis van de Wijk ’t Blommetje in Osdorp.

Verschillende ‘uitdagingen’ werden opgezet, waarbij stenen werden beschilderd in een bepaald thema. Zo gingen bewoners aan de slag met het thema ‘houd vol’ – met fakkels voor de herdenking van 4 mei en met smileys voor de Werelddag van de glimlach. Ook werd er meegedaan aan een internationale actie waarbij stenen blauw werden geverfd met rode hartjes. Tot in Florida deden mensen mee aan die actie.

Om te huilen

Een van de oprichters van het initiatief uit Nieuw-West is Martje Postma (59), oud-wethouder van stadsdeel Osdorp. Volgens haar was het een ideale activiteit tijdens de lockdown, omdat het gemakkelijk op afstand kon. In de huiskamers van de buurthuizen organiseerde ze meerdere schildermiddagen. “Het resultaat werd online met elkaar gedeeld. Dat verbond de makers met ­elkaar, maar ook met de buurtbewoners die de stenen vonden.”

De mooiste reactie die ze kreeg op haar stenen, kwam van een vrouw uit Zuidoost, die werkt met mensen die mishandeld zijn. Op de Werelddag van de glimlach nam de vrouw wat stenen van Postma mee naar haar werk. “Later kreeg ik te horen dat er mensen waren die al lange tijd niet meer konden praten of huilen. Toen ze de stenen zagen, liepen de tranen over hun wangen. Daar kan ik zelf ook weer van huilen. Ik vind het heel mooi dat zo’n steen kan helpen bij het uiten van emoties,” zegt Postma.

Ook in stadsdeel Zuid komen buurtbewoners bij elkaar om happy stones te maken en uit te delen. De vrolijke ­kiezelstenen worden in buurthuis Olympus geverfd door een mix van buurtbewoners en bezoekers van Stichting NAHst, mensen die beperkingen ervaren als gevolg van niet aangeboren hersenletsel. De leeftijd varieert van ­begin 20 tot 70 jaar: “Er zijn jonge meiden bij die midden in hun rechtenstudie zaten en plots een hersenbloeding ­kregen,” zegt Anita Muschner (55), projectleider Stichting NAHst.

De stenen worden na het schilderen in de wijk verspreid door licht dementerende mensen van het Odensehuis in Zuid. Een samenwerking tussen drie maatschappelijke ­organisaties dus, en het smaakt naar meer. “Iedereen is zo enthousiast dat ik de vraag krijg of we het elke week kunnen organiseren,” zegt Muschner.

Voor mensen met hersenletsel zijn dit soort activiteiten extra bijzonder na alle lockdowns. “Ze snakken naar activiteiten, er is veel eenzaamheid geweest. Als je normaal functioneert heb je werk, al is het thuis. Maar voor ons was het echt lastig, al onze activiteiten vielen stil,” zegt Muschner. “Het is zo fijn weer in beweging te zijn, weer een praatje te maken. Het brengt mensen bij elkaar.”

Dat contact met buurtbewoners was ook erg belangrijk voor Postma zelf, die na haar coronabesmetting veel thuis zat door long covid. Maar het was meer dan dat. “Ik kon in het begin niet eens pennen en stiften vasthouden. De eerste stenen, daar kon je niets van lezen. Het was een soort therapie.”

Antoni van Leeuwenhoek

Ook voor Huub de Boer-Stam (69), gepensioneerd, werkt het stenen schilderen helend. “Voor mij is het een vorm van meditatie, net als monniken die zandmandala’s ­maken.” Hij zet een rustig muziekje op en bestudeert de steen aandachtig voor hij begint. “En dan ga je met je ­gevoel schilderen, niet met je verstand. Je bent met je buik bezig en niet met je hoofd. Dat geeft mij veel rust,” aldus De Boer-Stam. Binnenkort start hij met het geven van workshops stenen schilderen bij de Energieke Senioren Amsterdam Nieuw-West (ESAN).

Happy stones helpen niet alleen de makers van de ­stenen, ook vinders kan het helpen de dag te trotseren. Zo worden bij het kankerinstituut van het Antoni van ­Leeuwenhoek ­happy stones neergelegd, voor mensen die wel wat moed, liefde of geluk kunnen gebruiken. “Op de plantenbakken liggen stenen vanuit het hele land. Ze zijn ­beschilderd met zonnen of lieveheersbeestjes. En ik heb zelfs een prachtig gekleurde steen met de tekst ‘Limburg’ erop gezien,” zegt De Boer-Stam. De makers van de happy stones hopen de bezoekers een hart onder de riem te kunnen steken.

Bij het EECO in ­Osdorp worden ze bovendien gebruikt om overledenen te ­herdenken. Het begon op Allerzielen, de herdenking op 2 november 2020. Alle bezoekers konden een beschilderde steen meenemen en daar de naam van degene die was overleden op schrijven. Ook was er ­gelegenheid een lichtje te branden.

“Mensen voelden zich verbonden, niet ­alleen,” zegt Postma. “Dat gaf veel steun. Nu liggen er altijd stenen op voorraad, die meegenomen mogen worden om bij een graf neer te leggen.”

Hoe werkt het?

Je zoekt of koopt kiezelstenen met een glad oppervlak en maakt ze goed schoon. Dan beschilder je de stenen in vrolijke kleuren. Wat je precies schildert, maakt niet uit: laat je verbeelding spreken. Vervolgens lak je de stenen af, zodat de verf niet in de ­natuur terechtkomt. En dan kun je je happy stones delen, zodat anderen er ook blij van kunnen worden. De een geeft de stenen weg aan voorbij­gangers, anderen leggen de stenen in een park of buurt, zodat mensen ze zelf kunnen vinden. Heb je ergens een happy stone gevonden? Je mag hem houden of je legt hem weer ergens neer, zodat een ander hem kan vinden. Je kunt ook een foto van de steen plaatsen op de Happy Stones Amsterdam Facebookpagina; wellicht dat de maker de steen herkent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden