PlusExclusief

Dronken toeristen, boze bewoners: na twaalven is de chaos compleet op de Wallen

De mensenmassa is weer teruggekeerd op de Wallen. Beeld Amaury Miller
De mensenmassa is weer teruggekeerd op de Wallen.Beeld Amaury Miller

Alle horeca moet om middernacht sluiten, maar achter de ramen op de Wallen werken prostituees wel door. Dat zorgt voor een vreemd sfeertje. ‘Als bewoners willen we geen gelul, maar daden.’

“Het is alsof iedereen zich om kwart voor elf plotseling bedenkt dat er nog wat gedronken moet worden,” verzucht de bardame van café ’t Loosje die deze vrijdagavond alleen in de bediening staat, terwijl haar collega achter de bar het druk heeft met tappen. Vlak voor sluitingstijd is het spitsuur in de kroegen rondom de Nieuwmarkt. Over een uur is het alweer tijd voor de laatste ronde, maar aan de gracht verderop werken de dames ­achter de ramen door tot ver na middernacht.

Voorheen vloeiden het uitgaanspubliek, toeristen en hoerenlopers organisch in elkaar over na het sluiten van de bars en clubs om drie uur, nu stromen de smalle straten en grachten van de Wallen vol wanneer cafés als The Old Sailor, Emmelot en De Zeevaart, seksshops en peepshows de deuren om stipt twaalf uur moeten sluiten. Het zorgt voor een vreemde sfeer in de buurt.

Eva van de Wardt en Sean van Keuning, een jong stel dat naast de peepshow woont, beaamt dat het weer even wennen is, de teruggekeerde mensenmassa en de dealers die zich strategisch voor hun deur verzamelen. Van de Wardt: “In het weekend is er nu tussen acht en twaalf uur sprake van eenrichtingsverkeer, waardoor we als bewoners alleen via een omweg thuis kunnen komen. Het voelt weleens oneerlijk dat de politie en handhaving echt niets doen aan kotsende toeristen in de portieken, maar mij wel opdracht geven van mijn fiets af te stappen.”

Pantoffelparade

Het is alsof we in een vogelvrije zone wonen, zegt Van Keuning. “Vooral omdat wij hier nog met een halve avondklok zitten, terwijl de toeristen weer met honderd man in de rij staan voor de peepshow die tot één uur open is. ­Negentig procent van de bezoekers in de avond komt ­alleen maar om te kijken, ’s avonds zie je ook gezinnen met jonge kinderen; heel apart. De hoerenlopers komen overdag, als het rustiger is.”

Het stel overweegt na drie jaar de buurt te verlaten. “Vooral omdat we iets groter zouden ­willen wonen, maar de terugkeer van de drukte versnelt het proces wel.”

“Grimmig was het in de jaren tachtig,” zegt een vaste klant van ’t Loosje op de Nieuwmarkt. Hij woont al sinds 1982 in de buurt, naast Casa Rosso, dus hij kan het weten. “Wat nu veel meer opvalt is de pantoffelparade, de mannen die eindeloos langs de ramen slenteren zonder bij een meisje naar binnen te gaan. En er komen nu echt alleen nog toeristen, en daar bedoel ik iedereen mee die níet uit Amsterdam komt.”

In een van de kroegen op de Wallen schenkt de vrouwelijke kastelein om kwart voor twaalf de laatste glazen bij van een groep vrolijke Ieren. “We zijn nu acht uur in Amsterdam, het is jammer dat we straks nergens meer heen kunnen om wat te gaan drinken. In Ierland gaat ook alles nog steeds om middernacht dicht, dus dat zijn we wel gewend, maar daar weten we dan tenminste waar we verder kunnen gaan, achter gesloten deuren.”

De jongens geven keurig gehoor aan het verzoek om de zaak te verlaten. “Give me a minute,” zegt een van hen in de deuropening, terwijl hij wat whisky in zijn keel giet. Een bewaker wijst hem op de politie, handhaving (gele jasjes) en Amsterdam Hosts (rode jasjes), die al klaar staan op de Majoor Bosshardtbrug om het publiek dat nu naar buiten stroomt de buurt uit te leiden of op de bon te slingeren: “Hundred euros if they catch you with alcohol outside!

De kroegbazin laat de rolluiken naar beneden gaan, ze zegt wel te snappen waarom de gemeente regels heeft opgesteld voor het gebied. “Ze moeten iets, maar de horeca loopt zo wel de nodige omzet mis. Wij zijn nog maar net ­begonnen hier, dus voor ons is het geen ramp, maar het is wel moeilijk uit te leggen aan toeristen uit landen waar ­alles weer gewoon open is na middernacht.”

‘Door de huidige regels is het op de Wallen zelfs drukker dan vóór corona.’ Beeld Amaury Miller
‘Door de huidige regels is het op de Wallen zelfs drukker dan vóór corona.’Beeld Amaury Miller

Er lijkt geen logica in te zitten, vindt de bewaker. Waarom werken de dames achter de ramen door tot vijf uur, maar worden de potentiële klanten weggestuurd? Hij werkt al 37 jaar op de Wallen voor verschillende zaken. Het plan dat onlangs door stadsdeelvoorzitter Dehlia Timman werd geopperd om de drukte op het Wallengebied in te dammen door een hek om de buurt te plaatsen, spreekt hem wel aan.

Maar niet per se om de buurt daarmee leefbaarder te maken voor de bewoners. “Als je niet van drukte houdt, moet je hier niet gaan wonen. In al die jaren dat ik hier werk was er altijd reuring. Ik snap het wel: tijdens corona zaten bewoners hier voor het eerst in het zonnetje aan de kade, te genieten van de stilte, maar nu is de rust weer voorbij. Door de huidige regels is het zelfs drukker dan vóór corona, er ontstaan opstoppingen en de straten worden door handhavers regelmatig afgesloten met afzetlint.”

Het is geen gek idee om voorlopig met een aantal ­toegangspoorten te gaan werken, vindt hij. “Als de horeca daardoor weer normaal open kan, waarom niet? Laat de gemeente zelf maar opdraaien voor het scannen van alle QR-codes, val de horecaondernemers daar niet mee ­lastig.”

De Wallenwacht

Een vrouw verlaat haar huis op de Oudezijds Achterburgwal om de hond uit te laten, ze moet eerst langs vier dealers die voor haar deur staan. “Gasten, wat leuk, jullie doen tegenwoordig mijn beveiliging, zie ik?” roept ze in het voorbijgaan.

Iets voorbij Casa Rosso staan twee buurtbewoners in gele hesjes, zij zijn van de Wallenwacht; in het leven geroepen om de bezoekers er in het weekend op te wijzen dat ze respectvol met de buurt en de bewoners moeten omgaan. De kleine groep buurtbewoners spreekt mensen aan die zich misdragen en maakt filmpjes en foto’s om later te kunnen presenteren tijdens een persconferentie. De vrouwelijke Wallenwacht, die niet met haar naam in de krant wil, windt zich op over het beleid van de gemeente. “Nu weer dat plan met de tourniquets; daarmee geven ze in feite toe dat ze het probleem als gemeente niet kunnen oplossen. Ze hebben het zelf uit de hand laten lopen en hebben bergen boter op hun hoofd. Het probleem van de Stopera is dat ze iedereen te vriend willen houden, maar als ­bewoners willen we geen gelul, maar daden.”

Het idee van een erotisch centrum buiten de stad, dat de gemeente wil realiseren ter vervanging van de raamprostitutie op de Wallen, spreekt haar meer aan. “Welke andere stad heeft nu de prostitutie gevestigd in een Unesco-­erfgoedgebied, recht voor het station?”

De politie houdt her en der iemand aan, maar van ­afzetlinten is deze vrijdagavond geen sprake. Het is zelfs verrassend rustig, zegt een bewoner. “Meestal is het op dit tijdstip hutjemutje.”

Rond half twee ’s nachts is de grootste drukte voorbij. De gezinnen zijn weg, vrouwen zie je nu ­alleen nog achter de ramen. Wat overblijft, zijn groepjes jonge mannen en wat toeristen met een patatje van de ­Febo – de snackbars hebben wél een vergunning om tot laat open te blijven.

Er lopen ook opvallend veel ‘verwarde’ mensen rond; een jongen met een gitaar zingt een serenade voor twee agenten in een politiewagen, een man praat hardop tegen zichzelf. Er lijken zelfs meer dealers op straat te zijn dan toeristen om drugs aan te slijten. Een groepje jonge straatdealers hangt rond op de brug bij de Oude Kerk, ze klagen dat de buurt niet meer zo gezellig is als vroeger. “De Fransen komen om ‘watchies te trekken’ (horloges te jatten, red.), alleen de Engelsen en Ieren komen hier nog om te zuipen en te neuken.”

Op het verlate terras van café Corso maakt een man aantekeningen op losse velletjes papier. Hij is een songwriter uit Toronto en bezoekt de buurt al 25 jaar, voor de prostituees. “Ik ben niet goed in relaties en betalen voor seks is voor mij een goede oplossing. Het voelt hier nu wel anders dan pre-corona. Ik zie veel meer daklozen en dealers en er is ­minder uitgaanspubliek, maar toch blijft dit voor mij de mooiste buurt van Amsterdam.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden