PlusExclusief

Eindelijk samen: Mootez Sidawi, kapper in Amsterdam, ziet zijn Syrische familie na 7 jaar terug

Mootez Sidawi, hier met zijn moeder, reisde van Amsterdam naar Libanon om zijn Syrische familie weer te zien. Beeld Guido van Diepen
Mootez Sidawi, hier met zijn moeder, reisde van Amsterdam naar Libanon om zijn Syrische familie weer te zien.Beeld Guido van Diepen

Libanon verkeert in economische en politieke chaos. Toch is het de enige plek waar kapper Mootez Sidawi (37), sinds kort in het bezit van een Nederlands paspoort, zijn Syrische familie kan zien.

Zodra Mootez Sidawi het appartement in Beiroet binnenstapt, valt zijn moeder Malak hem in de armen en barst ze in tranen uit. Minutenlang houdt ze hem tegen zich aangeklemd, haar neus in zijn borst gedrukt. Zijn schoonzus houdt haar telefoon met videoverbinding in de lucht zodat zijn broer Mahmoud, die achter zijn naai­machine in Damascus zit, kan meekijken. Als de elektra uitvalt, gaan de telefoonlichtjes aan om de weg te vinden in het ruime Airbnb-appartement.

Het is bijna een jaar na de desastreuze explosie in de ­haven van Beiroet, en de economische en politieke situatie in Libanon is uitzichtloos. In de straten en tunnels van Beiroet krioelt het van de oplichtende koplampen van ronkende auto’s. Maar kijk je omhoog, dan zie je de ramen van flats, die eruitzien als zwarte gaten. De overheid levert door de crisis maar een paar uur stroom per dag. Benzine, medicatie en elektra zijn schaars, en de inflatie is zo hoog dat mensen hun auto’s en spullen verkopen om aan dollars te komen. Voor contante Amerikaanse dollars wordt bij de lokale wisselkantoren momenteel meer dan tien keer zoveel gegeven als de officiële wisselkoers aangeeft.

Ook Sidawi – petje, baard, sportief shirt, bril met gouden montuur – heeft ‘genoeg dollars’ meegenomen uit Amsterdam, ook voor zijn familie. Hij zwaait er vrolijk mee. “Wij zijn rijk!”

Berooid in Nederland

Op de ochtend van vertrek moest Sidawi nog in alle haast een sneltest doen bij een commerciële aanbieder, omdat de GGD-uitslag van zijn PCR-test mogelijk niet voor vertrek binnen zou zijn. “Ik heb bijna 200 euro betaald. Maar ik moest wel, ik moet mijn familie zien.”

Sidawi is sinds drie maanden in het bezit van een Nederlands paspoort. Hij kan voor het eerst weer reizen, sinds zijn vlucht uit Syrië in 2014. Direct boekte hij een retourtje Beiroet, de stad die het dichtst bij zijn thuisstad Damascus ligt, zodat zijn Syrische familie er relatief makkelijk heen kan reizen. “En het is de beste stad voor goede feestjes,” zegt Sidawi lachend. Hij heeft voor vier weken geboekt. Zijn moeder, schoonzus, neefje en nichtje zijn met het vliegtuig gekomen, en enkele dagen later komt zijn broer met de auto. Reizen naar Syrië is voor Sidawi, geregistreerd als deserteur, te gevaarlijk.

Toen Sidawi zeven jaar geleden de oproep van het Syrische leger kreeg, sloot hij direct zijn kledingwinkel in Damascus, verkocht hij zijn spullen en zei hij voor onbepaalde tijd zijn familie gedag. De oorlog in Syrië was in volle gang, en de ietwat onbeholpen Sidawi zag zichzelf nou eenmaal niet bepaald in de frontlinies staan. “Ik was in paniek. Ik wilde niet dood.”

Hij vertrok met 7000 dollar op zak, via ­Libanon en Turkije naar Griekenland, om vervolgens zonder papieren in België, en uiteindelijk berooid in Nederland te belanden. Na vele omzwervingen en overnachtingen in azc’s kreeg hij in 2015 zonder een woord Nederlands te spreken een appartement toegewezen op de Marnixkade in Amsterdam. “Ik kende niemand,” zegt Sidawi. “En toen kreeg ik opeens een appartement. Ik was verbaasd. Nederland is echt een goed land.”

Sidawi – dyslectisch, maar gezegend met een grote dosis overtuigingskracht – werd onder zijn hoede genomen door zijn buurman, wijlen Nico Verkleij, die al meer dan twintig jaar zonder partner op de begane grond woonde. Verkleij werkte jarenlang in de zorg met jongeren met een beperking. Toen Verkleijs woning onderliep met ontlasting doordat het riool omhoogkwam, aarzelde Sidawi geen moment om Verkleijs appartement te schrobben.

Als een vader

Sidawi heeft goede herinneringen aan zijn buurman, die twee jaar geleden overleed. “Nico hielp mij met alles,” zegt hij. “Hij gaf me elke dag Nederlandse les. Dankzij hem heb ik mijn inburgeringscursus gehaald. Ik heb ADHD, maar hij had veel geduld met me. Hij maakte multomappen voor me, voor de post. Hij nam het heel serieus en werd echt verdrietig als ik een afspraak vergat.” Lachend: “We rookten ook regelmatig een jointje. Ik mis hem heel erg.”

Sidawi’s vader overleed toen hij nog klein was. “Nico was echt als een nieuwe vader voor me,” zegt Sidawi. Toen ­Verkleij begin 2019 in een hospice lag, wilde hij alleen nog zijn directe familie zien, en Sidawi. “Ik zat als laatste aan zijn sterfbed. Hij noemde me zijn zoon. Het is de bijzonderste man die ik ooit heb ontmoet. Ik denk nog elke dag aan hem.”

Onder aanmoediging van Verkleij besloot Sidawi een vak te leren in Amsterdam. Hij meldde zich aan voor een kappersopleiding bij de gemeente en leerde het vak met vallen en opstaan, door vooral veel vrienden en buren te knippen. “Soms was ik wel twee uur bezig en werden mensen een beetje geïrriteerd, maar zo kon ik goed oefenen.”

Sidawi mocht via de gemeente aan de slag bij een trendy herenkapper in Oost. “Daar was de kwaliteit heel hoog, dat was soms wel moeilijk voor me. Maar ik heb veel van eigenaar Kenneth geleerd.” Vervolgens ging hij een jaar aan de slag bij een kapper Amsterdam-Noord. “Daar knipte ik elk kwartier wel iemand. Veel korte koppen.”

Uiteindelijk werd hij via het traject van de gemeente in 2020 aangenomen bij Amsterdam City Salon in de Sint Antoniebreestraat. “Ik ben dol op Mootez,” zegt eigenaar John Man. “Er zijn wat cultuurverschillen en hij heeft wat sturing nodig, maar hij werkt hard en is toekomst­gericht: hij wil een eigen kapperszaak. Hij kan een beetje ongeduldig zijn, dus ik hoop dat hij doorzet.”

Sidawi’s moeder, schoonzus, neefje en nichtje zijn met het vliegtuig naar Beiroet gekomen.  Beeld Guido van Diepen
Sidawi’s moeder, schoonzus, neefje en nichtje zijn met het vliegtuig naar Beiroet gekomen.Beeld Guido van Diepen

Op bezoek

Via via leerde Sidawi in 2019 zijn vrouw Daiya kennen, die momenteel statushouder is. “Zij is met haar broers uit ­Syrië gevlucht en woonde in Kerkrade. Ik heb eerst een jaar met haar gesproken via videoverbinding. Uiteindelijk heb ik haar familie gevraagd of ik met haar mocht trouwen. Ze is perfect voor mij, want ze is ook een heel goede dameskapper – ze werkt in een kapperszaak in Amsterdam-West. Onze droom is samen een kapperszaak in ­Amsterdam te beginnen,” vertelt hij in Beiroet.

Even later staat Sidawi met bezweet voorhoofd en doordrenkt hemd op verhitte toon te bellen met de eigenaar van het appartement wegens stroomuitval. “Ik heb veel geld voor het appartement betaald. Dan moeten ze ook gewoon stroom leveren.” Enkele minuten later springen de lichten weer aan en begint de airconditioning te zoemen.

De chaos in het land lijkt Sidawi niet te deren. Zijn neef Wael, wonend in Beiroet, fungeert als chauffeur van de ­familie en omzeilt de wegblokkades van betogers met slechts wat gemopper. “De demonstranten irriteren de burgers alleen maar,” zegt hij schouderophalend.

Als de familie de heuvels van Beiroet inrijdt voor het avondeten, moet zijn moeder huilen. “Misschien is het de laatste keer dat ik je zie,” zegt ze, haar handen voor haar gezicht. Maar nu hij een paspoort heeft, verzekert Sidawi dat ze met een officiële uitnodiging vast op bezoek kan komen in Nederland. “Maar eerst gaan we wat shisha roken.”

Sidawi leerde het kappersvak in Amsterdam: ‘Mijn droom is hier samen met mijn vrouw een kapperszaak te beginnen.’ Beeld Dingena Mol
Sidawi leerde het kappersvak in Amsterdam: ‘Mijn droom is hier samen met mijn vrouw een kapperszaak te beginnen.’Beeld Dingena Mol

Naar Nederland

Volgens Vluchtelingenwerk Nederland is het voor mensen uit Syrië momenteel vrijwel onmogelijk om met een toeristenvisum naar Nederland te komen. “Nederland wil voorkomen dat Syriërs met een toeristenvisum het land binnenkomen om vervolgens asiel aan te vragen,” zegt woordvoerder Martijn van der Linden. “Want zodra je op Nederlands grondgebied bent, heb je dat recht. De IND stelt daarom hoge eisen aan mensen uit Syrië. Bij de aanvraag laten ze niets aan het toeval over; je moet aannemelijk maken dat je echt teruggaat naar Syrië. Dat maakt het voor Syriërs nagenoeg onmogelijk. De meeste ­visumaanvragen worden afgewezen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden