Fotoserie

Déjà vu: de Van Beuningenstraat in 1932 en in 2020

Amsterdam is altijd in beweging. We gaan terug naar een plek van toen. Deze week: de Van Beuningenstraat.

Van Beuningenstraat in 1932 en in 2020

Van Beuningenstraat, 1932. Op een dak aan de Van Beuningenstraat stond een duivenplatje met een duivenknip erop om vreemde duiven mee te vangen. Op daken stonden soms grote bouwwerken, waarin meerdere mensen en honderden duiven konden plaatsnemen. Vanaf de jaren zeventig nam de belangstelling voor duivensport sterk af. Beeld: Nico Swaager/Stadsarchief en Erik Klein Wolterink

Kattenburg in 1894 en in 2020

Kattenburg, 1894. Vanaf de Oosterkerk had men in 1894 zicht op bedrijfsloodsen op de noordoever van de Nieuwe Vaart. Kattenburg was een volksbuurt waar in de jaren zestig alle huizen wegens verkrotting werden gesloopt. Het Magazijn der Marine is nu het Scheepvaartmuseum. Beeld: G.H. Heinen/Stadsarchief en Erik Klein Wolterink.

Osdorpplein in 1971 en in 2020. 

De beeldengroep Schaapjes, ook wel Lammetjes genoemd, staat al sinds 1966 op het Osdorpplein. Terwijl winkels verdwenen of veranderden, blijft het kunstwerk van Gerrit Bolhuis populair bij generaties kinderen. Het glimmende brons laat zien dat de schaapjes veelvuldig worden geaaid. Foto en research Erik Klein Wolterink.

Kiosk Paulus Potterstraat in 1961 en 2020

Deze kiosk was een van de 32 kiosken in de stad van de Amsterdamsche Kiosk Onderneming, de huidige AKO. In de jaren zestig verdwenen ze langzaam uit het straatbeeld. In maart 1971 sloten de laatste vier. Foto en research Erik Klein Wolterink.

Graansilo Korthals Altes in 1916 en 2020

Graansilo Korthals Altes (vernoemd naar de directeur) werd in 1898 gebouwd om de graanvoorziening van de stad veilig te stellen. Tot in 1987 kon er 17 miljoen kilo graan worden opgeslagen. Sinds 2001 is het een woon/werkcomplex, ontworpen door architect André van Stigt. Stadsarchief en Erik Klein Wolterink.

Lido in 1937 en 2020

Lido, 1937. In 1933 werd een leegstaand herenhuis aan de Singelgracht verbouwd tot ‘uitspanning aan het water’: het Lido. Na de sluiting in 1963 diende het afwisselend als studentensociëteit, café, restaurant, partycentrum, stadsstrand en theater. In 1996 werd Holland Casino eigenaar van het Lido en opende hier een speelzaal. Beeld: Stadsarchief en Erik Klein Wolterink.

Vlooienburg in 1952 en 2020

Vlooienburg, 1952. Vanaf de Blauwbrug waren in 1952 in noordelijke richting de panden Amstel 1 t/m 29 op Vlooienburg zichtbaar. Vlooienburg is een aangelegd eiland, ooit aangeplempt in een ondiepte van de Amstel. Sinds 1986 is de Stopera het enige gebouw op Vlooienburg. Beeld: Stadsarchief en Erik Klein Wolterink.

Museumplein in 1960 en 2020

Museumplein, 1960. In 1953 werd in het verlengde van de Rijksmuseumpassage een weg aangelegd, ook wel ‘de kortste snelweg van Nederland’ genoemd. Na de bouw van een parkeergarage werd het plein in 1999 opnieuw ingericht. Beeld: Stadsarchief en Erik Klein Wolterink.

Duiventil in 1955 en in 2020

Duiventil was de bijnaam van het GVB-huisje op het Stationsplein, vanwaaruit de verkeersleiding het tramverkeer regelde. In 1980 moest het huisje weg. Later werd het herplaatst bij de Museumtramlijn aan de Havenstraat. Beeld: Stadsarchief en Erik Klein Wolterink.

Veemarkt in 1890 en 2020

De Veemarkt, gezien naar de ingang aan de Cruquiusweg met de woningen van de pachter (links) en de marktmeester (rechts). Op de achtergrond: boerderijen in de Zeeburgerpolder en het administratiegebouw van de Spoorwegen in de Stadsrietlanden. In 1985 sloten de veemarkt en het abattoir de deuren. Beeld: Stadsarchief en Erik Klein Wolterink

Drieharingenbrug ca 1890 en in 2020

Drieharingenbrug, ca 1890. De Drieharingenbrug over de Realengracht verbindt Realeneiland en Prinseneiland. Van 1859 tot 1894 was dit een vlotbrug: als de brug openging, werd een vlot onder de op- en afrit vanaf de wal getrokken. Sinds 1983 ligt hier een ophaalbrug. Beeld: Stadsarchief en Erik Klein Wolterink

Buikslotermeerplein in 1981 en in 2020

Buikslotermeerplein, 1981. Vanaf de bushaltes op het Waddenwegviaduct liep een brede trap naar het in 1970 geopende winkelcentrum op het Buikslotermeerplein. Ruim tien jaar later verrees hier een cultuurgebouw met daarboven Bowling Noord en rondom enkele kiosken. Inmiddels is De Bunker gekraakt, het viaduct wordt gesloopt. Beeld: Stadsarchief en Erik Klein Wolterink

Nieuwe DeLaMar Theater in 1970 en 2020

De klassieke topgevel naast Calypso was in 1970 grotendeels verdwenen. Met behulp van foto’s uit het Stadsarchief is die nagemaakt conform de gevel uit 1887. Architecten Jo Coenen en Arno Meijs ontwierpen het DeLaMar Theater. Beeld en research Erik Klein Wolterink

Het Panoramagebouw in 1935 en in 2020

Panoramagebouw, 1935. In het Panoramagebouw aan de Plantage Middenlaan werden sinds 1880 op een enorm rond doek geschilderde taferelen met historische thema’s getoond. Door de opkomst van film liep de belangstelling voor panorama’s terug. In 1935 volgde na een jarenlange leegstand de sloop. Beeld: Stadsarchief/Erik Klein Wolterink

Haarlemmerweg ca. 1927 en in 2020

Haarlemmerweg, ca. 1927. In 1632 werd in een rechte lijn van Amsterdam naar Haarlem de Haarlemmertrekvaart aangelegd, de eerste in Nederland. Het naastgelegen jaagpad werd in 1762 verhard. Dit is het begin van de Haarlemmerweg, met sinds 1839 een spoorlijn, trambaan (van 1904 tot 1957), fietspad en trottoir. Beeld: Stadsarchief/Erik Klein Wolterink.

Station Sloterdijk in 1956 en in 2020

 Van 1956 tot 1985 was hier aan de Molenwerf Station Sloterdijk aan de spoorlijn van Amsterdam naar Haarlem. Het bevond zich even ten zuidoosten van het huidige station en werd na verlegging van de spoorlijn gesloopt. Beeld: Stadsarchief/Erik Klein Wolterink.

Rembrandtplein in 1936 en 2020

Tijdens de Tweede Wereldoorlog pleegde een knokploeg een aanslag op het Rembrandttheater, waarna het volledig afbrandde. In 1969 liet de bekende zakenman Maup Caransa hier het Caransahotel bouwen. Beeld: Stadsarchief/Erik Klein Wolterink. 

Museumplein in 1946 en 2020

Museumplein, 1946. Vanaf 1943 legden de Duitsers op het Museumplein meerdere bunkers aan, die pas in 1953 werden opgeblazen. Het monument Vrouwen van Ravensbrück 1940-1945, gemaakt door Guido Eckhardt, Frank Nix en Joost van Santen, werd in 1975 onthuld op een locatie bij het Van Goghmuseum. In 1996 is het monument verplaatst naar de huidige plek.

Wilhelmina Gasthuis, 1973 en 2020

Na de sluiting van het Wilhelmina Gasthuis in 1983 werd het terrein van het ziekenhuis gesaneerd, enkele oude gebouwen kregen een nieuwe functie. De voormalige ingang aan de Tweede Constantijn Huygensstraat is nu openbare weg en een doorgaande fietsroute naar West. Beeld: Stadsarchief/Erik Klein Wolterink.

Lastage, 1896 en 2020

 Tot circa 1930 was Lastage een dicht bebouwde wijk met smalle straten. Vanwege de Woningwet van 1900 werd vrijwel alle bebouwing aan de Ridderstraat en de Jonkerstraat gesloopt. Daarna werd hier speeltuin De Waag aangelegd. Beeld: Jacob Olie/Stadsarchief/Erik Klein Wolterink.

Frederik Hendrikplantsoen, 1952 en 2020 

Het Frederik Hendrikplantsoen in West werd in 1886 aangelegd als plein ten behoeve van een groentemarkt en is vernoemd naar Prins Frederik Hendrik van Oranje. Een deel doet al decennia dienst als speelplaats, met monumentale platanen, sommige meer dan 100 jaar oud.  Beeld: Stadsarchief/Erik Klein Wolterink.

Zeedijk, 1972 en 2020

De Zeedijk werd vanaf eind jaren zeventig berucht als centrum van de drugshandel. In 1985 werd de NV Economisch Herstel Zeedijk opgericht. Door panden aan te kopen en de bedrijfsruimten te verhuren aan legitieme ondernemers, werd de negatieve spiraal doorbroken.  Beeld: J.M. Arsath Ro’is/Stadsarchief en Erik Klein Wolterink. 

Vuilverbranding, circa 1930 en 2020

Tot begin vorige eeuw werd huisvuil op vuilnisbelten gestort. In 1919 werd in Noord, naast Zijkanaal I, de eerste vuilverbrandingsinstallatie in gebruik genomen. Via een 15 meter hoge ringbaan werden de schuiten met afval gelost. Nu is het gebied een evenemententerrein.  (Beeld: Stadsarchief/Erik Klein Wolterink).

De Vlugthaven, 1968.Beeld Stadsarchief
De Vlugthaven, 2020.Beeld Erik Klein Wolterink

De Vlugthaven, 1968

In 1926 werd de haven, die een overnachtingsfunctie voor de binnen­vaart had, langs het Westerdok aangelegd. Rond 2011 kwam er het IJDock, met een haven voor pleziervaart, Paleis van Justitie, woningen, kantoren en een hotel. 

Botermarkt, 1874.Beeld Stadsarchief
Botermarkt, 2020.Beeld Erik Klein Wolterink

Botermarkt, 1874 en 2020

De Boterwaag stond op de Botermarkt, nu het Rembrandtplein. In 1655 gebouwd als Derde Regulierspoort, fungeerde het gebouw na een uitbreiding van Amsterdam vanaf 1669 als botermarkt. Het werd in 1874 gesloopt.

Beeld Stadsarchief
Beeld Erik Klein Wolterink

De Waag, 1932 en 2020

Buurt- en speeltuinvereniging De Waag, een van de oudste in de stad, bestaat sinds 1922. Op de twee weken geleden genomen foto is te zien dat er gewoonlijk veel kinderen spelen in deze oase in de Nieuwmarktbuurt.

Beeld Stadsarchief
Beeld Erik Klein Wolterink

Gooioord, 1979 en 2020

Het dak van parkeergarage Gooioord was lang in gebruik als camper- en caravanstalling. In 2018 werd het laatste deel van de garage gesloopt. Sinds 29 mei 2019 valt dit terrein binnen het gebied Bijlmermuseum, een beschermd stadsgezicht.

Beeld Stadsarchief
Beeld Erik Klein Wolterink

Andreas Ziekenhuis, 1971 en 2020

Het in 1970 gebouwde Andreas Ziekenhuis werd na een fusie met het Sint Lucas Ziekenhuis in 2005 gesloopt. Rond het Andreasplein verrees vanaf 2008 de woonwijk Andreas Ensemble, met circa 1300 bewoners. 

Beeld Stadsarchief
Beeld Erik Klein Wolterink

Station Westerdok, ca 1880 en 2020

Na opheffing van station Willemspoort in 1878 was dit het tijdelijke station, tot later in 1889 het Centraal Station opende. De naastgelegen ‘Droogbak’ werd gebouwd als hoofdkantoor van de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij. Nu is een advocatenkantoor in het monumentale gebouw gevestigd.

Beeld Stadsarchief
Beeld Erik Klein Wolterink

Minervalaan, 1943 en 2020

De Minervalaan maakte deel uit van het Plan Zuid van Berlage. Het moest een monumentale allee worden met een winkelboulevard tot aan station Zuid. Door het Algemeen Uitbreidingsplan van Van Eesteren in 1935 gingen deze functies echter grotendeels naar de Beethovenstraat. 

Spuistraat, 1982.Beeld Stadsarchief
Spuistraat, 2020.Beeld Erik Klein Wolterink

Spuistraat, 1982 en 2020

Spuistraat, 1982. Spuistraat 189, deel van het Handelsbladcomplex dat in 1977 leeg kwam te staan, werd gekraakt door kunstenaarscollectief Aorta. In 1982 opende hier de groeps­expositie Beeldstroom, deels zichtbaar vanaf de openbare weg. 

Hartveldseweg, ca 1935.Beeld Erik Klein Wolterink
Hartveldseweg, 2020.Beeld Erik Klein Wolterink

Hartveldseweg, ca 1935 en 2020

Hartveldseweg, Diemen, ca 1935. Aan het begin van de 20ste eeuw was de Hartveldseweg nog een nauwe straat met een spoor van de Gooische Tramweg Maatschappij. Met de toename van het autoverkeer werden winkels met bovenwoningen en het eeuwenoude café Vervetjes in 1938 afgebroken voor de aanleg van Rijksweg A1. 

Beeld Stadsarchief/Ton van Rijn
Beeld Erik Klein Wolterink

Stadion De Meer, 1995 en 2020

Stadion De Meer, 1995. In 1934 nam Ajax het stadion in gebruik met een vriendschappelijke wedstrijd tegen het Franse Stade Français: 5-1. In 1996 won Ajax er de laatste wedstrijd van Willem II met exact dezelfde uitslag. Sinds 2002 is hier woonwijk Park de Meer.

Bekijk hier eerdere edities van de rubriek Deja vu. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden