Plus Interview

Fotograaf Ilja Meefout: ‘Hiphop stemt me hoopvol voor de toekomst’

Ilja Meefout (40) begon met het fotograferen van zijn rappende vrienden in de Bijlmer en kreeg daarna de grote namen voor zijn lens. Nu te zien in een boek en op een expositie. 

Snoop Dogg, september 2008. Beeld Ilja Meefout

Hiphopliefhebber Ilja Meefout had altijd al oog voor beeld. In de soms vervallen flatgebouwen van de Bijlmer, waar hij geboren en getogen is, zag hij vooral composities en ­kaders. In 2005 begon hij een carrière als fotograaf, sindsdien hebben grote namen als The Beastie Boys, Snoop Dogg en Mac Miller voor zijn lens gestaan. Nu is er het boek 1,2 1,2 – Portraits of Hip Hop, met een overzicht van 12,5 jaar werk.

Vanuit zijn ­appartement – naast metrostation Kraaiennest en op de bovenste verdieping – heeft hij uitzicht over de hele buurt. “Hier ben ik opgegroeid, precies daar.” Hij wijst naar een gebouw aan de overkant. “De Bijlmer is een bijzondere buurt. Je kunt de hele boel slopen en herbouwen, maar de mensen blijven hetzelfde.”

Hoe ging die ontwikkeling tot fotograaf?

“Ik begon met het fotograferen van mijn vrienden en mijn buurt, op de eerste paar bladzijden van het boek staan een paar foto’s daarvan. Mijn vrienden en ik waren veel bezig met hiphop. Om te rappen heb je geen fancy studio nodig, je kunt gewoon beginnen. Hetzelfde geldt voor graffiti, en in zekere zin ook voor fotografie. Als je een camera hebt, kun je overal schieten.”

Ilja Meefout: ‘Ik lul een beetje met ze over muziek, als ze doorhebben dat je weet waar je het over hebt, zit het wel goed.’ Beeld Ilja Meefout

“In de zomer van 2004 besloot ik mijn baantje bij de bioscoop op te zeggen en alleen nog te gaan fotograferen. Een halfjaar later werd ik gevraagd om bij het concert van Slick Rick (een Brits-Amerikaanse rapper, red.) te fotograferen en een recensie te schrijven. Ik ben helemaal geen schrijver, maar ik dacht: whatever. Ik had hem nog nooit live gezien en dit leek me een goede kans.”

“Een dag van tevoren bleek dat Slick Rick niet kon komen, maar de Amsterdamse rapper Sugacane kwam wel. Ik heb hem gefotografeerd en via die foto ben ik met Kees de Koning van Top Notch in contact gekomen. Kort daarna begon ik bij State Magazine, het online hiphopplatform van De Koning. Dat was mijn eerste echte opdrachtgever. Ik keek constant welke artiesten naar Nederland kwamen en ik zei overal ja op.”

Ice Cube, juli 2008. Beeld Ilja Meefout

“Vanaf die eerste foto ging het heel snel. Als freelancer deed ik naast State Magazine ook dingen voor Nieuwe Revu, ik schoot artwork en persfoto’s voor artiesten, en kranten en bladen publiceerde mijn foto’s. Ze zeggen toch altijd dat je tien jaar nodig hebt om iets écht te leren? 10.000 uur of zoiets? Daarom had ik bedacht om na tien jaar een overzicht te maken, maar toen ik eraan wilde beginnen, overleed mijn moeder. Ik heb het eerst uit­gesteld tot ik dacht; waarom geen 12,5 jaar? Precies 12,5 jaar na die eerste opdracht met Sugacane heb ik alsnog Slick Rick gefotografeerd, in Paradiso waar die eerste foto ook is genomen. Het teken dat de cirkel rond was.”

Waarom fotografeert u zo graag rappers?

“Voornamelijk omdat ik vind dat hiphop aandacht verdient. Als er in de Nederlandse media aandacht is voor deze artiesten wordt vaak een heel stereotiep beeld geschetst. Veel Nederlandse rappers komen uit achterstandswijken. Ook de Bijlmer kampte van het begin af aan met problemen en die werden genegeerd. Als mensen niet worden gehoord, kan dat zich uiten in misdaad. Het kan er ook voor zorgen dat iemand zo veel schijt heeft dat ie op een podium gaat staan om zich te laten horen. Zo komen we bijvoorbeeld in een tijd waar racisme steeds bespreekbaarder wordt, terwijl de minister-president het al acht jaar negeert.”

Typhoon, juni 2007. Beeld Ilja Meefout

Heeft die grotere bewustwording van racisme te maken met de groeiende aandacht voor hiphop?

“Ik denk zeker dat het met elkaar te maken heeft. De jongeren die nu zijn opgegroeid met hiphop komen niet meer per se uit achterstandswijken, maar uit heel Nederland. Mijn ervaring is dat hiphop heel verbroederend kan werken, dus dat stemt me hoopvol voor de toekomst. Alle afkomsten gaan met elkaar om en iedereen mengt met iedereen, dat is prachtig. Als iedereen straks gemixte baby’s heeft, is het moeilijk om nog racistisch te zijn.”

Hoe is het om wereldsterren als Snoop Dogg, Mac Miller en The Beastie Boys voor uw lens te hebben gehad?

“Eigenlijk wel ontspannen. Ik lul een beetje met ze over muziek, als ze doorhebben dat je weet waar je het over hebt, zit het wel goed. The Beastie Boys waren daar een mooi voorbeeld van. Ik was met een collega van State Magazine in Parijs om ze te interviewen en fotograferen. Er waren ook andere Nederlandse media en hun interviews gingen heel slecht; ze werden compleet in de zeik genomen, omdat ze geen verstand hadden van hiphop. Wij kwamen terug met een heel leuk interview.”

Wiz Khalifa, oktober 2013. Beeld Ilja Meefout

“Fotograferen heeft veel met vertrouwen te maken. Als mensen merken dat het goed zit, mag je veel meer. Grotere kans dat je mag schieten vlak voordat iemand op moet, of dat je mee het podium op mag. Of zoals de foto van Mac Miller, als hij na een show bezweet op de bank zit. Dat is best bijzonder.”

Wie heeft u nog op uw verlanglijstje staan?

“Ik ben een heel groot fan van Jay Z, het zou tof zijn om hem een keer te portretteren. Maar ik vind het ook juist leuk om te werken met bijvoorbeeld Adje en Hef, die ken ik al zo’n tien jaar. Met hen heb ik veel raakvlakken omdat we uit vergelijkbare situaties komen. Daar hecht ik meer waarde aan dan aan bekendheid. Om een 50 Cent of Kendrick Lamar te fotograferen is heel gaaf, maar ik vind het belangrijker dat Nederlandse artiesten iemand hebben om hun verhaal te vertellen.”

50 Cent, juni 2007. Beeld Ilja Meefout

Waarom staan er alleen mannelijke hiphoppers in uw boek?

“Omdat dit boek mijn persoonlijke verhaal is. Ik heb mijn vader sinds mijn achtste niet meer gezien, dat is ook het moment dat ik naar rap ging luisteren. De meeste mannelijke invloed in mijn leven kwam uit de hiphop. Mensen hebben vaak het beeld dat rap agressief is, maar er is ook veel waar je juist een positieve boodschap uit kunt halen en waar je energie van krijgt. Die rappers zijn voor mij rolmodellen geweest.”

Het boek 1,2 1,2 Portraits of Hip Hop (€50) is vanaf donderdag verkrijgbaar in een paar Nederlandse boekhandels en op Lecturis.nl. T/m 24 januari 2020 is de gelijknamige expositie te zien in ­New Metropolis Zuidoost, Bijlmerplein 876.

Redman, december 2005. Beeld Ilja Meefout
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden