PlusDe galerie van...

Galeriehouder Zsa-Zsa Eyck: ‘De kunstenaars met wie ik werk, openen telkens weer mijn ogen’

In de rubriek ‘De galerie van…’ laten we een keur aan Amsterdamse galeriehouders aan het woord: hoe zijn ze in de kunstwereld terechtgekomen, wat is het profiel van hun galerie, wat verzamelen ze zelf, en wat is de impact van de coronacriis? In dit deel Zsa-Zsa Eyck (60) van andriesse - eyck.

Hoe bent u in aanraking gekomen met de kunstwereld?

“Het bedrijf van mijn vader maakte een maal per jaar een tentoonstelling van een jonge hedendaagse kunstenaar, in samenwerking met de galerie van Riekje Swart uit Amsterdam. Er werd dan een opening gehouden op de zolder van het bedrijf, met aansluitend een ontvangst bij ons thuis. Dat was voor mij een openbaring. Al die mensen uit het Westen, allemaal aan het begin staand van bevlogen levens in de kunst. Het had iets magisch.”

“Mijn ouders kochten uit elke tentoonstelling een kunstwerk en dat hing dan bij ons thuis. Ad Dekkers, Peter Struycken, Bob Bonies. Met Dekkers en Struycken ontstond een hechte vriendschap. Als ik vriendinnen mee naar huis nam, werd ik regelmatig geconfronteerd met vragen als waarom een paar zaagsneden in een witte plank kunst was. Ik begreep niet dat ze niet zagen dat het gewoon bloedmooi was.”

Hoe zou u het profiel van uw galerie willen omschrijven?

“Dat is een moeilijke vraag. De kunstenaars met wie wij werken, zijn zo verschillend. Wat ze gemeen hebben, is dat ieder van hen een zeer specifieke beeldtaal heeft ontwikkeld en daar bij wijze van spreken dag en nacht mee bezig is. Ik vind het belangrijk bij een kunstenaar een noodzakelijkheid te voelen om het werk te maken en een relevantie ervan voor de tijd waarin wij leven. Het moet iets te vertellen hebben of verbazen en liefst ook goed uitgevoerd zijn.”

“Onze programmering bestaat inmiddels uit nationaal en internationaal gevestigde en doorbrekende mid-career kunstenaars, kunstenaars met wie wij vanaf het begin hebben gewerkt. Het hoeft voor ons niet per se jong-jonger-jongst te zijn. We zoeken natuurlijk wel altijd eigenzinnige types op. De afwisseling maakt het interessant.”

Kunstenaar Carel Blotkamp opent een expositie van Peter Struycken, bij Verfindustrie Jac Eyck, het bedrijf van Zsa-Zsa Eycks vader, Heerlen, 1970. Beeld
Kunstenaar Carel Blotkamp opent een expositie van Peter Struycken, bij Verfindustrie Jac Eyck, het bedrijf van Zsa-Zsa Eycks vader, Heerlen, 1970.

Wat vindt u het mooiste aspect van het vak galeriehouder?

“Het is prachtig om de ontwikkelingen van de kunstenaars met wie we werken op de voet te kunnen volgen en ze een platform te bieden om het werk de wereld in te krijgen.”

“Daarnaast word je als galeriehouder gedwongen onbevangen te kijken, omdat de kunst altijd verandert. Dat is een voorwaarde om iets te kunnen zien en te kunnen beleven. De kunstenaars met wie ik werk, openen telkens weer mijn ogen en laten mij vanuit nieuwe invalshoeken de wereld bezien. Als ik dat aan bezoekers of klanten inzichtelijk kan maken, word ik blij. Uiteraard wil je uiteindelijk ­verkopen, maar de weg daarheen geeft al veel voldoening.”

Stephen Wilks positioneert zijn werk, 2016. Beeld
Stephen Wilks positioneert zijn werk, 2016.

Wat is er veranderd in de kunstwereld sinds u uw eerste stappen zette?

“De kunstwereld is enorm gegroeid. Er zijn heel veel galerieën, kopers en vooral veel beurzen bijgekomen. Wereldwijd is kunst kopen een lucratieve investering geworden. Dat neemt niet weg dat ook nu heel veel mensen kunst kopen omdat ze iets mooi of interessant vinden. Waar je vroeger te maken had met een overzichtelijk aantal grote verzamelaars is dat aantal flink gegroeid. Er is daarnaast een grote aanwas van kopers die zich niet direct als collectioneur willen bestempelen. Dat is mooi. Nederland is bijzonder in dat opzicht.”

“Door internet is informatie verschaffen en zichtbaar zijn een belangrijke factor geworden. Snelheid is een must. Ik herinner mij dat in de jaren tachtig mensen nog naar de galerie kwamen om onderzoek te doen en de dossiers die je van je kunstenaars had aangelegd kwamen bestuderen. Nu moet je liefst per direct een perfect pdf-dossier met top high res-foto’s aanleveren, toegespitst op de vragen van de geadresseerde. Er zijn heel wat computeruren bijgekomen, haha.”

“En dan kom ik meteen bij het grootste verschil met vandaag de dag: het aantal bezoekers van galeries is sterk gedaald. In de jaren tachtig en negentig maakten mensen massaal galerierondjes in alle grote steden van de wereld, en ging er een buzz door elke stad. Nu zijn mensen eerder geneigd naar beurzen te gaan waar van alles en veel verschillends te zien is. Ze ontmoeten elkaar en partyen daar. Heel leuk allemaal, maar ergens toch jammer.”

“Het is uiteindelijk in de rust dat je iets echt kunt ontdekken. Kijken met je ogen en je hart in plaats van met je oren.”

Werk van Fransje Killaars, 1994. Beeld
Werk van Fransje Killaars, 1994.

In een ideale wereld: welke kunstenaar zou u het liefst vertegenwoordigen?

“Ik ga hier niet verklappen met wie ik zo graag zou willen werken, want daar ben ik nog mee bezig. Dit jaar hebben we voor het eerst een solotentoonstelling gehad met Michael Landy, een kunstenaar met wie ik al lang iets wilde doen. En als ik zie hoe een aantal kunstenaars waar wij mee samenwerken nu internationaal doorbreken, kan mijn wereld eigenlijk niet idealer.”

Wat/wie verzamelt u zelf?

“Ik koop vooral werk van kunstenaars die ik zelf heb laten zien. Soms ook wel eens van andere kunstenaars bij collega’s in binnen- of buitenland. Vanuit de galerie altijd de laatste keuze, omdat de klanten voorgaan. Met in mijn achterhoofd de wijze les van mijn leermeesters bij Art & Project: dat de overgebleven werken meestal de complexere zijn en daarmee het interessantst.”

Met kunstenaar Luc Tuymans op een ­expositie van Ger van Elk, 1993. Beeld Paul Andriesse
Met kunstenaar Luc Tuymans op een ­expositie van Ger van Elk, 1993.Beeld Paul Andriesse

Heeft corona uw denken over de kunstwereld beïnvloed?

“Het heeft mijn denken bevestigd: andriesse – eyck zijn wij begonnen omdat wij anders wilden werken, met meer focus op en betrokkenheid bij onze klanten en kunstenaars. We wilden minder ruis van opgelegde te lopen parcoursen. Het continu over de wereld reizen is niet meer van deze tijd. In de samenwerking met tentoonstellingsplekken en galeries ligt meer kracht. Het kan en moet anders. Niet alleen vanwege corona, maar ook vanwege de klimaatvervuiling.”

Een langere versie lezen of zelf kunst kopen? galleryviewer.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden