Plus

Een collectie waarmee Ruf haar stempel heeft gedrukt

Beatrix Ruf was maar kort aan het Stedelijk verbonden, maar met de aanwinsten van Thomas Borgmann heeft ze wel haar stempel op de verzameling kunnen drukken.

Lucy McKenzie: If it moves, kiss it. Onderdeel van de Borgmanncollectie, nu te zien in het Stedelijk Beeld Gert Jan van Rooij

Apetrots kondigde het Stedelijk Museum anderhalf jaar geleden een schenking aan van de Duitse verzamelaar Thomas Borgmann (1942). Het zou gaan om zeshonderd kunstwerken uit de jaren 1990 en 2000. Het museum heeft nu de hele eerste verdieping van de oudbouw vrijgemaakt om deze verzameling te tonen.

Het is lastig om daar met een onbevooroordeelde blik doorheen te lopen. Deze collectie was de afgelopen weken immers onderdeel van verhitte discussies over het vertrek van Beatrix Ruf. Het bleek niet alleen te gaan om een schenking, maar ook om een aankoop van anderhalf miljoen. Een paar kunstwerken in de tentoonstelling zijn overigens niet geschonken of gekocht, maar zijn in langdurig bruikleen gegeven.

Bovendien was het aantal van zeshonderd kunstwerken nogal aangedikt. Het blijkt te gaan om 217 kunstwerken, maar omdat sommige daarvan bestaan uit meerdere onderdelen, valt het aantal objecten aanzienlijk hoger uit: 647. De installatie van Matt Mullican alleen al bestaat uit 56 werken, die weer bestaan uit 305 afzonderlijke objecten.

Onder invloed van hypnose
Werk van Mullican is in Nederland wel aangekocht door andere musea, maar niet door het Stedelijk. Met de komst van de nieuwe werken heeft het Stedelijk dat in één klap ingehaald. De presentatie van Mullican beslaat een hele trits geschakelde zalen en vormt een soort staalkaart van zijn ­oeuvre, van zijn vroege computermodellen met stedelijke structuren tot zijn latere werken, die onder invloed van hypnose zijn ontstaan.

Ook andere werken uit de Borgmanncollectie vullen lacunes in de verzameling. In de jaren 1990 en 2000 had het museum niet altijd oog voor de laatste ontwikkelingen, waardoor deze periode maar matig is vertegenwoordigd. Beatrix Ruf was maar kort aan het Stedelijk verbonden, maar met deze aanwinsten heeft ze wel haar stempel op de verzameling kunnen drukken.

Een kunstenaar die wel in het verleden werd aangekocht, is Wolfgang Tillmans. Van hem is nu een grote zaal met zelfportretten te zien die hij in de loop van zijn carrière heeft gemaakt.

Privé­verzameling
De zelfportretten laten ook iets zien van de verzamelaar Thomas Borgmann, die kunstenaars langere tijd volgde. Borgmann begon als jonge galerie-assistent met het aanleggen van een privé­verzameling. Delen verkocht hij later weer, om met de opbrengst de nieuwste generatie te gaan volgen.

Jump into the future – art from te 90’ and 2000’s

The Borgmann Donation
Waar Stedelijk Museum
Te zien 26/11 t/m 4/3/18
****

De vergelijking dringt zich op met een verzamelaar als Martin Visser, die in Nederland eenzelfde traject volgde en die zijn werken grotendeels aan het Kröller-Müller Museum verkocht.

Een van de spectaculairste werken is van Lucy McKenzie, die met assistenten een metersgrote muurschildering heeft gemaakt. De voorstelling is gebaseerd op
A Clockwork Orange van Stanley Kubrick, waarin een scène zit met een monumentale schildering van heroïsche arbeiders die balken hijsen en bouwmaterialen sjouwen, maar de kunstenaar leek vooral geïnteresseerd om hun gespierde lichamen te etaleren In Kubricks film is de voorstelling voorzien van graffiti in de vorm van geslachtsdelen en tekstballonnen.

Daardoor zegt een van de mannen: 'If it moves, kiss it', wat tevens de titel van het werk is.

McKenzie maakte een eerste versie in 2002, die dus gebaseerd was op een filmbeeld uit 1971, dat weer teruggaat op een nog ouder voorbeeld. Maar uiteindelijk sluit de thematiek opeens wonderwel aan bij de huidige MeToo-discussie. Na afloop van de tentoonstelling zal de muurschildering overigens zonder pardon worden geconfronteerd met de witkwast. Het museum heeft in dit geval het recht om deze opnieuw aan te brengen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden