Recensie

Diepe empathie voor Delpeuts krankzinnige 'Caligula' (****)

Regisseur Thibaud Delpeut zet zijn eigen bewerking van de toneelklassieker 'Caligula' neer. Zijn voorstellingen zijn strak en onderkoeld, maar hij weet diepe empathie voor zijn personages op te roepen.

Simon van den Berg
null Beeld Roel van Berckelaer
Beeld Roel van Berckelaer

Vier camera's zet de keizer om zijn tegenstander heen. Er is geen ontsnappen aan de koele, kleine lenzen. Het gesprek kan beginnen. Of is het een ondervraging? Alle hoeken van het peinzende gezicht van acteur Martijn Nieuwerf verschijnen als mozaïek op het projectiescherm.

Regisseur Thibaud Delpeut maakte naam met zijn voorstellingen op festivals en bij Toneelgroep Amsterdam. Sinds begin dit seizoen is hij artistiek leider van De Utrechtse Spelen. In 'Caligula' van Albert Camus onderzoekt Delpeut het leven zonder absolute waarden en waarheden.

De keizer is dodelijk bedroefd omdat zijn geliefde zuster Drusilla is gestorven en begint een bloedig schrikbewind over Rome. Zijn naasten denken dat hij krankzinnig is geworden, maar Camus maakt hem een filosofisch onderzoeker. Mensen 'sterven en zijn niet gelukkig', maar Caligula is de enige met de macht om volledige vrijheid na te streven.

Caligula is een prachtige rol van Vincent van der Valk, die - tenger en nadenkend, aandoenlijk en intens - de keizer laat zien als een adolescent die ijzeren consequentie verkiest boven medemenselijkheid. Tegenover hem staat Nieuwerf als Cherea, die zijn redenering begrijpt, maar kiest voor zekerheid en menselijkheid.

Cultuurgeschiedenis
Tegen het eind zien we met Caligula op het scherm een beeldenstorm van de cultuurgeschiedenis voorbij trekken, van Lascaux tot Sneeuwwitje. We staan stil bij Malevitsj' zwarte vierkant en John Cages stilte: medereizigers op dezelfde filosofische weg.

Wat moet de kunst hierna en wat moet de mens hierna? Dat lijken Delpeuts centrale vragen. Zijn voorstellingen zijn altijd strak en onderkoeld, maar achter dat vormelijke oppervlak weet hij -in dit geval met Van der Valk- diepe empathie voor zijn personages op te roepen. In die empathie zit vermoedelijk zijn antwoord.

Caligula
Van: Thibaud Delpeut, De Coproducers en De Utrechtse Spelen
Gezien: 10/4
Waar: Haarlem
Te zien: 24/4-1/5, Frascati

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden