PlusAchtergrond

Deze klimplanten zijn natuurlijke verkoelers voor tuin en balkon

Met een klimplant tegen de muur krijg je er in een klap groen, bloemen én extra verkoeling bij – in de tuin, maar ook op het balkon. Deze klimmers blijven binnen de perken en zijn weinig werk.

Alle soorten klimplanten die je in een tuin in de volle grond zet, kun je in principe ook in een pot op het balkon houden. Belangrijk is om te zorgen voor een diepe pot, waar de plant goed in kan wortelen. Denk aan een laag ­aarde van zo’n 35 centimeter.

Liedewij Loorbach, auteur van het boek Balkonieren en mede-eigenaar van Sprinklr (aanbieder van biologische en duurzaam gekweekte planten), raadt aan om op een balkon eenjarige planten te zaaien. “De zaden kosten bijna niks en dan loop je niet de kans dat de plant in de winter doodgaat. Rankende Oost-Indische kers bijvoorbeeld, zaai je in het voorjaar en die groeit als een tierelier de lucht in. Latyrus, de pronkerwt, is wat dat betreft ook een aanrader. Binnen een paar weken heb je een groene gevel.”

Mocht je toch voor een vaste plant kiezen, dan raadt Loorbach aan geregeld een handje voeding te geven. “Dat spoelt er met de regen heel snel uit.”

Een ander punt van aandacht is om op te passen dat de planten niet verdrinken tijdens een natte zomer zoals deze. “Als je geen dak boven je balkon hebt en er zo’n tropische regenbui overheen komt, moet je uitkijken dat de planten niet verzuipen. Zorg voor een pot met flinke gaten erin en wat lucht tussen de bloempot en de grond waarop hij staat – bijvoorbeeld door houten latjes onder de pot te leggen, zodat het water weg kan druppelen.”

Op hete, droge dagen moeten potplanten juist geregeld water krijgen. Loorbach: “Zeker als je balkon op het zuiden ligt en de pot niet zo groot is, moet je soms wel twee keer per dag begieteren.”

10 graden koeler

Klimplanten tegen je tuinmuur doen de temperatuur op je terras tot 10 graden dalen. Hoe dichter je bij de planten zit, hoe groter het koeleffect. Met hun bladeren vangen de planten de warmte op en sturen ze die terug de lucht in, gekoeld met het vocht dat ze mee verdampen. Tegelijk blijft er tussen de muur en de bladeren een isolerend luchtlaagje dat de hitte weert.

De Balkonie, de winkel die alles rondom stadstuinieren verkoopt (met vestigingen in de Jan Evertsenstraat en ­Javastraat in Amsterdam) verkoopt klimrekken (‘trellis’), waar planten tegen omhoog kunnen groeien. Een andere optie is om de klimmers tegen de tralies van het balkon te leiden, of rondom de regenpijp. Daarbij moeten ze wel een handje geholpen worden.

Wat betreft plantenkeuze raadt winkeleigenaar Friederike Joppen een eenjarige plant als Suzanne-met-de-mooie-ogen aan. “Die bloeit heel lang, tot in november. Maar als het klaar is, is het ook echt klaar.” Meerjarige planten die ze kan aanraden voor het balkon zijn de kamperfoelie, Toscaanse jasmijn of wilde wingerd. “Die laatste bloeit heel mooi rood in de herfst. In de winter valt zijn blad, maar in het voorjaar komt hij terug.”

Natuurjournalist Caspar Janssen toverde zijn balkon in de Rivierenbuurt in een jaar tijd om van een desolate plek met lege flessen tot een ware oase voor vlinders, bijen en vogels. Daarover schreef hij het boek Het bijenbalkon, dat in juni verscheen. Van een vlinderexpert die langskwam kreeg hij een kleine klimop, speciaal om het boomblauwtje dat in de binnentuin vloog naar zijn balkon te trekken.

“Het boomblauwtje legt haar eitjes op het blad van de klimop. Ik zag al dat ze de plant kwam inspecteren; het is een kwestie van jaren totdat hij echt wordt ontdekt. Ook zag ik al snel zweefvliegen en veldwespen erop.”

Bijen hebben veel baat bij klimop omdat deze plant laat in het seizoen bloeit. Ze kunnen er nectar drinken in een tijd dat er verder weinig meer beschikbaar is.

Dit zijn de vijf beste klimplanten voor tegen de terrasmuur

Klimrozen hebben veel zon nodig. Beeld Iverde en Laurence Machiels
Klimrozen hebben veel zon nodig.Beeld Iverde en Laurence Machiels

Rozen

Klimrozen doen het geweldig tegen een warme muur met minstens zes uur zon per dag. Kies rozen die vaker bloeien: na een eerste golf bloemen in juni en juli neemt zo’n roos in augustus even rust, om er in september weer voluit voor te gaan, vaak tot de eerste vorst. Klimrozen die niet hoger worden dan 2 tot 3 meter, vier tot vijf maanden bloeien én lekker geuren, zijn onder meer de witte Guirlande d’Amour, de roze Awakening, Compassion en Zéphirine Drouhin, de warmgele Barbara Ann en Wollerton Old Hall, de champagnekleurige Penny Lane en Fritz Nobis, en de dieppaarse Laguna en Rosengarten Zweibrücken. Knip in juni en juli telkens de uitgebloeide rozen af, net boven een bladsteel met vijf deelblaadjes. Rozen klimmen niet vanzelf; je moet ze elk jaar in de winter, na de snoei, weer vastbinden aan een klimrek of draadconstructie.

Kamperfoelie en Toscaanse jasmijn. Beeld Iverde en Laurence Machiels
Kamperfoelie en Toscaanse jasmijn.Beeld Iverde en Laurence Machiels

Kamperfoelie en jasmijn

Kamperfoelie groeit erg makkelijk op elke plek die niet te droog of te heet is, en vormt snel een dik bladerdek. Het enige wat je moet doen, is hem af en toe weer in vorm knippen, voor hij helemaal warrig wordt en te ver uitsteekt. Onze inheemse wilde kamperfoelie (Lonicera periclymenum) en de cultivar Halliana geuren betoverend zoet. Kamperfoelie houdt van zon of lichte schaduw, en heeft een rek nodig om zich langs omhoog te slingeren.

Ook Toscaanse jasmijn (Trachelospermum jasminoides) is een slingerplant die weliswaar hoog kan gaan maar in ons klimaat traag groeit, en dus prima geschikt is voor een tuinmuur. Deze mediterrane plant heeft een beschutte muur nodig, in volle zon of lichte schaduw; volwassen planten kunnen tot 10 graden vorst aan. ’s Winters blijft deze klimmer groen.

Clemantis Early Sensation en Etoile Violette. Beeld Iverde en Laurence Machiels
Clemantis Early Sensation en Etoile Violette.Beeld Iverde en Laurence Machiels

Clematis

Clematissen zijn van nature bosplanten: ze hebben graag veel zon, maar staan aan de grond het liefst licht vochtig en koel. Meng flink wat bodemverbeteraar onder de grond bij het planten en strooi er een laag compost bovenop. Niet alle clematissen zijn geschikt. Clematis montana, die al vanaf april bloeit, is veel te krachtig, die klimt met gemak over een dak. Clematissen klimmen zelf, via slingerende bladsteeltjes, maar ze hebben wel een rek of gaasdraad nodig om zich langs omhoog te werken. Arabella, Blekitny Aniol, Early Sensation, Etoile Violette, Jacqueline du Pré, Nelly Moser, Purpurea Plena Elegans en Wesselton zijn erg mooie en sterke, langbloeiende soorten.

De Hydrangea macrophylla. Beeld Shutterstock
De Hydrangea macrophylla.Beeld Shutterstock

Hortensia

De klimhortensia (Hydrangea anomala ssp. petiolaris) en zijn lookalike Schizophragma houden van koelte en groeien goed tegen een terrasmuur in de (lichte) schaduw. Klimhortensia’s vinden met hun hechtwortels vanzelf de weg naar boven. Alleen in het begin moet je ze sturen, maar verder zijn een rek of klimdraden overbodig. Aan deze trage groeier heb je nauwelijks snoeiwerk, tenzij de plant te ver naar voren helt. De indrukwekkende kantbloemen verschijnen in juni en blijven maandenlang mooi. De roze variant Roseum is zeldzaam, maar wondermooi.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden