PlusAchtergrond

Eindexamen doen in coronatijd: krijgt elke leerling evenveel kansen?

Na een ongewoon schooljaar gaan volgende week de centrale eindexamens van start. Leerlingen mogen een cijfer wegstrepen en krijgen een extra herkansing. Maar is het genoeg om te kunnen slagen?

Eindexamenleerling Chanell Etruba. Beeld Nina Schollaardt
Eindexamenleerling Chanell Etruba.Beeld Nina Schollaardt

Het is bijna zover: de allesbepalende toets staat voor de deur. Voor veel van de 8302 eindexamenleerlingen in ­Amsterdam is dat een gevreesd moment. Zullen zij wel slagen na een jaar van online ­onderwijs en sociaal isolement?

Eerder dit jaar stond dit thema al ter discussie. Bezorgde schoolleiders deden een oproep aan demissionair minister van Basis- en Voortgezet Onderwijs Arie Slob om de eindexamens volledig te schrappen. Zij stelden dat het ­laten doorgaan van het eindexamen zou leiden tot ­kansenongelijkheid. Niet elke online les was immers van even goede kwaliteit.

Het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (Laks) zag het ook graag anders. De scholierenclub stelde in januari voor om de examens te beperken tot de kernvakken ­Nederlands, Engels en wiskunde. Toch had dit nauwelijks invloed op het besluit van de demissionaire minister. De discussie over het al dan niet door laten gaan van het eindexamen zou volgens Slob zorgen voor gedemotiveerde leerlingen. Hierdoor zouden sommige leerlingen denken dat het ‘toch niet meer nodig is’ en ‘gaan stilzitten.’ ­Daarom is het besluit genomen de eindexamens dit jaar gewoon door te laten gaan.

Naam: Chanell Etruba (18)
School: Open Schoolgemeenschap Bijlmer
Woont in: Diemen
Niveau: havo

“Ik vind het heel erg spannend, we hebben toch een apart jaar achter de rug. De lessen waren niet altijd even goed. Dat kwam door de verdeling van het online en fysieke onderwijs. Het deel van de klas dat thuis zat, miste de uitleg die de leerlingen kregen die fysiek naar school gingen.

Dit zorgde er soms voor dat ik dingen niet goed begreep. Ik moest ineens veel in één keer zelf doen, terwijl ik normaal eerst uitleg kreeg van een docent. Hierdoor kreeg ik af en toe het gevoel dat ik achterliep, omdat ik door die verdeling best veel fysieke lessen had gemist.

We mogen nu zelf kiezen in welk tijdvak we onze examens maken. Omdat ik weet dat ik dingen tot het laatste moment uitstel en dan treuzel, heb ik ervoor gekozen om alle examens in het eerste tijdvak te maken. Ik heb liever dat ik het in één keer doe, dan ben ik er gelijk vanaf.

Onze school bood examentrainingen aan van Lyceo. Je mag twee vakken kiezen. Ik heb aardrijkskunde en Frans gekozen, omdat dit niet mijn beste vakken zijn. Ik geloof dat deze ­trainingen gratis zijn, maar ik hoorde van leerlingen van het Berlage dat zij wél moesten betalen. Dat vind ik raar. Zeker na dit jaar vind ik dat het vergoed moet worden door scholen. We hebben allemaal behoefte aan de zekerheid dat we klaar zijn voor het examen.”

Om de eindexamenleerlingen na een ongebruikelijk ­onderwijsjaar enigszins tegemoet te komen is er het een en ander versoepeld. Zo is het dit jaar mogelijk om niet één, zoals voorheen, maar twee vakken te herkansen. Ook ­kunnen examens worden verdeeld over twee tijdvakken.

Het eerste tijdvak loopt van 17 mei tot en met 1 juni, het tweede van 14 tot en met 25 juni. Zowel in het tweede als het derde tijdvak, van 6 tot en met 9 juli, mogen examens herkanst worden. Het idee hierachter is dat leerlingen kunnen schuiven met vakken, waardoor ze extra ­voorbereidingstijd hebben. Leerlingen die ziek zijn of in quarantaine zitten, hoeven zo geen examens te ­missen.

Cijfer wegstrepen

De laatste versoepeling is gunstig voor de leerlingen die nét niet zijn geslaagd: zij mogen ‘een duim leggen’ op een vak waarvoor ze zijn gezakt. Door deze maatregel ­kunnen ze dit cijfer wegstrepen en dus alsnog slagen.

Daarnaast heeft het kabinet miljoenen uitgetrokken om ervoor te zorgen dat eindexamenleerlingen de begeleiding krijgen die ze nodig hebben. Scholen kunnen hiervoor extra geld ontvangen om bijvoorbeeld examentrainingen te financieren.

Eindexamenleerling Hidde Draaisma. Beeld Nina Schollaardt
Eindexamenleerling Hidde Draaisma.Beeld Nina Schollaardt

Naam: Hidde Draaisma (20)
School: Fons Vitae Lyceum
Woont in: Noord
Niveau: atheneum

“Wij mogen gelukkig op school zitten om te leren. Dat is voor mij een behoorlijk ondersteunende handreiking. Het was namelijk moeilijk om een prettige studieplek te vinden in deze tijd. Leerlingen gingen meestal naar de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit of de Openbare Bibliotheek om te leren. Dat is nu allemaal niet mogelijk.

Toch heb ik het gevoel dat ik me goed heb kunnen voorbereiden. Ook omdat onze school ons ondersteunende middelen gaf, zoals een mapje met leesstrategieën en uitleg over de examens van voorgaande jaren.

Ik vind dat mijn school goed heeft gehandeld, maar de overheid had wat mij betreft meer ­studieplekken moeten faciliteren. De drie vakken die ik het moeilijkst vind, heb ik in het eerste tijdvak gezet. De rest van de vakken doe ik in de tweede periode.

De overheid heeft een website beschikbaar gesteld voor eindexamenleerlingen. Daar vind je een syllabus waarin staat wat je per domein moet weten. Ook gebruik ik nog andere sites om te oefenen. Ik ben er sterk van overtuigd dat je je hierdoor goed kunt voorbereiden. Dus ik ben er vrijwel zeker van dat ik slaag.”

Het Laks betreurt het dat de eindexamens niet zijn ­beperkt tot de drie kernvakken. Ook is voorzitter Nienke Luijckx niet tevreden met hoe het er momenteel in de praktijk aan toegaat. “We zien dat het geld voornamelijk is blijven hangen in bestuurlijke lagen en te weinig in het klaslokaal is terechtgekomen. Ik had graag gezien dat elke leerling zo’n extra voorbereiding zou krijgen.”

Dat is volgens Luijckx niet het geval. “Scholen zijn in de laatste maanden wisselend omgegaan met het beleid.” Hierdoor zijn eindexamenleerlingen allemaal anders voorbereid, stelt ze. Op sommige scholen krijg je bijvoorbeeld alleen extra begeleiding als je lager dan een 5,5 staat voor een vak, andere scholen bieden begeleiding aan die je zelf moet financieren.

Eindexamenleerling Lena Tychon. Beeld Nina Schollaardt
Eindexamenleerling Lena Tychon.Beeld Nina Schollaardt

Naam: Lena Tychon (18)
School: Het Amsterdams Lyceum
Woont in: Noord
Niveau: gymnasium

“Eigenlijk vond ik online onderwijs niet zo erg. Natuurlijk was het jammer dat ik mijn vrienden hierdoor minder zag, maar ik deed er altijd een uur over om naar school te fietsen. Nu kon ik langer slapen. Ook zorgde het online onderwijs ervoor dat het makkelijker was om even door te gaan als de lessen waren afgelopen. Ik heb dan ook geen achterstanden opgelopen.

Toch vind ik het eindexamen best spannend. Ik maak me er vooral druk over dat de examens zo lang duren: zo’n 2,5 tot 3 uur per examen! Ik heb besloten alles in het eerste tijdvak te doen. Op mijn school raden ze het af om alles in het tweede tijdvak in te plannen. Want als je dan corona krijgt, worden die examens verplaatst naar het derde tijdvak, waardoor je je herkansing ­verliest.

Ik volg geen examentraining omdat ik er goed voor sta en het best duur vind. Wel heb ik examenbundels en Samengevat-boekjes gekocht. Ik ga sowieso geen vak wegstrepen, want dat kan alleen als je een onvoldoende staat. Dan zou ik een 1 moeten halen voor mijn examen, en dat is wel een héél kleine kans.”

Luijckx beschouwt dit als een groot probleem. Sommige ­ouders kunnen geen bijles betalen, terwijl de kwaliteit van het onderwijs dat hun kind kreeg onvoldoende was in de afgelopen maanden. De voorzitter benadrukt daarom het belang van begeleiding op maat, per leerling en per school. “Juist nu gun ik het elke eindexamenleerling om te slagen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden