PlusReportage

Een wijngaard bij Beverwijk? ‘We willen samen het mysterie van de oorsprong van wijn ontrafelen’

Bij Beverwijk wordt gewerkt aan Wijntuin Ronja. Samen, is het idee: deelnemers pachten tien wijnstokken, volgen cursussen en helpen mee. ‘Bijna honderd druivenstokken geplant. Nog tweehonderd te gaan!’

Wijntuin Ronja, in een polder bij Beverwijk: een idylle op taaie kleigrond. Beeld Jurre Rompa
Wijntuin Ronja, in een polder bij Beverwijk: een idylle op taaie kleigrond.Beeld Jurre Rompa

Van de polder bij Beverwijk kun je veel zeggen, maar niet dat hij aan de Bourgogne doet denken. Of aan Toscane, Stellenbosch of de Elzas – geen enkele idyllische wijnstreek eigenlijk.

Trouwens, je kunt misschien wel helemaal niet zo veel zeggen over de polder bij Beverwijk. Ja, dat hij plat is. Dat de schoorstenen van Tata in de verte hun rookwolken uitspugen. Dat er elke twee minuten een vliegtuig laag overkomt, op weg naar Schiphol. Dat het er bijna altijd waait. Dat is het wel zo’n beetje.

En toch. Tóch ontspruit hier een idylle aan de taaie kleigrond: Wijntuin Ronja. Een wijngaard. In Nederland ja, in Noord-Holland, op een stuk land waar jarenlang vooral maïs groeide en daarna nog een tijd niks. Levenloze grond dus.

Maar ze staan er: rijen met druivenranken. En vandaag moeten er nog eens een paar honderd bijkomen. Ambitieus, blijkt straks.

Wijntuin Ronja is het idee van Rubie van Crevel (32) en Eise van Maanen (32). Vorig jaar stonden ze op het punt om met een jeep naar Afrika te reizen. Het avontuur lonkte, ­alles was al ingepakt, maar toen meldde het coronaspook zich – vlák voor vertrek. Huis al onderverhuurd, baan ­opgezegd: even slikken. En toen meteen schakelen. Er lag nog een andere droom op de plank. Deze dus, een eigen wijngaard. Geen Afrika, wél een avontuur.

Allebei hebben ze een achtergrond in landbouw en voedsel, maar wijn? Dat is nieuw voor ze. Of wás nieuw voor ze toen ze vorig jaar begonnen met dit project, want afgelopen jaar hebben ze zich met een onstilbare honger naar kennis gestort op het hoe en waarom van wijn maken.

Van Maanen: “Die honger naar kennis, die hebben we ­allebei. Altijd al gehad, ook vanuit ons werk. We willen het écht weten. Daarom lezen we er ook heel veel boeken over. Nu bijvoorbeeld ben ik bezig met een boek over een snoeimethode. Dat gaat dus over één snoeimethode, hè, tweehonderd pagina’s alleen maar daarover. Heel leuk.”

­Gemeenschapszin

Wijntuin Ronja ligt op Landgoed Rorik, een gebied waar Studio Valkenier – bekend van De Ceuvel en Hannekes Boom – mee aan de slag is gegaan en waar nog een zelfvoorzienend restaurant, kleinschalige camping, biolo­gische boomgaard en pluktuin moeten komen. Allemaal met de toverwoorden duurzaamheid, circulariteit en ­gemeenschapszin indachtig. Ook voor de wijn (biologisch-regeneratief), het product van noeste hand­arbeid.

Daarvoor krijgt het stel hulp van zo’n 150 wijnboeren in spe: dat kunnen ook u of ik zijn, er is nog plek. Het idee is dat ­alle deelnemers tien wijnstokken pachten (245 euro voor drie jaar) en een beetje naar eigen goeddunken vaak of minder vaak komen helpen op het land, maar ook cursussen volgen die in onderwerp variëren van het belang van goede schimmels in de bodem tot het gebruik van gisten in de wijnkelder. Samen leren, samen doen.

Rubie van Crevel: ‘Het sociale zit ook wel erg in onze eigen karakters.’ Beeld Jurre Rompa
Rubie van Crevel: ‘Het sociale zit ook wel erg in onze eigen karakters.’Beeld Jurre Rompa

Vandaag is zo’n dag van knoestig werken. Rond de vuurkorf hebben zich zo’n veertig mensen verzameld, allemaal voorzien van laarzen en werkhandschoenen – je kunt niet zonder. Het merendeel van de groep is jong en Amsterdams, maar er zijn ook oudere deelnemers uit de buurt.

“Dat was vanaf het begin het idee,” zegt Van Maanen. “Om met een zo divers mogelijke groep het mysterie van de oorsprong van wijn te ontrafelen en zo mensen dichter bij de natuur te brengen. Maar ondanks het feit dat we zelf bloedserieus zijn, doen we dit wel op een speelse manier. Niet te zweverig of te zwaar.”

Secuur en knoestig werk

En inderdaad, als hij vertelt wat het plan is vandaag, wordt het bijna nooit ingewikkeld. Wel inhoudelijk. Over goeie schimmels en schimmelplagen. Over meeldauw: de vijand. Rijk bodemleven: de vriend. Maar ook over het plan van aanpak. De groep wordt ingedeeld in groepjes die bestaan uit zandlopers, gatengravers en planters, aangestuurd door zogenaamde superplanters – die waren hier al eens en kennen het klappen van de zweep.

Concreet komt het erop neer dat de druivenplantjes ­geplant moeten worden in gaten zo groot als een emmer. Daarin komt een afgewogen aardemengsel waarmee je een kegeltje zand moet maken, en dan de wortels van het plantje – doordrenkt met een of ander schimmelslijm – heel secuur daaroverheen draperen.

Het druivenstokje moet dan precies genoeg boven de grond uit komen, vastmaken aan de stok en dan het gat vullen met meer van die aarde en verder ordinaire klei. Beetje aanstampen en hup, volgende. Het is secuur werk en knoestig tegelijk. “Hier ga ik voortaan altijd aan terugdenken als ik een glas wijn drink,” zegt iemand.

Klak! Zo klinkt een schep in de klei. Na de uitleg is men vlijtig aan het werk gegaan. Waarom dit leuk is? Omdat weinig zoveel voldoening geeft als buiten zijn, met je handen werken – dat zegt vrijwel iedereen die je het hier vraagt. Amsterdammers Josefien Mooij (29) en Sascha Beem (30) bijvoorbeeld: “De groep bestaat voor een groot deel uit stadse mensen. Wij kennen de oprichters van festivals, van linksvoor bij het podium. Dit is heel wat anders, maar het is buiten. En met elkaar, het sociale aspect is hier ook belangrijk.”

Van Crevel: “Het sociale zit ook wel erg in onze eigen ­karakters, dat gaat een beetje vanzelf. En het leuke is dat – ondanks die verscheidenheid – iedereen hier gelijk is. ­Iedereen pacht tien stokken, iedereen met die laarzen in de klei.”

Nog zo’n Jantje Beton is Paul Overste (36). “Het duurde even voordat ik de vogels hier hoorde en daadwerkelijk dacht: ­vogels. Eerst dacht ik: dit is zo’n YouTubefilmpje met rustgevende vogelgeluiden.”

Persoonlijkheid

Klak! Weer een schep de grond in. De ambitie is groot vandaag. Zo’n driehonderd stokken moeten worden geplant. In totaal staan hier straks 2580 druivenstokken, maar voordat daar wijn van komt zijn we een paar jaar verder. En of die dan lékker is? Je weet het nooit. Maar dat het kan in Nederland is al wel bewezen. Inmiddels zijn er zo’n tweehonderd wijngaarden in Nederland, waaronder die van Dassemus uit Chaam, steeds meer geschonken in Amsterdamse cafés.

Eise van Maanen op de tractor. Beeld Jurre Rompa
Eise van Maanen op de tractor.Beeld Jurre Rompa

De wijnboer van Dassemus is een van de drie mentoren die toezien op Wijntuin Ronja, de tweede is van Betuws Wijndomein en de derde van Aan de Breede Beek. Van Maanen: “Je kunt wel zeggen: hoe je wijngaard is, zo is je persoonlijkheid. De wijngaard van Dassemus is een verwilderde bedoening waar heel spannende wijn uit komt, natuurwijn ook. In de ­Betuwe is het juist loeistrak, met alle druiven – tak, tak, tak – op precies dezelfde hoogte. Dat proef je ook weer terug. De derde experimenteert veel, bijvoorbeeld met bokashi (een ­Japanse methode waarbij ­organisch materiaal wordt gefermenteerd, red.) en relatief nieuwe snoeimethodes. En van ­alle drie kunnen we heel veel leren.”

Van Creeven: “De wijnwereld in Nederland is sowieso heel open en ondersteunend. Je bent per definitie pionier als je hier wijn gaat maken. En voor het imago van Nederlandse wijn is het alleen maar goed als het steeds beter wordt.”

Lunchtijd. In Wijntuin Ronja-glazen wordt Dassemus geschonken, iemand gaat rond met preitaart en Van Maanen roept de tussenstand: “Bijna honderd druivenstokken geplant. Nog tweehonderd te gaan!”

Ondertussen pakken donkere wolken zich samen in de verte. Buienradar weet het al: binnen een uur gaat het plenzen. Maar dat is straks. Nu breekt voor het eerst vandaag de zon juist door. Er gaan truien uit, scheppen weer de grond in. Het vuur knispert nog. Nee, het is nog steeds de Dordogne niet, ook niet als je door je oogharen kijkt. Het is een weiland bij Beverwijk – en wat voor eentje.

wijntuinronja.nl/word-wijnboer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden