PlusAchtergrond

Energiebesparing: met deze wet kun je van de huisbaas vragen enkelglas te vervangen

Door de stijgende gasprijzen dreigt voor duizenden Amsterdamse huurders een torenhoge energierekening. Reden: ramen van enkelglas. Met hulp van een vrij jonge wet – en soms een advocaat – kunnen ze hun huisbaas onder druk zetten die te vervangen. ‘Wij geven ze weer perspectief.’

Bart van Zoelen
null Beeld Rosa Snijders
Beeld Rosa Snijders

Het is een winter van niks en dat is maar goed ook, want de energierekening gaat dit jaar door het dak. Als de gasprijs de rest van het jaar blijft hangen rond het hoge niveau uit januari, zijn huishoudens die niet al eerder een doorlopend contract hadden afgesloten bij hun energiebedrijf gemiddeld 86 procent duurder uit dan vorig jaar, zo berekende het CBS vorige week. Huurder Albert Geven (67) uit Oud-West is daarom blij toe dat hij eind vorig jaar dubbel glas heeft gekregen. “Net op tijd.”

Zijn etage aan de Eerste Helmersstraat tochtte flink. De ramen zijn groot en hij woont op een hoek met balkondeuren voor en achter. Het verschil met eerdere winters is duidelijk te merken voor Geven, die hier al 28 jaar woont. “Het is niet alleen de kou, het is ook de wind die door je huis blaast.”

Hoe zacht de winter ook was dit jaar, Geven heeft het verschil binnenshuis duidelijk gemerkt. Het staat wel vast dat hij stukken duurder uit zou zijn als zijn huurwoning vorig jaar niet onder handen was genomen. Wat het dubbelglas precies betekent voor zijn energierekening, weet hij nog niet. “Ik ben een heel zuinige stoker, altijd al geweest.” Dat is deze winter niet anders. “Ik trek liever een extra trui aan of een plaid over mijn voeten.”

Griezelig dunne ruiten

Diana Wyatt uit de Watergraafsmeer kan al wat preciezer voorrekenen hoeveel zij erop vooruit is gegaan toen ze een paar jaar terug dubbelglas en een veel betere cv-ketel kreeg in haar huurwoning aan de Johannes van der Waalsstraat. De grote ruiten waar haar buurt om bekend staat waren daarvoor griezelig dun. Ze schat dat haar gasverbruik met twee derde is teruggebracht. Per maand was ze tot vorig jaar zo’n 25 euro minder kwijt aan energie en de besparing valt door de hoge energieprijzen dit jaar zeker nog een stuk hoger uit.

Wyatt en Geven namen allebei zelf het initiatief voor dubbelglas in hun huurwoning. Dat is mogelijk dankzij een uit 2006 stammende wet waarmee huurders hun huisbaas een voorstel kunnen doen om de woning te verbeteren in ruil voor een hogere huur. Maar makkelijk is het daarmee nog steeds niet. Pas de laatste jaren hebben huurdersorganisaties geleerd hoe ze deze wet kunnen aangrijpen voor energiebesparing.

Gezien de stijgende gasprijzen komt dat deze winter als geroepen. Huiseigenaren kunnen zelf aan de slag om hun woning beter te isoleren. Als energie duur is, verdienen ze hun investering in isolerende beglazing, vloerisolatie of een warmtepomp des te sneller terug. Huurders staan in veel gevallen machteloos. Ze kunnen hoog en laag springen, maar voor energiebesparing zijn ze sterk afhankelijk van hun huisbaas. Wyatt: “Ik wilde al heel lang een hr-ketel, maar daar viel niet over te praten.”

Volgens de wet uit 2006 kan de huisbaas zo’n initiatief van huurders niet meer weigeren, legt Vincent Feith van huurdersbelangenstichting !Woon uit. Voorwaarde is wel dat de huurder ter compensatie een redelijke huurverhoging gaat betalen en daar wringt ’m de schoen. Wat ‘redelijk’ is, valt te betwisten, dus duurde het even voordat Stichting !Woon via jurisprudentie had afgetast wanneer huurders een beroep kunnen doen op dit ‘initiatiefrecht’.

Advocaat nodig

De afgelopen jaren hebben zo’n vijfhonderd woningen dubbelglas gekregen via het initiatiefrecht van huurders. Bij ongeveer de helft had !Woon de hulp van een advocaat nodig, want de huisbaas is vaak niet meteen enthousiast over de extra investering. Met steun van de huurdersstichting worden de komende jaren nog zo’n 1500 huurwoningen beter geïsoleerd op initiatief van huurders.

Zeker door de hogere energiekosten is dit algauw aantrekkelijk voor huurders. Geven zag de huur met zo’n tien euro per maand omhoog gaan. Bij Wyatt was het een kleine vijftig euro, maar zij kreeg behalve dubbelglas ook een hr-ketel. Haar inschatting dat ze 25 euro per maand minder kwijt is aan energie, is inclusief de huur die omhoog is gegaan.

“We zijn dit nu aan de lopende band aan het toepassen,” zegt Feith. De huurdersorganisatie heeft nog een lange weg te gaan als je bedenkt dat honderdduizend woningen in Amsterdam nog enkelglas hebben. Het initiatiefrecht en de voet tussen de deur die huurders daarmee hebben, is inmiddels aardig bekend bij huisbazen en de juristen die hen bijstaan. “Een goede advocaat zal ze vertellen dat het ook in hun belang is op het voorstel in te gaan,” zegt Feith. De zaak verliezen ze geheid en dan moeten ze ook hun advocaat nog betalen plus de proceskosten.

Voor een verhuurder is dubbelglas in ruil voor huurverhoging ook niet per se onaantrekkelijk. Hun pand wordt meer waard en uiteindelijk is het de huurder die de kosten betaalt, maar dan uitgesmeerd over 25 jaar, zegt Feith. Gemiddeld kost dubbelglas in Amsterdam zo’n vierduizend euro per woning, schat hij.

Binnen buurten valt op dat vooral huurders die al lange tijd op dezelfde plek wonen, nog geen dubbelglas hebben. Wyatt en Geven liepen er ook tegenaan dat de woningen verderop in de straat allang onder handen waren genomen. “Zodra huurders weggingen, werden ze gerenoveerd,” zegt Wyatt. “Maar zittende huurders hadden het nakijken.”

Als een pand leeg komt, trekt een huisbaas wél de portemonnee voor een renovatie, zegt Geven. Dan mag het ook wat kosten. “Mijn buren op andere verdiepingen betalen twee of drie keer zoveel huur.”

Drukmiddel

Bij huurders die ergens al lange tijd wonen tegen een lage huur voelt de huisbaas geen stimulans voor dubbelglas of andere isolerende maatregelen, zegt Feith van !Woon. Integendeel. Door geliberaliseerde huren en de snel gestegen woningprijzen is dat nog onaantrekkelijker geworden. “Voor heel veel woningen die voorheen 600 tot 700 euro per maand kostten, kunnen ze een nieuwe huurder nu 2000 euro huur vragen.” Het uitstellen van dat soort heel gewone verbeteringen aan huurwoningen wordt gezien als drukmiddel richting huurders die er al lang wonen voor weinig, zegt Feith. “In de hoop dat ze er snel uitgaan.”

Feith ziet het als een extra reden om huurders in hun vertrouwde woning te helpen aan meer comfort en een lagere energierekening. “We helpen veel Amsterdammers die in de zestig of zeventig zijn en erover denken om de stad te verlaten. Ze vragen zich af: gaan we in dit huis onze laatste levensfase in? Wij geven ze weer perspectief om in de stad te blijven.”

Ook Geven en Wyatt zien behalve de stijgende energierekening nog meer redenen om blij te zijn met dubbelglas, al staat daar dan een hogere huur tegenover. De opwarming van de aarde vinden ze ook iets om bij stil te staan en het dubbelglas levert ze meteen meer wooncomfort op.

Allebei zeggen ze ook dat het meteen heeft geleid tot minder geluidsoverlast uit de drukke buurten om hen heen. Geven: “Dat heeft mijn woonplezier nog het meest bevorderd.”

Niet snel genoeg

Van de bijna 450.000 woningen in Amsterdam hebben er nog zo’n honderdduizend enkelglas. Dat blijkt uit een recent onderzoek, het tweejaarlijkse, op enquêtes gebaseerde onderzoek Wonen in Amsterdam.

Huurdersbelangenorganisatie !Woon vindt dat de overgang op dubbelglas in de stad niet snel genoeg gaat. Na een lange aanloopperiode worden goede resultaten geboekt met het initiatiefrecht van huurders, maar het blijft bewerkelijk. Vanwege de klimaatcrisis en de noodzaak om de opwarming van de aarde snel te stuiten, is het eigenlijk niet uit te leggen dat Amsterdam nog zo veel woningen heeft waar goed beschouwd energie weglekt. !Woon stelt dit aan de orde tijdens een online debat op 3 maart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden