PlusFotoserie

Deze oldtimers van Amsterdam móésten gefotografeerd worden: ‘Voordat het te laat is’

Met de klok mee van linksboven: Citroën Visa (1985), BMW 320 Baur (1980), Volvo P544 (1963), Plymouth Horizon (1980). Beeld Roel Siebrand
Met de klok mee van linksboven: Citroën Visa (1985), BMW 320 Baur (1980), Volvo P544 (1963), Plymouth Horizon (1980).Beeld Roel Siebrand

Voordat het niet meer kan, fotografeert Roel Siebrand de oldtimers van Amsterdam. Niet als museumstukken, maar in het wild. De uitdaging: alle karakterloze moderne auto’s moeten buiten beeld blijven.

Marc Kruyswijk

Ze sterven bij bosjes – die indruk zou je kunnen krijgen als je met Roel Siebrand (61) door zijn boek bladert. “Die is over­leden.” En: “Die is er helaas ook niet meer.” En later: “Die heb ik nog net op tijd kunnen fotograferen.” Hij praat over oldtimers als oude vrienden die hem zijn ontglipt.

Het moet gezegd: sommige auto’s die Siebrand opvoert in zijn boek Canal Classics, oldtimers van Amsterdam lijken zichtbaar op hun laatste benen te lopen. Oud en der dagen zat. Dof, her en der ronduit groezelig zelfs: personality’s met nog maar weinig kleur op de wangen. Te herkennen aan de roestplekjes die zich als een soort acné op de oude dag nog onherroepelijk verspreiden vanuit de wielkappen en de koplampen. Auto’s die het niet lang meer maken, het kan haast niet anders.

BMW 1602 (1974). Beeld Roel Siebrand
BMW 1602 (1974).Beeld Roel Siebrand

Maar, en ook dat is opvallend: het overgrote deel van de beestjes staat er nog meer dan patent bij. Op leeftijd, maar vol leven. Strak in de lak, klaar voor de start, áf. Voertuigen waarvan het er dik bovenop ligt dat ze gewaardeerd worden. Sterker nog: die zich zo op het oog ten diepste geliefd weten. Dat stralen ze tenminste uit: deze auto’s zijn op hun gemak. Het kan niet anders of voertuig en berijder zijn als van die echtparen die een leven lang lief en leed hebben gedeeld, ook als ze eigenlijk misschien nog niet eens zo lang met elkaar gaan.

Het zijn geen museumstukken, laat dat duidelijk zijn. Het zijn auto’s die je om een boodschap kunt sturen, die je op geregelde tijdstippen nog in het wild en volop onderdeel uitmakend van het stadse verkeer zou kunnen aantreffen. De daily drivers, zoals Siebrand ze noemt, zijn ook op die manier door hem opgespoord: op straat, rijdend dan wel geparkeerd. Volslagen op hun plek. Omdat hij er oog voor heeft, omdat oude auto’s zijn wat hij ziet tijdens fietstochten en wandelingen.

Ze móésten gefotografeerd worden, zegt hij. “Voordat het te laat is. Voordat het totale Amsterdamse wagenpark de eenvormigheid en karakterloosheid heeft aangenomen van de hedendaagse auto. Ze verdwijnen in rap tempo. Die jaren zeventig-bruine Renault 16 in de Watergraafsmeer, de witte DAF 33 van de Amstelkade, die goudbruine Peugeot 304 Cabriolet uit de P.L. Takstraat. Weg zijn ze.”

Opel Kadett Coupé (1978). Beeld Roel Siebrand
Opel Kadett Coupé (1978).Beeld Roel Siebrand

Schoner

Siebrand begrijpt het natuurlijk: de stad moet schoner en de auto’s waaraan hij zijn hart heeft verpand zijn dat lang niet altijd. “Als je de alarmerende milieurapporten leest, zou het rijden in een oude auto je een ongemakkelijk gevoel kunnen geven. Maar tegelijk: wat deze auto’s uitstoten valt in het niet bij wat er uit de uitlaat van een tweetaktscooter komt.”

Eén keer maakte hij het mee met zijn eigen Alfa Romeo Berlina 1750 (geboortejaar 1970), dat een ouder echtpaar langsreed en ostentatief hun vingers op de neus zette. Het is de uitzondering. “Ik krijg vooral leuke reacties.”

Peugeot 404 (1973). Beeld Roel Siebrand
Peugeot 404 (1973).Beeld Roel Siebrand

Er is geen gedateerde auto in de stad waarvan de fotograaf niet op de hoogte is, ga daar maar vanuit. Een deel ervan, een kleine 140 stuks, heeft zijn boek gehaald. Echt een schitterende verzameling is het geworden. Je hoeft geen liefhebber te zijn van rijdend erfgoed om te blijven kijken naar wat je ziet.

Het is een kwestie van vormen natuurlijk. Relicten uit een tijd dat bij het ontwerpen van een auto nog meer kwam kijken dan de uitkomsten van windtunneltests. “Auto’s van nu moeten vooral veilig zijn.” Een argument waar je met goed fatsoen niets tegenin kunt brengen, helaas. En koekblikkige vormen kun je gemakkelijk wegzetten als lullig, maar hoe fijn is het dat een auto een persoonlijkheid heeft?

Volkswagen T3 (1989). Beeld Roel Siebrand
Volkswagen T3 (1989).Beeld Roel Siebrand

Fratsen

En dan nog zoiets: de kleur. Fiets door om het even welke straat en je ziet louter grijs- en zwarttinten langs je flitsen. Canal Cars maakt duidelijk dat de al te levendige schakeringen zijn verdwenen uit het autostraatbeeld. Wat rest uit de laatste decennia van de vorige eeuw zijn veelal onderscheidende kleuren. Rood, oranje of mintgroen: incourante kleuren die de ­dagwaarde tegenwoordig een flinke knauw kunnen geven. Siebrand: “Ik pleit voor diversiteit. Meer géle auto’s!”

Ford Mustang (1980). Beeld Roel Siebrand
Ford Mustang (1980).Beeld Roel Siebrand

Een beetje losgezongen uit de tijd zijn ze. Want Siebrand was streng: moderne auto’s mochten er niet op. “Soms moest ik vijf, zes keer terug als ik ergens een mooi exemplaar wist te staan. Maar als er een andere auto naast stond, droop ik weer af: ik wilde ze alléén fotograferen.”

Het is een gouden greep: al die moderne fratsen leiden voor hem maar af van waar het eigenlijk om gaat. “Hedendaagse auto’s, ik vind het niks. Zo lelijk. Zó lelijk.”

Citroën DS 21 Pallas (1972). Beeld Roel Siebrand
Citroën DS 21 Pallas (1972).Beeld Roel Siebrand

Tijdloos

De eenzaamheid maakt dat je als kijker als vanzelf gaat mijmeren over hoe het vroeger geweest zou kunnen zijn. Straten zonder auto’s bumper aan bumper. Terwijl de meeste gefotografeerde exemplaren afkomstig zijn uit tijden dat Amsterdam een voortdurend verkeersinfarct was, de decennia dat het Beursplein nog één grote parkeerplaats was en het over het Damrak met zes rijen blik naast elkaar ging. Die wetenschap hindert niet: de rust op de foto’s geeft ze een betoverende tijdloosheid mee.

Bovendien bieden het ontbreken van andere auto’s en de afwezigheid van mensen volop ruimte voor het decor. Amsterdam dus. Het zijn ook zoekplaatjes: waar is deze foto gemaakt? Die Fiat 500 Giardiniera staat nabij de Gouden Bocht. En inderdaad is de stokoude Citroën 2CV6 te vinden op de Schellingwouderdijk. Deze auto’s en de stad: je kunt er wat van vinden, maar aldus in beeld gebracht is het een fantastische combinatie.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden