PlusInterview

De vrouwen van de Java Bookshop nemen de Linnaeus Boekhandel over: een aanbod dat ze niet konden weigeren

De ‘meisjes’ van de Java Bookshop in de Indische Buurt – ze kennen elkaar van voetbal – worden per 1 januari ook de eigenaars van de Linnaeus Boekhandel in de Watergraafsmeer. ‘Inmiddels worden we met u aangesproken.’

Marjolijn de Cocq
De eigenaars van de Java Bookshop, per 1 januari ook van de Linnaeus Boekhandel. Vanaf links: Sanne Fase, Lisa Fase en Sharon Perlee. Beeld Nina Schollaardt
De eigenaars van de Java Bookshop, per 1 januari ook van de Linnaeus Boekhandel. Vanaf links: Sanne Fase, Lisa Fase en Sharon Perlee.Beeld Nina Schollaardt

Het was een geuzennaam, de ‘meisjes’ van de Java Bookshop waren ze vanaf het moment dat hun boekhandel op 10 maart 2010, op de eerste dag van de Boekenweek, zijn deuren opende. Ze hadden in allerijl boeken moeten inslaan. Bij het openingsfeest vijf dagen eerder hadden ze de genodigden gevraagd geen cadeaus of bloemen mee te nemen, maar een boek te kopen. Gevolg: ze waren los, en de vijf kasten waarmee ze voorzichtig waren begonnen moesten opnieuw gevuld.

Twaalf jaar later, de winkel in de Javastraat is groter en groter gegroeid, hun reputatie is gevestigd. En per 1 januari 2023 worden oprichters Sharon Perlee (42) en Sanne Fase (44) met Lisa Fase (39), die zich later aansloot, de nieuwe eigenaars van de Linnaeus Boekhandel op de Middenweg. Op verzoek van scheidend eigenaar Anja Duitsmann, die er elf jaar de scepter zwaaide.

Sanne: “Dat van die meisjes hebben we omarmd.” Sharon: “Het is altijd heel liefdevol geweest.” Lisa: “Ik heb hard moeten werken om voor de klanten ook een van de meisjes te worden.” Sanne: “Maar we zijn niet meer zo jong als we denken, door jonge mensen worden we nu met u aangesproken. Die vinden ons mevrouwen.”

En het begon allemaal op voetbal. Sanne: “Sharon en ik zaten bij WV-HEDW.” Allen: “Wilhelmina Vooruit - Hortus Eendracht Doet Winnen.”

Sanne: “En dan gingen we na het voetballen biertjes drinken. Iedereen was eigenlijk ongelukkig, over banen, salaris. Sharon werkte bij de gemeente en ik op de UvA waar ik op de rechtenfaculteit cursussen voor advocaten regelde. Ik had geschiedenis gestudeerd, Sharon Europese studies. Maar we merkten bij sollicitaties dat niemand echt op ons zat te wachten. Op zo’n woensdagavond na heel veel biertjes vroeg Sharon aan mij: wat zou je het allerliefst willen? Dat was een heel eerlijk moment.”

Bevlogen jonge ondernemers

Sanne wilde het allerliefst een boekhandel – en Sharon ook. Ze besloten na te denken, de tijd te nemen, en gingen een cursus volgen bij het Ondernemershuis, waar bevlogen jonge ondernemers aspirantondernemers lesgaven – in die tijd in meerdere stadsdelen aanwezig, nu nog slechts in Zuidoost. Sharon: “Het was heel inspirerend, er waren medecursisten die een stof­feer­de­rij wilden beginnen, of een snackbar, of ruwe olie wilden importeren uit Ghana.”

Sanne: “Het was anders dan we gewend waren. Als we aan mensen vertelden dat we een boekhandel wilden beginnen, werden we vaak raar aangekeken. Wat denken die twee wel niet? Maar daar zeiden ze: wat voor boekhandel ga je worden, wat voor gezicht ga je krijgen? Streng, maar op een prettige manier.” Sharon: “En als we dan met cijfers kwamen: ziet er goed uit, maar ga nog maar even verder rekenen.”

Na een jaar hadden ze hun plan klaar. En bleek er behoefte aan een boekhandel in de Indische Buurt. De toenmalige winkelstraatmanager wist wel een pand en bracht hen in contact met woning­cor­po­ra­tie de Alliantie. Sanne: “Dat was het moment dat mijn zussen zeiden: moeten jullie niet eens naar de bank? Dus wij onze mooie kleren aan. September 2009, en toen kwam de recessie. IJsland, iedereen zijn geld kwijt. Bij de bank vroegen ze: hebben jullie niet een huis met overwaarde? Nee dus, onze vriendjes studeerden nog!”

Vogelaarwijk

Ze moesten het over een andere boeg gooien. Hun mazzel: de Indische Buurt was een vogelaarwijk, een probleemwijk met een aanpak waar een heel pakket maatregelen en subsidies aan vasthing. Daaruit was juist ook die wens van een boekwinkel voortgekomen. De gemeente Amsterdam stond garant voor een kwart van de lening. Belangrijker nog was dat de gemeente hun plan door een externe partij liet narekenen. Met die goedkeuring konden ze weer andere leningen afsluiten. Hun onderneming was geboren.

Sanne: “Op 4 januari 2010 was de hele bups rond. En toen moesten we boeken gaan inkopen, dat hadden we ook nog nooit gedaan. We hebben goed naar uitgevers geluisterd.” Sharon: “En we hadden ook allebei een minor Engels gedaan, het was niet zo dat we niks van literatuur wisten. Maar je leert snel bij. En omdat we met maar vijf kasten waren begonnen en niet meteen al ons geld hadden uitgegeven, konden we ook snel inspringen op de vraag.”

En dan dat ‘gezicht’ van de winkel. Sanne: “Een boekhandel waar iedereen een boek kan vinden dat past, toegankelijk, een fijne plek – en heel erg van de buurt. Er waren hier destijds amper plekken waar je koffie kon drinken, het Badhuis, de Ponteneur, dat was het wel. Dus wij hadden bedacht: we zetten koffie, we bakken taart, geïnspireerd ook op boekhandels in Engeland waar dat al de trend was. De aankleding moest sfeerverhogend zijn, met houten kasten.”

Leesbevorderingslessen

Gestaag groeide de winkel. En er kwamen kinderboeken bij, zo raakte zus Lisa betrokken bij de winkel. Ze werkte jarenlang als leerkracht in Nieuw-West en begon met een dag in de week als zzp’er voor ze uiteindelijk de definitieve switch maakte en mede-eigenaar werd. Ze deed eerst een master jeugdliteratuur in Tilburg en is het gezicht van de samenwerking van de Java Bookshop met scholen voor leesbevorderingslessen. Sinds twee jaar zit die in de lift, daarom werd Lisa’s vriendin Klaartje van Beek (44) aangetrokken als vierde winkelmedewerker.

De hele familie Fase is overigens betrokken bij de Java Bookshop. Vader Fase is chauffeur, moeder Fase zit in de Leesclub en past op alle kinderen die er inmiddels zijn. Middelste zus Diane komt net, met de hond, binnenlopen op Javastraat 145 waar de voordeur van de winkel zit (er is een tweede ingang op Borneostraat 104). Diane illustreert, maakt kaarten die in de winkel te koop zijn en ontwierp in 2020 de jubileumtas.

Sanne, met een weids gebaar door de winkel: “De Alliantie had gezegd dat er een kleine verbouwing nodig was. Toen we hier voor het eerst binnenkwamen was er nog een vliering en overal zat nog stro.” Sharon: “Laatst was hier een echtpaar waarvan de vrouw vertelde dat ze hier als kind nog snoepjes had gekocht. En er heeft ook twintig jaar een kledingzaak ingezeten.”

Grootste compliment

Ze waren al aan het nadenken over uitbreiding toen ze werden benaderd door Anja Duitsmann van de Linnaeus Boekhandel. Sanne: “We waren er te laat achter dat De Nieuwe Boekhandel in Bos en Lommer op de markt was, daar hadden ze het net voor elkaar gekregen om als coöperatie door te gaan. En toen kwam corona en hadden we het daarmee te druk. Toen Anja contact opnam dacht ik dat ze wilde voorstellen dat we gezamenlijk bestellingen zouden vervoeren. Ik ben met haar gaan wandelen en toen zei ze: ‘Ik wil verkopen en ik wil dat jullie het kopen.’ Het grootste compliment dat je kunt krijgen.” Sharon: “En een offer you can’t refuse.”

Ze gaan straks ‘husselen’, om beurten gaan ze meedraaien op de Middenweg om te wennen en te leren. Medewerkers daar hebben aangegeven dat ze ook in de Javastraat willen staan. Niks geen olifant in de porseleinwinkel, zegt Sanne: “Hoe we het ervaren is dat de Linnaeus ook een buurtboekhandel is. Het is niet dezelfde wijk natuurlijk, maar er is een team van tien man dat heel goed samenwerkt, de winkel heel goed kent en een band heeft met de klanten. Vijf mensen zijn boven de vijftig, vijf mensen eind twintig. Wij voegen ons er als veertigers precies tussen.”

En zij hebben ieder weer hun eigen kracht, zegt Lisa. “Sanne en Sharon zijn als vriendinnen goed ingespeeld en Sanne en ik als zussen.” Gevoetbald wordt er niet meer, wel aangemoedigd: hun zoontjes spelen bij TOS-Actief. “Maar het teamgevoel is nog steeds dat van vroeger. Sanne op doel en Sharon en ik links- en rechtsachter.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden