PlusAchtergrond

Er zijn 2 manieren om naar de omstreden Netflixfilm Cuties te kijken

Scène uit Mignonnes van Maïmouna Doucouré, door Netflix als Cuties in de etalage gezet en vervolgens op de brandstapel beland.Beeld Netflix

Er zijn twee manieren om naar de omstreden Netflixfilm Cuties te kijken: wel of niet. Amerikanen die niet keken schreeuwen om een verbod van de Franse film. Dat is dom.

Moeten we blij zijn met de macht van bedrijven als Netflix? Voor veel abonnees staat het gebruikersgemak buiten kijf. Cinefielen klagen over de onhandige zoekmachines van de grote video on demand (VOD)-kanalen. De Amerikaanse aanbieders verkiezen algoritmen die de kijker tips geven, aan het kanaal gebonden houden en zoveel mogelijk mensen naar hetzelfde product laten kijken. Dat laatste maakt die film, serie of show tot een evenement, dat door sociale media nog meer kijkers en abonnees aantrekt. Zo strijden Netflix, Amazon Prime, HBO en Disney+ met elkaar om het grootste marktaandeel.

Moeten filmmakers blij zijn met VOD-bedrijven die het kijkgedrag van hun klanten manipuleren? Als je een halfbakken horrorfilm als Bird Box hebt gemaakt, dank je Netflix op je blote knieën: je hebt op slag wereldwijd succes. Maar als je een Franse arthousefilm over kinderen hebt ­gemaakt, kun je dankzij dezelfde distributietactiek van de uitbuiting van minderjarigen beschuldigd worden, terwijl je film tot kinderporno wordt bestempeld.

Het overkwam de Frans-Senegalese filmmaker Maïmouna Doucouré, die in januari met Mignonnes (schatjes) op het Sundance Film Festival de prijs voor de beste regie won. Sundance is het belangrijkste Amerikaanse festival voor arthousefilms. De festivalrecensies van Doucourés film waren positief, haar intenties werden niet in twijfel getrokken. Kers op de taart was de aankoop door Netflix: Doucouré was verzekerd van een internationaal miljoenenpubliek. Het bedrijf liet de aanwinst in meerdere talen nasynchroniseren en ontwikkelde een prikkelende reclamecampagne, die een maand geleden van start ging en Doucouré en haar debuut ernstige schade toebracht.

Zonder context

Mignonnes schetst een paar weken uit het leven van de elfjarige Aminata, roepnaam Amy, die in een flat in de banlieue van Parijs woont. Haar moeder worstelt met het nieuws dat haar man in Senegal een tweede echtgenote heeft gevonden. Haar oma denkt dat ze Amy tot een traditioneel dienstbaar bruidje op kan voeden. Maar Amy wil geen hoofddoek dragen en een huisvrouw worden. Ze wil dansen met de uitdagende vriendinnetjes die ze op school maakt en een concours winnen. De meisjes zijn nog te jong om de likes voor seksuele provocaties op sociale media te kunnen duiden. Wie twerkt en krols over de dansvloer kronkelt, heeft succes. Dus dat is wat ze doen om waardering te krijgen en de wedstrijd te winnen.

Doucouré laat er geen twijfel over bestaan wat ze met haar film wil zeggen. Dit is wat er kan gebeuren wanneer we kinderen een smartphone en sociale media geven en er niet naar omkijken. Die boodschap verdwijnt wanneer de korte dansscènes zonder de context worden verspreid. Dat deed Netflix toen het Mignonnes eind augustus als Cuties in de etalage zette. De uitdagende poster en trailer reduceerden de Franse meisjes tot jailbait en clickbait. De eerste term is een denigrerende benaming voor minderjarige verleidsters, de tweede staat voor het verdienmodel in het internettijdperk.

Bekijk voor dat laatste de nuttige Netflixdocumentaire The Social Dilemma, waarin helder wordt uitgelegd hoe het komt dat mensen elkaar tegenwoordig voortdurend in de haren vliegen. Daarbij wordt helaas niet gemeld wat Netflix zelf aan de permanente staat van verontwaardiging bijdraagt. Alle media die ons gedrag met algoritmen beïnvloeden moeten verantwoordelijkheid voor de gevolgen dragen. De Amerikaanse rel rond Cuties is het gevolg van de Netflixpromotie van de aankoop: de roep om een verbod van de film en de vervolging van het bedrijf dateert van drie weken voor de première. De Franse film is ongezien op de brandstapel gesmeten. Het Amerikaanse volksgericht en de reclamestunt overstemmen de boodschap.

Seksueel geladen poses

De rel en het contrast tussen de Franse en de Amerikaanse ontvangst van Mignonnes herinneren aan de affaire rond Minipops. In 1983 lanceerde de Britse zender Channel 4 een tv-show waarin jonge kinderen populaire popsongs uitvoerden. De uitdagende teksten van de liedjes ­lagen prompt onder een vergrootglas en de nabootsing van seksueel geladen poses riep weerzin op. Britse kranten spraken over kinderporno en jailbait voor pedofielen. De serie werd stopgezet, de ­makers waren verbijsterd. 

Twee jaar na de Britse verontwaardiging over Minipops lanceerde de populaire presentator Henny Huisman in Nederland de Mini-playbackshow, waarmee hij dertien jaar lang succes had. Bij Huisman vormden de optredens van de als volwassen popsterren uitgedoste kinderen ­onderdeel van een show vol grappen en grollen. Dat lijkt de angel uit de formule te hebben gehaald. Maar het internet functioneerde nog niet en de smartphone moest nog worden uitgevonden. De ophef rond Minipops kwam niet eens het Kanaal over. 

Anno 2020 wordt een aangrijpende Franse film over de gevaren van sociale media voor kwetsbare kinderen door Amerikanen tot pornografie bestempeld, krijgt de maakster doodsbedreigingen en netflixen wij rustig verder. Chill.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden