Plus Achtergrond

Foto’s van feestelijk versierde portieken en gangen in Amsterdam

Kale portieken en grauwe gangen: deze Amsterdammers versieren die saaie gemeenschappelijke ruimtes. Van reisfoto’s tot een permanente kerstboom. ‘We hopen dat de nieuwe huismeester het niet gaat verbieden.’

De decoratie van Ron en Ietje. Beeld Maarten Boswijk

Ron (65) en Ietje (79) Willigenburg wonen in een portiekflat in Oud-West. “Bij elk jaargetijde hoort nieuwe versiering.”

Toen Ron en Ietje Willigenburg veertien jaar geleden in de portiekflat kwamen wonen, wisten ze wat hun te doen stond. Er moest wat gezelligs bij de deur staan. Ietje: “Dat heb ik van mijn moeder, die deed dat ook.” De decoratie is een mix van souvenirs en spullen van vroeger. Het wiel heeft Ron al jaren, de lieveheersbeestjes en het bord ‘Welcome’ komen uit Aruba.

Dat gezegd hebbende: het is niet zomaar een mix, Ietje denkt er goed over na. “Kijk, je moet het niet helemaal volbouwen. Elke dinsdag wordt de portiek hier schoongemaakt, dan haal ik alle decoratie naar binnen. Zo kunnen de schoonmakers er goed bij. Daarna zet ik het weer terug, soms net even anders.”

Ron en Ietje. ‘Als er wordt schoongemaakt haal ik alles naar binnen.’ Beeld Maarten Boswijk

Ron: “En je past het aan per seizoen.” Ietje: “Dat ook.” Alle jaargetijden komen aan de beurt. Nu staat er een pot met graantakken, maar die wordt rond de kerst ingewisseld voor een vaas met glitterbloemen. Overigens is het alweer hoog tijd voor de ‘herfstgroet’, een bordje met daarop de tekst: ‘Hallo herfst’.

Bang dat er van hun kunstwerk voor de deur iets wordt meegenomen, zijn Ron en Ietje niet. Door de jaren heen is er soms iets kleins meegenomen, maar de schade valt te verwaarlozen. Ron: “Iemand vroeg ons ooit waar die graantakken vandaan kwamen. Een week later waren er twee weg. Maar ach, wat doe je eraan hè?”

Of die lieveheersbeestjes nog een speciale betekenis hebben? Absoluut. Ietje schuift de mouw van haar T-shirt omhoog. Er prijkt een afbeelding van een lieveheersbeestje op haar bovenarm. “Het is echt mijn beestje. Het is een mooi symbool tegen zinloos geweld.”

Constant Meijers (74) is verwoed kunstverzamelaar. Toen hij met zijn vrouw een penthouse in Oost betrok, wist hij niet meer waar hij zijn collectie moest laten. Er waren simpelweg te veel ramen.

Het is best een risico, dat weet Constant Meijers ook. Maar in zijn gedeelde gang heeft hij een gedeelte van zijn kunstcollectie hangen. Vanaf de lift tot aan zijn voordeur hangen zo’n achttien werken, uitgezocht door Meijers én door zijn buren.

De kunstcollectie van Constant Meijer (74). Beeld Maarten Boswijk

“Ik heb eerst mijn buren gepolst,” zegt Meijers. Want een gedeelde gang hang je natuurlijk niet zomaar vol. “We zijn met zijn drieën bij elkaar gekomen en hebben toen de collectie doorgespit.”

Toen alle werken hingen, kwam er zelfs een vernissage. De gang was tenslotte een minimuseum geworden, met onder andere een drieluik van Alex van Warmerdam en een tekening van The Rolling ­Stones door Paul van der Steen.

Constant Meijer (74): ‘Zodra mensen hun huis gaan Airbnb’en, haal ik alles weg.’ Beeld Maarten Boswijk

Meijers begon op jonge leeftijd al met verzamelen van kunst. Hij verzamelt naar eigen zeggen niet om het verzamelen. Hij vindt het eerder een interessante sport om te investeren in zijn generatie. Het voelt als een eerlijke ruil: zij krijgen geld van hem, hij leeft met hun werk. Enk De Kramer is zo’n kunstenaar die Meijers graag aankoopt. Hij heeft zo’n twintig werken van de Vlaming, die vooral veel etsen maakt.

Wie op zoek gaat naar een overkoepelend thema in Meijers’ collectie, ontdekt dat de werken een donker randje hebben en balanceren op de dunne lijn van ongemak. Ongezellig? Welnee, zijn buren vinden het prachtig.

Sinds de ‘opening’ zijn meer etages het voorbeeld gaan volgen; er zijn zo’n vijf andere kunstgangen in het gebouw.

Meijers: “We doen dit nu al zo’n vier jaar en er is nog nooit iets gestolen. Maar zodra mensen hier hun huis gaan Airbnb’en, haal ik alles weg. Dat is mij te riskant.”

Jonathan Franklin (37) en zijn buurvrouw Margreet Nol (42) wonen in Centrum en grijpen elk moment aan om hun omgekeerde kerstboom te versieren. “We hadden laatst een Pride-boom met linten in alle kleuren van de regenboog.”

Een kerstborrel vraagt om een fatsoenlijke kerstboom. Maar waar laat je die? Margreet Nol weet het nog goed. Ze was nét in de portiekflat in Wittenburg komen wonen toen ze haar uitbundige buurman Jonathan Franklin ontmoette.

Ze konden het goed met elkaar vinden en trokken geregeld samen het Amsterdamse nachtleven in. Toen december naderde, opperde de in Australië geboren Franklin om een kerstborrel te organiseren voor de hele flat.

Kerstboom van Jonathan Franklin (37) en zijn buurvrouw Margreet Nol (42). Beeld Maarten Boswijk

Maar een kerstborrel is niets zonder versiering en dus scoorden Nol en Franklin in een kringloopwinkel een kerstboom. Met de hulp van een handige buurman verzonnen ze een constructie waarbij de boom op zijn kop aan het plafond van het trappenhuis kon worden bevestigd.

Hij hangt aan een waslijn tussen twee pilaren in en kan zo, hup, naar de zijkant worden getrokken als het tijd is voor nieuwe decoratie.

Franklin: “We hadden de hele flat uitgenodigd voor de kerstborrel, inclusief de schoonmaker. Want we moeten hem natuurlijk te vriend houden.” Nol: “Die kwam nog ook.” Nu, acht jaar later, wordt de kerstborrel nog elk jaar gehouden en hangt de kerstboom er fulltime. Slechts een paar ballen zijn in de loop der tijd naar beneden gestuiterd.

Jonathan Franklin (37) en zijn buurvrouw Margreet Nol (42). ‘Het is hier dan wel het hele jaar kerst, maar we doen ook aan thema’s.’ Beeld Maarten Boswijk

Franklin: “Het is hier dan wel het hele jaar kerst, maar we doen ook aan themaversiering.” Nol: “We hadden al een Pride-boom, met linten in alle kleuren van de regenboog. Maar ook een Paasboom, de Chinees-nieuwjaarboom en een Hallo­weenboom. Soms, als een buur jarig is, maken we er een verjaardagsboom van.”

Momenteel hangt hun pronkstuk vol kerstballen en bloemen, met een barbie als piek. Nol: “De boom heeft nu eigenlijk niet zo’n duidelijk thema.” Franklin: “Nu maar hopen dat onze nieuwe huismeester het niet gaat verbieden.”

Al zo’n 25 jaar lang hangt het trappenhuis van Ernst Borse (55) in Nieuw-West vol met ingelijste foto’s van zijn reizen, en die van zijn broer Peter. 

Peter Borse maakt verre, avontuurlijke wereldreizen. Naar India, de bergpassen van Nepal en Egypte. Hij houdt ervan om elke nacht ergens anders te slapen. Ernst Borse gaat liever voor langere tijd naar één plek. Zoals naar Frankrijk, om mee te helpen met het bouwen aan de moderne burcht Château de Guédelon.

Hun gedeelde liefde voor reizen komt tot uiting in zowel het trappenhuis van Ernst als dat van Peter, die een paar straten verderop woont. De broers hebben er tientallen ingelijste foto’s opgehangen, van de begane grond tot aan de vierde verdieping. Af en toe wisselen ze werken uit, om de collecties fris te houden.

Het trappenhuis van Ernst Borse (55). Beeld Maarten Boswijk

Ernst begon met het inlijsten en ophangen van foto’s toen zijn onderburen verhuisden. Zij hadden een speelgoedwinkel in de buurt en de puzzels die onverkoopbaar bleken, werden als vrolijk kunstwerk opgehangen in het trappenhuis. Toen zij vertrokken, gingen de puzzels mee. Het was tijd voor iets nieuws.

Ernst: “Wij zijn op zo veel mooie plekken geweest en willen dat graag met onze buren delen. We zien het als beschrijving van de schoonheid van de aarde.” De buren vinden het geen probleem. Integendeel: die vinden het mooi en een nieuwe foto aan de muur is vaak een reden om een gesprekje aan te knopen.

Plannen voor een reis op korte termijn heeft Ernst niet. Dromen voor later wél. Hij zou zo graag meewillen op een missie naar Mars. In zijn ogen de ultieme reis, ook als hij weet dat hij nooit meer terugkomt. Ernst:

“Ik vind het mooi om bij te kunnen dragen aan deze wereld. Daarom zou ik, mocht ik dan ooit vertrekken, de foto’s laten hangen. Anders blijft het zo kaal, dat is zo asociaal. Ik hoop dat mensen nog heel lang van de foto’s kunnen blijven genieten.”

Ernst Borse (55): ‘We willen die mooie plekken op aarde graag delen met onze buren.’ Beeld Maarten Boswijk
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden