PlusDe wandeling

Een kerstwandeling vol lichtjes in Tuindorp Oostzaan

Goede vrienden Floor van Spaendonck en Gijs Stork houden van de stad en haar verhalen. Elke week wandelen ze volgens een ander thema, zo pik je ook nog eens wat op. Deze keer lopen ze langs kerstversiering in Tuindorp Oostzaan.

Gijs Stork en Floor Van Spaendonck
null Beeld Laura van der Bijl
Beeld Laura van der Bijl

A.

Ons startpunt is de NDSM-werf, waar we tegen het einde van de middag vertrekken: belangrijk, in verband met de lichtjes. Hier verwelkomen vier lichtkunstwerken van de kunstenaars Goldendean, Johannes Büttner, Alice Wong en Crys Leung ons als onderdeel van de lichtexpositie (Come To) Light. Vaste component en lichtbaken op de werf is de paarse cirkel uit 2019 van kunstenaar Navid Nuur, die je alleen ziet als je er licht op schijnt. Hier ligt ook geschiedenis die onlosmakelijk verbonden is met Tuindorp Oostzaan: bijna alle bewoners van de wijk werkten hier aan de schepen, tot de sluiting in 1984.

B.

In de verte lonken verlichte kranen, die leiden naar het Kraanspoor, de 270 meter lange constructie van gewapend beton. Het Kraanspoor diende in de vorige eeuw voor de afbouw van de mammoettankers van de NDSM en kreeg een herbestemming naar ontwerp van architect Trude Hooykaas. Boven op het oorspronkelijke Kraanspoor staat nu een transparant gebouw.

PS 21 december 2021
De Wandeling Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
PS 21 december 2021De WandelingBeeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

C.

We maken de oversteek naar Tuindorp Oostzaan, de woonwijk die dit jaar honderd jaar bestaat. Dit wordt onder andere gevierd met lichtblauwe en rode vlaggen in de wijk. De verjaardag wordt deze maand extra onderstreept met opvallend versierde gevels, voortuinen en woonkamers met kerstlandschappen. We lopen naar enkele adressen, maar wandel vooral ook kriskras door de straten, zodat je geen ster, kerstman of lichtprojectie mist. Begin in de Vegastraat 91, vanwege het bewegende hertje, en omdat hier onze geliefde tante Elsa woonde.

D.

Op de hoek van de Vegastraat en de Nieuwe Maanstraat zit Menora, de favoriete eetgelegenheid van de buurt. Hier geen fratsen, wel de beste patat. Menora is behalve de eetkamer van Tuindorp Oostzaan ook een licht: de menora is een zevenarmige kandelaar en het symbool voor de brandende braamstruik die de profeet Mozes zag op de Sinaïberg.

E.

We lopen naar de Rigelstraat 35 en naastgelegen buren, waar je buiten kerstverlichting treft die binnen heel subtiel doorloopt in complete kerstlandschappen met bewegende onderdelen. In de voortuintjes staan sneeuw- en kerstmannen en zorgen rendieren voor beweging.

null Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

F.

Verderop, in de Maanstraat, zijn diverse tuinen en gevels ook geweldig verlicht. Het licht straalt gemeenschapszin uit, wat de vroegere reputatie van de wijk onderstreept. De huizen werden hier gebouwd om de woningnood in de Amsterdamse binnenstad op te lossen. Eenmaal in Tuindorp Oostzaan woonachtig, werden de bewoners gecontroleerd op goed woongedrag en aangemoedigd om deel te nemen aan het verenigingsleven.

Dit aanprijzen was niet nodig, want er kwamen in korte tijd veel verenigingen en activiteiten. Misschien logisch, omdat Oostzaan aan de rand van de stad was gebouwd, ver weg van enig vertier. Nu is Oostzaan uitgebreid en veranderd, maar de sfeer blijft. Sommige straatnamen, zoals Poolsterstraat en Sterrenplein, verhogen de kerstsfeer.

G.

We lopen door de oude kern van Oostzaan, te herkennen aan de nauwe straten en straat-overkappingen. Het ultieme middelpunt is het Zonnehuis, gebouwd als verenigingsgebouw voor de arbeiders van de NDSM-werf. Later was het ook een podium voor bokswedstrijden en hoogoplopende taxiruzies. Na de grootscheepse renovatie in 2002 door Stadsherstel kwam het Zonnehuis in gebruik als theater en studio. Het gebouw is ontworpen door de architecten Boeyinga en J.H.(Jo) Mulder. Net als het Zonneplein, met de overdekte winkelgalerij, die nu vrolijk verlicht is.

null Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

H.

Kometensingel 27-33 ligt aan de rand van het oude gedeelte, maar de lichtversieringen en opblaaskerstmannen zijn erg vrolijk, en daarom zeker de moeite van een ommetje waard.

I.

We dwalen vanaf hier door de donkere straten terug naar de NDSM-werf, maar niet zonder eerst een ode te brengen aan het beeld van Arie Keppler (1876-1941) aan het Aldebaranplein, gemaakt door kunstenaar Constance Wibaut. Keppler was de directeur van de Gemeentelijke Woningdienst in Amsterdam, die ook Oostzaan initieerde. Een voorbeeld voor de huidige generatie directeuren bij de woningdienst, want Keppler leverde als directeur 11.000 gemeentewoningen en 20.700 vereniging woningen op. Ook handhaafde Keppler de idealen van de tuinstad – groen en ruimte voor bewoners – en liet hij zoveel mogelijk in de Amsterdamse-Schoolstijl bouwen. Beide zie je ook terug in Tuindorp Oostzaan.

J.

We eindigen weer op de NDSM-werf. Ditmaal zien we nog wat straatkunst, die sinds kort ook te bewonderen is in het Straatmuseum op de werf. Gijs en Floor wensen u een verlicht kerstfeest toe.

Floor van Spaendonck en Gijs Stork, ­Amsterdam door! Gijs & Floor – ­wandelen met een frisse blik op de stad, ­Uitgeverij Fjord, €22,50

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden