null Beeld Linda Stulic
Beeld Linda Stulic

Een truckstop als inspiratie voor een muziekstuk

PlusErik Voermans

Hoe kom je als componist aan inspiratie voor een nieuw stuk? Misschien peins je over het lot van de wereld en de plaats van de mens daarin, of wil je iemand eren. Een herinnering koesteren. Soms wil je gewoon een muzikaal probleem oplossen. En soms is er domweg niets verhevens aan de flits waarmee inspiratie tot je komt.

Hallelujah Junction van John Adams is een mooi voorbeeld. De naam komt van een truckstop op de grens van Nevada en Californië. Toen de componist daar in 1995 het bord ‘Welcome to Hallelujah Junction’ zag, wist hij het meteen: dit wordt de titel van een stuk. Hij moest alleen de muziek er nog even bij bedenken.

Het werd een werk voor twee piano’s. Had hij nog nooit gedaan. Historisch was dat goed te verklaren. Twee piano’s was de bezetting van een handvol ingrijpende modernistische stukken, waaronder Nummer 1 van Karel Goeyvaerts en Structures I van Pierre Boulez, die een wrede revolutie in de muziek hadden ontketend – waar John Adams zich juist scherp van afkeerde.

Bijna een halve eeuw na Goeyvaerts en Boulez durfde hij het wél aan. De bezetting leek Adams zelfs bijzonder aantrekkelijk, omdat hij voor beide partijen sterk verwant materiaal kon schrijven en dat zo op elkaar kon laten inwerken dat ze ‘een akoestische variant van een digitale delay opleverden’.

De lol van het componeren zat hem vooral in een spel met de puls, een voortgaande beweging waarin nu de ene pianist en dan de andere het voortouw nam. Het woord ‘hallelujah’ gaf hij een ritmische rol. Als je erop let, hoor je duidelijk dat hij eerst met de laatste drie lettergrepen aan de slag gaat – lee-lóé-jaa, lee-lóé-jaa – en hij pas daarna de eerste lettergeep erbij betrekt.

Hallelujah Junction werd tien jaar later ook de titel van Adams’ uiterst leesbare autobiografie.


Ralf van Raat en Maarten van Veen (piano) spelen werken van John Adams en Beethoven, vrijdag 8 oktober in het Muziekgebouw, aanvang 20.15 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden