Plus

Een tweede leven voor je favoriete sneaker of tas

Je favoriete sneakers kapot of een vlek op die dure tas? Weggooien kan, maar hun leven is vaak nog te redden. Specialisten zien een hernieuwde vraag naar herstel. Alles over poetsen, stomen en stikken.

- Beeld GettyImages

Op een kast waar gerepareerde schoenen op hun eigenaren wachten, staat een grote witte doos. Dit is hét geheime wapen van Schoenservice Heine in Amstelveen om de ­zolen van sneakers weer echt wit te krijgen. 

Zo’n drie jaar geleden verschenen de eerste klanten die om een opfrisbeurt voor de witte randen van hun sneaker vroegen. Was ooit een afgetrapte All Star het ideale schoeisel, nu lijkt de statusschoen voor altijd nieuw en jong – zelfs de zool.

Hans Heine (28) kwast de vergeelde onderkanten eerst in met een laagje waterstofperoxide en zet de sneakers vervolgens een uur in de doos met uv-lampen en spiegels. Meestal is één behandeling niet voldoende, de meeste sneakers verdwijnen een paar keer in de doos.

Hoewel steeds meer schoenmakers de afgelopen jaren hun deuren hebben gesloten, vinden klanten de weg naar de weinige vakmensen die er nog zijn. Ze komen met uiteenlopende vragen, zoals het repareren van een leren ­beha, het schoonmaken van een vintage suède pet en het herstellen van de honderd jaar oude blaasbalg van oma.

Schoenservice Heine is een familiebedrijf: Hans jr. is net zoals zijn vader Hans sr. (60) en zijn moeder Ilonka (54) schoenmaker. Toen Heine senior zo’n 35 jaar geleden zijn zaak begon, was het aanbod vrij voorspelbaar. Heren lieten hun bruine of zwarte leren schoenen van nieuwe hakken en zolen voorzien. 

Voor vrouwen was het meest buitenissige schoeisel de lakleren laars. De moderne schoen is niet langer van leer, maar kan ook van plastic, textiel of een fijnmazig ijzeren vlechtwerk zijn.

Rond de eeuwwisseling vinden de eerste sneakers hun weg naar de schoenmaker. Veel vaklui wilden in die tijd niets van sneakers weten. Heine, die al jaren alle prijzen bij wedstrijden in de wacht sleept, is juist geïnteresseerd. “Als het gerepareerd kan worden, maken wij het,” zegt senior trots. Zoals de meeste schoenmakers oefenden ze eerst op eigen sneakers, om met vallen en opstaan te ontdekken hoe je rubber, kunststof en textiel onzichtbaar kunt herstellen.

Fabrikanten zagen niets in reparatie. Hun devies luidde: sneaker kapot, koop nieuwe. Klanten dachten er anders over; ze zochten naar slimme schoonmaaktrucs en publiceerden hun bevindingen op YouTube. Toen de fabrikanten dat zagen, kwamen ze met eigen cleaning sets.

Geitenleren damesschoen

Volgens Mo Oncul (42), meesterschoenmaker bij Hillie’s in de Javastraat, zijn die artikelen nauwelijks effectief. “Het is meer een slimme marketingtruc.” Oncul zweert bij stomen. De nieuwe stoomapparaten die speciaal voor schoenen zijn ontwikkeld, worden wel ‘de redding van de schoenmakerij’ genoemd. Stomen van kleding is een chemisch proces, het stomen van schoeisel gebeurt met verdampt water en natuurlijke schoonmaakmiddelen.

Leer, suède, textiel: het kan allemaal gestoomd. Hoewel het ook weleens misgaat. Zo zag een Amsterdamse vakman, toen hij de stoommond over het leer bewoog, tot zijn ontzetting dat de geitenleren damesschoen in een oogwenk kromp naar een kindermaat.

Om jonge klanten te trekken, begon Oncul het Instagramaccount Meesterschoenmaker. Zijn krap 10.000 volgers treffen regelmatig before and after-fotoreportages waarin hij afgeragde Valentinosneakers restaureert. Veel klanten benaderen Oncul via Whatsapp. Ze sturen een ­foto en vragen of reparatie mogelijk is.

- Beeld GettyImages

De weinige echte specialisten die er nog zijn, krijgen schoenen opgestuurd uit het hele land. Al jaren gaat het slecht met schoenmakers. Waren er in 1990 nog ruim 10.000 winkels, dertig jaar later zijn er niet meer dan 500 in heel Nederland. Er lijkt een kentering gaande. Waar komt die hernieuwde belangstelling voor herstel vandaan? Is het een kwestie van geld? Wie dure spullen heeft, investeert in onderhoud. Of willen mensen langer met dezelfde schoenen doen uit een verlangen naar duurzaamheid?

Marleen Dijkhof (32) begon drie jaar geleden haar Schoenmakerette in Noord. Zij repareert alles: sneakers, regenkappen van bakfietsen en zelfs een leren herenstring waarvan de drukker kapot was. “Ik geloof dat het bewustzijn van mensen groeit dat we niet eindeloos spullen kunnen blijven weggooien. Je hakken laten verzolen, kun je een eerlijker product bedenken?”

Dijkhof houdt ervan als klanten haar uitdagen om atypische producten te herstellen. “Als het tussen mijn stikmachine past, maak ik het.” Mogelijk won ze daarom dit jaar de inspiratieprijs voor de Schoenmakerij van de Toekomst bij de prijzenregen van de beroepsgroep. Dijkhof wil ‘hartstochtelijk geloven’, dat mensen duurzamer worden en daarom op zoek zijn naar ambachtelijke alleskunners.

Schone rode zolen

Schoenmaker Nils Kalf (58) uit de Jordaan zit al 38 jaar in het vak. Hij heeft een klassiek bedrijf voor het dure segment. Toch heeft ook hij Facebook en Instagram om nieuwe klanten te lokken. Sneakers repareert Kalf liever niet, alleen voor vaste klanten of een verdwaalde toerist die dringend hulp nodig heeft.

Kalf heeft niet de indruk dat de doorsnee klant begaan is met het milieu. “Ik zie wel dat mensen het spannend vinden om in een tijd waarin zoveel spullen weggegooid worden, iets te laten repareren.” Hij krijgt steeds meer klanten die willen dat hun schoenen ongedragen lijken.

Kalf repareert Louboutins, de schoen met de karakteristieke rode zool waardoor de kenner in één oogopslag ziet dat iemand het equivalent van een Porsche aan zijn voeten heeft. Rode zolen die in contact komen met de straat, slijten en krijgen een viezige grauwe kleur. Dat willen Louboutinlopers liever niet. Zowel voor de heren- als damesvariant bestaan rode, rubberen beschermzooltjes. Kalf plakt ze op dat deel van de zool dat het meest in contact komt met de straat, zodat het felle rood zo lang mogelijk nieuw oogt. “Het is vooral een cosmetische ingreep.” Kosten: 33 euro.

Dure merktassen

Wie zich in de wereld van onderhoud begeeft, krijgt de ­indruk dat de voorlopers het vak afkijken bij de schoonheidsspecialist. In Engeland zetelt het online bedrijf The Handbag Spa, gespecialiseerd in het opknappen van dure merktassen van Chanel, Mulberry en het onontkoombare Louis Vuitton. Speciaal voor het aanstippen van kale plekken heeft het bedrijf een Repair Pen ontwikkeld, die er precies zo uitziet als een moderne lipgloss.

Sacha Rowold (49) is één van twee eigenaren van tassenwinkel Cellarrich op de Haarlemmerdijk. Steeds meer klanten brengen hun tas voor een opknapbeurt. “Dat doen we graag. Ook als mensen hun tas niet bij ons gekocht hebben.” Behalve reparaties biedt Cellarrich ook een poetsservice aan. Een eenvoudige kleurbehandeling kost 7,50 euro. “Poetsen is heel leuk: je hebt altijd binnen drie minuten zichtbaar resultaat.”

Rowold vermoedt dat de hernieuwde belangstelling voor herstel te maken heeft met de zorgen over het milieu. Hoewel emotie, zeker bij zoiets persoonlijks als een tas, ook een rol speelt. “Mensen zijn gehecht aan hun tas, dat geldt trouwens ook voor portemonnees.”

Bij Cellarrich weten ze raad met vieze tassen. Het komt voor dat muizen een tijdje in een tas wonen – ­zeker als er per ongeluk een koekje in is achtergebleven – of zelfs dat de kat een tas voor een kattenbak aanzag. Ze wassen de tas dan in een sopje van lauw water en groene zeep.

Rowold raadt iedereen aan om leren spullen een tweede leven te geven. “Je gooit een leren bank toch ook niet weg als er een kras op zit?”

Tips & Tricks

- Sacha Rowold van Cellarrich gebruikt voor het poetsen van tassen en jassen alleen producten die bestemd zijn voor leren meubels, die geven nauwelijks af. Toch waarschuwt ze na een poetsbeurt de tas de eerste weken niet op lichte kleding te dragen. Saphir is het merk schoen- en meubelvet dat kenners het liefst gebruiken.

- Nils Kalf, schoenmaker in de Eerste Tuin­dwarsstraat, zag ooit in Turkije een leer­bewerker met een watje met Nivea – uit de klassieke blauwe doos – vlekken uit leer verwijderen. Sindsdien past hij die truc vaker toe.

- Hans Heine van Schoenservice Heine in de Bankrashof in Amstelveen gebruikt een huis-tuin-en-keukenmiddel voor pekelvlekken: meng gelijke delen water, groene zeep en natuurazijn en maak het leer daarmee schoon. Laat het leer daarna langzaam drogen en vet het goed in. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.