PlusFilmrecensie

Docu over Auschwitz: het was misschien geen liefde, maar wat dan wel?

Als een kampbewaarder in Auschwitz verliefd wordt op de Joodse Helena Citron, gebruikt ze zijn genegenheid om anderen te helpen. De documentaire Love it Was Not duikt in de vele lagen van hun relatie.

Elise van Dam
Helena Citron trekt de aandacht van kampbewaarder Franz Wunsch wanneer ze voor hem moet zingen op zijn verjaardag. Beeld
Helena Citron trekt de aandacht van kampbewaarder Franz Wunsch wanneer ze voor hem moet zingen op zijn verjaardag.

Love it Was Not begint met een foto die twee onverenigbare verhalen lijkt te vertellen. Het verhaal van de brede lach van de vrouw op de foto, haar fiere postuur en mooi gekapte haar. En het verhaal van haar kleding, met de onmiskenbare verticale strepen van Auschwitz.

De vraag waar deze twee verhalen samenkomen is de katalysator van de documentaire Love it Was Not. De vrouw op de foto is Helena Citron, die arriveert in Auschwitz als een van de eerste duizend vrouwen die daar in maart 1942 aankwamen. “Ze was als een perzik,” herinnert een van de andere vrouwen zich. “Je wilde gewoon in haar wangen knijpen.”

Helena trekt de aandacht van kampbewaarder Franz Wunsch wanneer ze voor hem moet zingen op zijn verjaardag. Hij wordt verliefd op haar, stopt haar en haar vriendinnen extra eten toe, zorgt voor haar wanneer ze tyfus oploopt. Helena gebruikt haar relatie met Wunsch om mensen te redden, maar ontwikkelt ook gevoelens voor hem. Het is een mijnenveld vol splijtende keuzes.

Schaamte en schuld

Regisseur Maya Sarfaty gebruikt archiefbeeld, interviews, en foto’s die als kijkdoospoppetjes zijn uitgeknipt en op karton geplakt, zoals Wunsch de foto van Helena verknipte om haar in andere omgevingen te kunnen plakken, met andere kleding. Zodat het verhaal ging kloppen.

Hoewel de titel een antwoord suggereert op de vraag of het liefde was, is in Sarfaty’s film juist plek voor de tegenstrijdigheid van gevoelens en de manier waarop het verstrijken van de tijd, schaamte en schuldgevoel de herinnering aan die gevoelens herschrijven.

Omdat de twee hoofdpersonen inmiddels zijn overleden, maakt Sarfaty gebruik van archiefbeelden van oude interviews, daarbij afhankelijk van de vragen die toen zijn gesteld, of juist niet gesteld. De hiaten die dat laat zijn frustrerend, maar misschien ook wel het punt. In een poging het verleden te ontrafelen laat de film vooral zien hoe de mens een versie van dat verleden vormt waarmee te leven is.

Love It Was Not

Regie Maya Sarfaty
Te zien in De Balie, Rialto VU, Pathé, en via Picl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden